Kryptofaszyzm

Kryptofaszyzm to nazwa używana na określenie działań i zachowań partii politycznej bądź grupy, w których stosuje się do założeń ideologicznych faszyzmu, jednocześnie oficjalnie utrzymując iż nie ma z nim nic wspólnego. Termin ten został utworzony w podobny sposób jak określenia kryptojudaizm i kryptochrześcijaństwo, które odnoszą się do sekretnych judaistycznych lub chrześcijańskich praktyk religijnych wykonywanych przez osoby, które oficjalnie przeszły na inne wyznanie.

Termin ten został stworzony przez amerykańskiego pisarza Gore Vidala. Podczas telewizyjnego wywiadu przeprowadzonego w czasie trwania narodowej konwencji Demokratów w 1968 roku, Vidal opisał konserwatywnego dziennikarza Williama F. Buckleya Juniora jako kryptonazistę, a później poprawił się, stwierdzając iż chciał nazwać go kryptofaszystą. Określenie to było później stosowane przez autora w wielu jego dziełach literackich, jak również przez jego zwolenników.

Słynną odpowiedzią Buckleya na tę wypowiedź była groźba „Teraz słuchaj, ty pedale, przestań nazywać mnie kryptonazistą albo rąbnę cię w twoją przeklętą twarz^[1]. Wypowiedź tę cytowało kilka pewnych źródeł, w tym Esquire Magazine.

W USA termin kryptofaszyzm został ponownie ożywiony przez osoby będące krytyczne względem ruchu neokonserwatywnego, zwłaszcza w odniesieniu do przedsięwzięć związanych z narodowym bezpieczeństwem po zamachach z 11 września 2001 roku. Wielu neokonserwatystów odebrało to określenie jako obraźliwe, a niektórzy nawet nazwali je częścią mowy nienawiści.^{[potrzebny przypis]}

• Political Animals: Vidal, Buckley and the ’68 Conventions - strona poświęcona debacie podczas której pojawiło się określenie kryptonazizm autorstwa Gore Vidala. Dostępne pliki dźwiękowe.