Ksany

Ksany
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

kazimierski

Gmina

Opatowiec

Liczba ludności (2024)

186[2]

Strefa numeracyjna

41

Kod pocztowy

28-520[3]

Tablice rejestracyjne

TKA

SIMC

0257874[4]

Położenie na mapie gminy Opatowiec
Mapa konturowa gminy Opatowiec, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ksany”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Ksany”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Ksany”
Położenie na mapie powiatu kazimierskiego
Mapa konturowa powiatu kazimierskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Ksany”
Ziemia50°16′26″N 20°42′20″E/50,273889 20,705556[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Ksany – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Opatowiec[4][5]. Ma status sołectwa[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Były wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku[7].

Wieś liczy 89 domów.

Części miejscowości

Integralne części wsi Ksany[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0257880 Bzików część wsi
0257897 Kolonia część wsi
0257905 Kresy część wsi
0257911 Stara Wieś część wsi

Historia

Ksany koło Opatowca, tablica informacyjna
Pomnik Legionisty 1914, Żołnierza Września 1939 i Partyzanta 1939–1945 w Ksanach, odsłonięty 10 września 1989, dzieło artysty rzeźbiarza Winicjusza Stoksika

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1275 roku. Wieś została zapisana w formie Xane. Miejscowość była wówczas własnością klasztoru Cystersów w Wąchocku. do roku 1368. W XV wieku własność biskupów krakowskich. W dokumencie z 1418 r. zapisana pod nazwą Xanij, u Jana Długosza jako Xany. Jeden łan posiadał tu scholastyk sandomierski. Płacił zaś dwie grzywny czynszu[8].

W 1579 r. było tu 17 osadników, 8 i pół łana, 4 zagrodników, 9 komorników, 8 ubogich i 3 rzemieślników. Lustracja z 1789 r. wykazała wieś duchowną. Według spisu z 1827 r. Ksany miały 63 domy i 382 mieszkańców. Wieś była wówczas własnością rządową.

W 1861 r. doszło tu do rozruchów chłopskich polegających na odmowie pańszczyzny. Dalsze wykonywanie darmowej pracy wymuszono przy użyciu siły dwóch rot wojska rosyjskiego. W 1884 r. w Ksanach było 86 domów. Wieś liczyła 439 morgów ziemi. Folwark w Ksanach miał 553 morgi. W miejscowości działała szkoła elementarna.

8 września 1939 na terenie wsi doszło do walk obronnych 11 pułku piechoty z nacierającymi jednostkami niemieckimi. W walkach zginęło 44 polskich żołnierzy, a większość budynków wsi uległa zniszczeniu[9]. W czasie II wojny światowej był tutaj niemiecki obóz pracy[10].

W 1989 r. w Ksanach odsłonięto Pomnik Legionisty 1914, Żołnierza Września 1939 i Partyzanta 1939-1945[11]. Stanął on na miejscu, gdzie na przełomie XIX i XX w. zbudowana była szkoła wiejska[12]. Pomnik wykonany z kamienia pińczowskiego jest dziełem rzeźbiarza Winicjusza Stoksika, pochodzącego z pobliskich Rzemienowic[13].

W Ksanach urodził się Jan Rumas – działacz ruchu ludowego, żołnierz Batalionów Chłopskich.

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 64105.
  2. ↑ Raport o stanie gminy Opatowiec w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 6-7
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 630 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. ↑ a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ BIP gminy, sołectwa
  7. ↑ Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 112.
  8. ↑ Ksany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 823.Ksany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 185.
  9. ↑ Tomasz Trepka, 80 lat temu rozegrała się dramatyczna bitwa pod Ksanami. Jaki miała przebieg?. = 2019 [online], echodnia.eu, 31 sierpnia 2020 (pol.).
  10. ↑ Tadeusz Epsztein, Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, 2011.
  11. ↑ Szlak frontu wschodniego I Wojny Światowej – przewodnik turystyczny [online], s. 20 [dostęp 2019-03-31].
  12. ↑ Ksany, rys historyczny [online], Miasto i Gmina Opatowiec, więcej informacji [dostęp 2019-03-31].
  13. ↑ Janusz Kędracki, Odkrywamy Świętokrzyskie. Ksany [online], wyborcza.pl – Kielce, 2005 [dostęp 2019-03-31].

Bibliografia

  • Kalendarz świętokrzyski 2005. Z dnia na dzień przez stulecia. Kielce 2004.
Gmina Opatowiec
Miasto
Części miasta
Wsie
Części wsi
Kolonie wsi
  • Kraśniów-Kolonia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya