LDPR

Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji

Либерально-демократическая партия России

Państwo	Rosja
Skrót	LDPR
Przewodniczący	Leonid Słucki
Data założenia	1989 – Liberalno-Demokratyczna Partia Związku Radzieckiego 1992 – Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji
Adres siedziby	Moskwa
Ideologia polityczna	skrajna prawica[1], nacjonalizm, populizm, antykomunizm[2]
Poglądy gospodarcze	interwencjonizm[3]
Liczba członków	270 000 (2021)[4]
Młodzieżówka	Młodzieżowa Organizacja LDPR[5]
Barwy	złoty      niebieski
Obecni posłowie	21/450 [6]
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

LDPR (Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji)^[7] (ros. ЛДПР, Либерально-демократическая партия России) – rosyjska skrajnie prawicowa, nacjonalistyczna i populistyczna partia polityczna^[8][9].

Partia określa swoją platformę jako centryzm. W praktyce jest radykalnie prawicowa, nacjonalistyczna, nieliberalna i lewicowa gospodarczo^[10].

Partia została założona przez Władimira Żyrinowskiego w 1989 roku jako Liberalno-Demokratyczna Partia Związku Radzieckiego.

Partia ta wyłoniła się ze Związku Demokratycznego, ugrupowania, które swoją działalność zainicjowało na fali liberalizacji politycznej w ZSRR pod koniec lat osiemdziesiątych i było pierwszą jawną opozycyjną partią polityczną w Związku Radzieckim^[11]. LDPR wyłoniła się z liberalnej frakcji Związku Demokratycznego, który opowiadał się za liberalnym systemem wartości (własność prywatna, praworządność, pluralizm partyjny, system prezydencki)^[11]. Kierownictwo partii szybko przejął Żyrinowski, nadając jej wyraźnie nacjonalistyczny charakter i nawiązując przede wszystkim do haseł głoszonych przez ugrupowania nacjonalistyczne, które dość licznie zaczęły się pojawiać w Rosji we wstępnej fazie rozwoju rosyjskiej demokracji^[11].

W czasie puczu sierpniowego Janajewa w 1991 r. Władimir Żyrinowski wystąpił po stronie jego organizatorów, czego skutkiem było wydanie przez mera Moskwy czasowego zakazu działalności partii liberalno-demokratycznej^[11]. Rok później Ministerstwo Sprawiedliwości odmówiło rejestracji partii pod zarzutem sfałszowania listy członków^[11]. Dopiero w grudniu 1992 r. partia została zarejestrowana pod nazwą Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji.

LDPR dzięki stosowanej retoryce patriotyczno-nacjonalistycznej odniosła niespodziewany, ale zdecydowany, sukces wyborczy w wyborach do Dumy I kadencji w 1993 r., uzyskując największe wśród wszystkich ugrupowań poparcie 22,92% wyborców w okręgu federalnym^[11]. Działalność partii w parlamencie, pomimo deklarowanej opozycyjności wobec rządu, charakteryzowała się szczególną skłonnością do lawirowania i wykorzystywania koniunktury politycznej^[11]. W parlamencie Władimir Żyrinowski niejednokrotnie inicjował całkowitą zamianę linii partii w głosowaniach nad najważniejszymi kwestiami politycznymi (m.in. wotum nieufności dla rządu, prywatyzacja, budżet, wysunięcie oskarżenia przeciwko prezydentowi Jelcynowi)^[11]. Tego typu działania nie przysporzyły partii uznania wśród społeczeństwa ani wśród innych ugrupowań politycznych, które oskarżały lidera LDPR o „handlowanie” głosami frakcji LDPR w Dumie w zamian za przywileje polityczne^[11]. Ponadto negatywnie oceniano zachowania Władimira Żyrinowskiego, który wykorzystywał każdą okazję, by przyciągnąć zainteresowanie opinii publicznej swoimi skandalizującymi wypowiedziami (o przywódcach innych państw, o mniejszościach narodowych), czy też swoim zachowaniem (znany jest z wielu skandali obyczajowych), przy czym wskazuje się niekiedy, iż skandale z udziałem lidera LDPR są inscenizowane dla przyciągnięcia zainteresowania i wzrostu notowań partii^[11].

