| Fermiony |
| ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Bozony |
| ||||
| Inne | |||||
| Hipotetyczne |
|
| Hadrony |
| ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Inne | |||||
| Hipotetyczne |
|
| Elektrony i dziury | |
|---|---|
| Fonony i pokrewne | |
| Separacja spinowo-ładunkowa | |
| Odpowiedniki cz. elementarnych | |
| Inne |
Kwark t
| |
| Klasyfikacja | |
|---|---|
| Generacja |
3 |
| Symbol |
t |
| Antycząstka | |
| Odkryta |
1995 |
| Ładunek |
e |
| Masa | |
| Spin |
|
Kwark t (ang. top, true), kwark wysoki, kwark prawdziwy (w literaturze popularnonaukowej)[1], inaczej zwany szczytowym lub wierzchnim – kwark należący do trzeciej generacji cząstek elementarnych. Jest najcięższym znanym kwarkiem. Jego masa jest na tyle duża, że pojedynczy kwark t potrafi się rozpaść (aby było to możliwe masa kwarka musi być większa niż bozonu W)[2].
Został odkryty 2 marca 1995 roku w Fermilabie w Stanach Zjednoczonych[3].
Kwark t uczestniczy przede wszystkim w oddziaływaniach silnych, ale może się rozpadać tylko za pośrednictwem oddziaływania słabego. Rozpada się prawie wyłącznie na bozon W i kwark denny w związku z własnościami macierzy CKM. Model standardowy przewiduje, że jego czas życia wynosi około 1×10−25 sekund, czyli mniej więcej 20 razy mniej niż skala czasu dla oddziaływań silnych (czas ten jest o wiele krótszy niż dla słabych rozpadów innych fermionów modelu standardowego, gdyż nie biorą w nim udziału cząstki wirtualne), i dlatego nie tworzy hadronów, dając fizykom unikatową możliwość badania „nagich” kwarków. Mimo to zarezerwowano symbole ηt, ht, θ i χt dla stanów kwarkonium t oraz T dla mezonu z nagą prawdą (zobacz nazewnictwo mezonów).
Parametry kwarku t
- masa: 173,2 ± 0,9 GeV/c²[4]
- ładunek elektryczny: +2/3 e
- izospin: 0 (trzecia składowa)
- spin: 1/2
- prawda: 1
Przypisy
- ↑ Polska nazwa wg PTF: Bernard Jancewicz: Angielsko-polski słownik nowych terminów fizycznych. Polskie Towarzystwo Fizyczne, 2011-02-15. [dostęp 2013-06-25]. (pol.).
- ↑ Donald H. Perkins: Wstęp do fizyki wysokich energii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 133. ISBN 83-01-14246-4. OCLC 749914042.
- ↑ Abachi, S. et al.. Observation of the Top Quark. „Physical Review Letters”. 14 (74), s. 2632-2637, kwiecień 1995.
- ↑ Summary of Tevatron Top Mass Results – July 2011. [dostęp 2011-12-15]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Wiktor Matyszkiewicz, Aktualności: Nowa cząstka w LHC!, „Delta”, czerwiec 2025, ISSN 0137-3005 [dostęp 2025-06-03].
- Kwark prawdziwy (Top)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.