Labotsibeni Mdluli

Labotsibeni Mdluli (Gwamile)

Data urodzenia	1859
Data i miejsce śmierci	15 grudnia 1925 Zombodze
Indovukazi Królestwa Suazi
Okres	od 1895 do 1925
Regentka Królestwa Suazi za Sobhuzę II
Okres	od 1899 do 1921

Labotsibeni Mdluli, znana jako Gwamile (ur. 1859, zm. 15 grudnia 1925 w Zombodze) – eswatinijska monarchini. Indovukazi (pol. „Wielka Słonica”) Królestwa Suazi (współcześnie Eswatini) w latach 1895–1921 oraz regentka tego kraju od 1899 roku do 1921 roku.

Labotsibeni Mdluli urodziła się w 1858 roku w Luhlekweni w północnym Suazi. Jej ojcem był Matsanjana Mdluli. Po jego śmierci zamieszkała wraz ze swoim wujem, Mvelase Mdluli. Zamieszkali w Ludzidzini(inne języki), wiosce zamieszkalnej przez rodzinę królewską kraju w Dolinie Ezulwini(inne języki). Mieszkając w Ludzidzini pobierała nauki od Tsandzile Ndwandwe(inne języki), królowej matki: wdowy po Sobhuzie I(inne języki) i matce Mswatiego II(inne języki)^[1][2].

Po śmierci Mswatiego II, w 1874 roku została jedną z żon nowego króla kraju, Mbandzeniego(inne języki). W trakcie jego rządów Suazi doświadczyło gorączki złota w Barberton. Mbandzeni zezwolił wielu poszukiwaczom na wydobywanie złota oraz na pobieranie podatków od mieszkających na tych ziemiach mieszkańców, co spotkało się z krytyką króla i jego decyzji. Dodatkowo, wiele z decyzji przyznających prawa do poszukiwania złota nakładało się na siebie, często przyznając jeden teren nawet kilkunastu osobom. Wielu poszukiwaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii oraz z Transwalu zaangażowało władze swoich państw w procesy sądowe dotyczące praw do ziemi i poszukiwania na niej złota. Wiele z trwających spraw sądowych sprawiło, że Suazi nigdy nie zostało w całości wcielone jako część Transwalu, a później Związku Południowej Afryki^[1].

Po objęciu tronu przez ich najstarszego syna, Ngwanego V(inne języki) w 1889 roku, została królową matką, znaną w Suazi jako Indovukazi (pol. „Wielka Słonica”). Pozostając w konflikcie z żoną swojego syna, ustanowiła drugą królewską rezydencję, kilka mil od Zombodze. Wzięła udział w narodowej konwencji w 1894, która ustanowiła protektorat Transwalu nad Suazi, który zastąpił poprzedni system ustanowiony w 1890 roku, w ramach którego niektóre decyzje w kraju podejmowała połączona administracja Wielkiej Brytanii, Transwalu i Suazi^[1].

Ngwane V(inne języki) zmarł trakcie II wojny burskiej w 1899 roku. Labotsibeni została regentką swojego wnuka Sobhuzy II, który w dniu śmierci swojego ojca miał zaledwie sześć miesięcy. Drugim regentem był książę Logcogco, syn Mswatiego II(inne języki). Labotsibeni skupiała się na niedopuszczeniu Suazi do udziału w wojnie, jej działania były jednak mało skuteczne. Po zakończeniu wojny, wspierała dążenia Suazi do bycia ustanowionym jako brytyjski protektoratu i sprzeciwiała się dalszemu administrowaniu kraju przez Transwal. Za jedno z jej największych osiągnięć uważa się dążenie do tego, aby Sobhuza II zdobył najlepszą możliwą do osiągnięcia przez Afrykańczyka edukację. W 1919 roku wycofała go jednak ze szkoły, aby rozpoczął przygotowanie do objęcia tronu. Ceremonia przekazania władzy nastąpiła 22 grudnia 1921 w obecności brytyjskiego komisarza Suazi de Symonsa Montagu(inne języki)^[1][3][2].

Była żoną Mbandzeniego(inne języki), mieli trzech synów i jedną córkę, Ngwanego V(inne języki) (c.1875–1899), Malunge (c.1880–1915), Lomvazi (c.1885–1922) oraz Tongotongo (c.1879–1918). Zmarła po długiej chorobie 15 grudnia 1925 w Zombodze, gdzie została pochowana^[1][2].