Kruszczyk Muellera

Kruszczyk Muellera
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

storczykowate

Podrodzina

epidendronowe

Rodzaj

kruszczyk

Gatunek

kruszczyk Muellera

Nazwa systematyczna
Epipactis muelleri Godfery
J. Bot. 59: 106 1921[3]
Synonimy
  • Helleborine muelleri (Godfery) Bech.
  • Epipactis helleborine ssp. muelleri (Godfery) O. Bolòs
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Multimedia w Wikimedia Commons

Kruszczyk Muellera[5] (Epipactis muelleri Godfery) – gatunek byliny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w środkowej i zachodniej Europie. W Polsce jest to gatunek nowy, ze względu na stosunkowo niedawne wydzielenie z gatunku kruszczyka szerokolistnego[6].

Rozmieszczenie geograficzne

Takson skrajnie rzadki, znany tylko z kilku stanowisk w Sudetach i Karpatach. Pierwsze stanowisko na obszarze Polski, zostało odkryte w 2008 r. na terenie Pienin przy szlaku z polany Wyrobek na Górę Zamkową[6]. W Sudetach stwierdzony w dwóch pasmach górskich, są to Góry Kaczawskie (m.in. góra Góra Połom, wzgórza Wapniki, okolice miejscowości Nowe Rochowice) oraz Góry Orlickie (obszar Koziej Hali koło Zieleńca)[7].

Morfologia

Łodyga
Żółtozielona, wiotka, do 60 cm wysokości, w górnej części filcowato owłosiona. Wyrasta z kłącza o krótkich międzywęźlach[7].
Liście
Żółtozielone, wyrastające w dwóch prostnicach, rynienkowate, lancetowate, o zaostrzonych szczytach i falistych brzegach. Największe są liście środkowe – mają długość 3–9 cm i szerokość 1,5–4 cm. Najwyższy z liści nieco przerasta kwiatostan[8].
Kwiaty
18-45 kwiatów zebranych w kwiatostan długości 6–23 cm. Przysadki równowąskolancetowate. Kwiaty o barwie od białawo jasnozielonej do żółtawozielonej, dzwonkowatym kształcie, małe, lub średniej wielkości, zwieszone lub pochylone w dół. Listki w zewnętrznym okółku okwiatu mają długość 9–12 mm, szerokość 4–5 mm, w wewnętrznym długość 8–10 mm, szerokość 3,5-4,5 mm. Warżka dwuczłonowa o czarkowato wklęsłej części nasadowej. Jej podstawa ma barwę czerwonawobrązową, boki części szczytowej są białawe lub zielonkawe. Szczytowa część warżki ma szerokosercowaty kształt, odgięty w dół szczyt, jest nieco pofalowana i zielonkawożółta. W prętosłypie brak klinandrium, głowka pręcika wyrastająca na krótkiej nitce lub siedząca. Znamię wyrasta ukośnie do tyłu, poza nasadę główki pręcika, wskutek czego pyłkowiny znajdują się zaraz nad znamieniem i samoistnie na niego opadają[8].
  • Kwiatostan
    Kwiatostan
  • Kwiat
    Kwiat
  • Pokrój
    Pokrój
  • Kwiatostan
    Kwiatostan

Biologia i ekologia

Bylina, geofit. gatunek wapieniolubny. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rośnie na brzegach lasów, na łąkach i wrzosowiskach. Liczba chromosomów 2n = 40[8].

Zagrożenia i ochrona

Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Umieszczona na polskiej czerwonej liście w kategorii DD (stopień zagrożenia nie może być określony)[9].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-03-25] (ang.).
  3. ↑ Epipactis muelleri. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-03-25].
  4. ↑ Epipactis muelleri, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. ↑ a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  7. ↑ a b Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  8. ↑ a b c Helmut Baumann: Storczyki Europy i obszarów sąsiednich. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-698-9.
  9. ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya