Kraskowe

Kraskowe
	Coraciiformes
	Forbes, 1884
	; Przedstawiciel rzędu – kraska zwyczajna (Coracias garrulus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	kraskowe
Rodziny
	zobacz opis w tekście
	zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Kraskowe^[2], kraskowate (Coraciiformes) – rząd ptaków z podgromady Neornithes.

Zasięg występowania

Rząd obejmuje gatunki o zróżnicowanym trybie życia, zamieszkujące cały świat poza rejonami okołobiegunowymi (większość w strefie międzyzwrotnikowej)^[3]^[4].

Cechy charakterystyczne

Kraskowe to ptaki zróżnicowane pod względem trybu życia i morfologii. Zazwyczaj prowadzą nadrzewny, rzadko naziemny tryb życia, najczęściej zamieszkują w pobliżu zbiorników wodnych, tylko niektóre gatunki żyją w środowiskach otwartych: na pustyniach, półpustyniach, stepach. Kraskowe są zróżnicowane między sobą pod względem kształtu i rozmiaru dzioba oraz budowy nóg, które mogą być czteropalczaste lub trójpalczaste. W zależności od gatunku są one także małe lub duże i silne. Dymorfizm płciowy nie występuje lub jest słabo zaznaczony. Długość ciała zależnie od gatunku wynosi od 9 do 48 cm, masa ciała od 4,3 do 465 g^[5].

Rozród

gniazdo w norze, dziupli lub szczelinie
jaja zazwyczaj białe
gniazdowniki
pisklęta ślepe i nagie (rzadko pokryte skąpym puchem)
oboje rodzice zajmują się potomstwem.

Odżywianie się

Odżywiają się pokarmem różnorodnym – od mięsożernych po wszystkożerne. Gatunków wyłącznie owadożernych nie ma.

Ochrona

Zagrożeniem dla kraskowych jest przede wszystkim niszczenie ich środowiska naturalnego przez człowieka. Niektóre gatunki są uważane przez człowieka za szkodniki, przez co są przez nich tępione. Wszystkie występujące w Polsce kraskowe są objęte na jej terenie ochroną ścisłą.

Systematyka

Do rzędu zaliczane są następujące rodziny^[2]:

Nadrodzina: Coracioidea Rafinesque, 1815
- Meropidae Rafinesque, 1815 – żołny
- Coraciidae Rafinesque, 1815 – kraski
- Brachypteraciidae Bonaparte, 1854 – ziemnokraski
Nadrodzina: Alcedinoidea Rafinesque, 1815
- Todidae Vigors, 1825 – płaskodziobki
- Momotidae G.R. Gray, 1840 – piłodzioby
- Alcedinidae Rafinesque, 1815 – zimorodkowate

Przypisy

↑ Coraciiformes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ ^a ^b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rząd: Coraciiformes Forbes, 1884 – kraskowe (wersja: 2024-07-04). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-07-29].
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Rollers, ground rollers & kingfishers. IOC World Bird List: Version 10.2. [dostęp 2020-10-11]. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Todies, motmots, bee-eaters, hoopoes, wood hoopoes & hornbills. IOC World Bird List: Version 10.2. [dostęp 2020-10-11]. (ang.).
↑ Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. [dostęp 2020-06-04]. (ang.).

Bibliografia

Dimitrij Strelnikoff: Wielka encyklopedia zwierząt. T. 14. Oxford Educational, s. 6, 7. ISBN 978-83-7425-659-9.

[itis-1] Coraciiformes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-2] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rząd: Coraciiformes Forbes, 1884 – kraskowe (wersja: 2024-07-04). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-07-29].

[Gill&inni-3] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Rollers, ground rollers & kingfishers. IOC World Bird List: Version 10.2. [dostęp 2020-10-11]. (ang.).

[Gill&inni2-4] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Todies, motmots, bee-eaters, hoopoes, wood hoopoes & hornbills. IOC World Bird List: Version 10.2. [dostęp 2020-10-11]. (ang.).

[botw-5] Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. [dostęp 2020-06-04]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]