W kolejnych wyborach parlamentarnych LDPR nie powtórzyła już swojego sukcesu z 1993 r., a co więcej partia ta zaczęła stopniowo tracić zaufanie społeczne^[11]. W wyborach w 1995 r. uzyskała już prawie dwukrotnie niższe poparcie, bo tylko 11,2% głosów^[11]. Także w wyborach w 1999 r., kiedy to partia LDPR, z uwagi na to, że Centralna Komisja Wyborcza zakwestionowała listy wyborcze, startowała pod nazwą Blok Żyrinowskiego, poparcie dla niej spadło prawie dwukrotnie – do 5,98% głosów^[11]. Sam Władimir Żyrinowski, startując w wyborach prezydenckich w 2000 r., uzyskał zaledwie 2,70% głosów (w 1996 r. 5,70%)^[11]. Z uwagi na stopniowo spadającą popularność społeczną partii (związaną m.in. z tym, że część haseł nacjonalistów przejęły także inne partie polityczne), niespodzianką był wysoki procent wyborców, którzy zdecydowali się oddać głos na LDPR w wyborach do Dumy IV kadencji w grudniu 2003 r., kiedy to partia uzyskała w okręgu federalnym 12,61% głosów – niewiele mniej niż największa z partii opozycyjnych, KPFR^[11].

Po śmierci Władimira Żyrinowskiego na przewodniczącego klubu parlamentarnego partii wybrano Leonida Słuckiego^[12]. Pełniącym obowiązki prezesa partii ogłoszono Aleksieja Didenko^[13].

LDPR swoją popularność zawdzięcza przede wszystkim konsekwentnej retoryce patriotyczno-nacjonalistycznej^[11]. Broni ona ideologii nacjonalistycznej, rozumianej jako dominacja Rosjan w wielonarodowym państwie, uznając, że państwo musi wyrażać ducha narodowego, realizować wolę narodu rosyjskiego zarówno wewnątrz kraju, jak i na arenie międzynarodowej^[11]. Niezmiennie propaguje unitarną formę ustroju państwa, żądając podporządkowania regionów władzy centralnej, likwidacji autonomii narodowej i atrybutów państwowości republik^[11]. Jest zwolenniczką silnych, scentralizowanych rządów prezydenckich, izolacjonizmu i obrony interesów rosyjskich na arenie międzynarodowej, występuje na rzecz odbudowy przemysłu wojennego, nawołuje także do przezwyciężenia „liberalno-zachodnich” eksperymentów i odbudowy systemu gwarancji socjalnych^[11].

W swoim programie LDPR przedstawia siebie jako partię centrową i demokratyczną, która w swojej działalności kieruje się ideami liberalizmu i demokracji^[11]. Jest partią parlamentarną szanującą porządek prawny kraju, a jej zadanie to dojść do władzy dzięki sukcesowi w wyborach parlamentarnych i prezydenckich^[11].

Opowiada się zabudową państwa sprawiedliwości społecznej, odrzucając nie tylko komunizm, ale i „dziki” kapitalizm^[11]. Jej główny cel to odrodzenie potężnego, demokratycznego i rozwijającego się państwa rosyjskiego^[11]. Jednym z zadań partii jest także wyprowadzenie państwa z wszechogarniającego chaosu i kryzysu^[11]. W tym celu partia na pierwszy plan wysuwa ideę patriotyzmu^[11]. Obronić naród rosyjski, a także pozostałe narody Rosji przed niewolą i wymarciem to historyczne zadanie LDPR i wszystkich patriotów Rosji^[11]. LDPR to partia rosyjskich patriotów, przeciwstawiająca się rządom antynarodowych i kompradorskich sił, które na początku lat dziewięćdziesiątych doprowadziły do rozpadu ZSRR i kryzysu społecznego^[11]. Według Władimira Żyrinowskiego działalność rosyjskich demokratów na początku lat dziewięćdziesiątych była inicjowana z Zachodu i miała na celu zniszczenie rosyjskiego państwa, zniewolenie narodu i zawładnięcie jego bogactwami naturalnymi^[11]. Rezultatem ich polityki stało się powszechne ubóstwo i zapaść cywilizacyjna, będące narodową katastrofą^[11]. Zgodnie z programem partii czas antynarodowych reform i ich inicjatorów „łżereformatorów” i „łżedemokratów” dobiega końca^[11].

Program LDPR zaznacza, że partia ta w centrum swojego programu umieszcza problematykę odrodzenia pozycji i statusu Rosji jako mocarstwa^[11]. Domaga się przekształcenia federalnej struktury państwa w unitarną, bez podziału na „narodowe” republiki^[11]. Wskazuje się także, że partia zawsze będzie dążyć do tego, by poprzez referenda zjednoczyć wokół Rosji te części ZSRR, które zostały od niego oddzielone wbrew woli mieszkańców, przez nacjonalistyczne elity i prozachodnich pseudodemokratów^[11]. LDPR domaga się także w swoim programie zmiany polityki zagranicznej i prowadzenia patriotycznej narodowej polityki na arenie międzynarodowej^[11]. Według opracowanej przez LDPR doktryny polityki zagranicznej uznaje się, że głównym zagrożeniem dla Rosji mogą być USA, konflikty na terenie byłego ZSRR i w jego rejonach przygranicznych oraz terroryzm^[11]. Partia opowiada się za przeciwstawieniem się dominacji USA w świecie i odbudową więzi z tradycyjnymi sojusznikami Rosji, w tym m.in. z Iranem, Irakiem, Kubą, Libią i Koreą Północną^[11]. Uważa się także, iż należy na Dalekim Wschodzie budować stosunki z Japonią, a w Europie głównym partnerem Rosji powinny być Niemcy^[11]. Rosyjska polityka zagraniczna powinna także skoncentrować się na krajach „południa” i tam szukać wsparcia dla swoich planów^[11].

W dziedzinie polityki ekonomicznej liderzy LDPR uważają, że możliwe jest szybkie odrodzenie rosyjskiej ekonomiki, ale należy spełnić cztery warunki^[11]:

1) państwo powinno sterować procesami ekonomicznymi w kraju;

2) powinien zostać odtworzony mocny sektor państwowy;

3) państwo powinno wspierać rosyjską produkcję w konkurencji z zagranicznymi partnerami;

4) nie zapominając ani o Zachodzie, ani o W schodzie – skoncentrować się na budowie więzi ekonomicznych z krajami Południa.

Główną przeszkodę w uzdrowieniu sytuacji gospodarczej upatruje we wszechobecnej korupcji^[11]. LDPR za podstawowe założenie przyjmuje, że ekonomia ma służyć człowiekowi, a nie człowiek ekonomice i szanując zasady wolnego rynku, sprzeciwia się jednocześnie jego dyktatowi, podkreślając rolę państwa w kontrolowaniu procesów gospodarczych^[11].

W programie LDPR akcentuje się także prosocjalną politykę partii, opowiadając się za silną socjalną polityką państwa^[11]. Celem polityki socjalnej powinno być zapewnienie każdemu obywatelowi Rosji godnego poziomu życia i zlikwidowanie ogromnych dysproporcji dochodów obywateli^[11].

• Wprowadzenie wolnych i uczciwych wyborów z możliwością głosowania elektronicznego.
• Wybieranie sędziów w demokratyczny sposób. Należy zapewnić realną niezależność sądów wszystkich szczebli.
• W miejsce obecnego podziału administracyjnego Rosji należy utworzyć 30 guberni bez podziału na narodowości. W każdej guberni ma znajdować się jedna regionalna duma.
• Wprowadzenie wsparcia socjalnego dla kobiet z dziećmi.
• Historyczną politykę bolszewików, Michaiła Gorbaczowa oraz Borisa Jelcyna należy ocenić jako antynarodową.
• Obrona chrześcijaństwa oraz wszystkich tradycyjnych religii rosyjskich.
• Zabronienie rusofobii w mediach i w przestrzeni publicznej.
• Znieść moratorium na karę śmierci.
• Usprawnić walkę z nielegalną imigracją.
• Poszerzyć dostęp do posiadania broni.
• System zdrowia ma być w pełni finansowany z budżetu państwa.
• Strategiczne sektory gospodarki mają znajdować się pod kontrolą państwa.

• Ponowne zjednoczenie 15 dawnych republik radzieckich w jednolite państwo z językiem rosyjskim jako językiem urzędowym. Zjednoczenie ma być przeprowadzone poprzez referendum w byłych państwach ZSRR.
• Ograniczanie, poprzez międzynarodowe organizacje, agresywnej polityki Stanów Zjednoczonych. Dążenie do rozwiązania NATO.
• Doprowadzić do wykluczenia Litwy, Łotwy i Estonii z Unii Europejskiej z powodu rzekomej dyskryminacji Rosjan. Wprowadzenie do prawa międzynarodowego zakazu dyskryminacji jakiegokolwiek narodu.

Wybory	Duma Państwowa					Rząd
	Głosy			Mandaty
	Liczba	%	+/−	Liczba	+/−
1993	12 318 562	22,92%	–	64/450	–	Opozycja
1995	7 737 431	11,18%	11,74	51/450	13	Opozycja
1999	3 990 038	5,98%	5,2	17/450	34	Opozycja
2003	6 944 322	11,45%	5,47	36/450	17	Opozycja
2007	5 660 823	8,14%	3,31	40/450	4	Opozycja
2011	7 664 570	11,67%	3,53‬	56/450	16	Opozycja
2016	6 917 063	13,14%	1,47‬	39/450	17	Opozycja
2021	4 252 096	7,55%	5,59	21/450	18	Opozycja