Lakalaka
| Niematerialne dziedzictwo kulturowe UNESCO | |
 Lakalaka wykonywana podczas 70. urodzin króla Taufaʻahau Tupou IV w 1988 roku | |
| Państwo | |
|---|---|
| Typ | |
| Numer ref. | |
| Region[b] |
Azja i Pacyfik |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę |
2008 |
Lakalaka – taniec ludowy z Królestwa Tonga uznawany za taniec narodowy tego kraju.
Pod nazwą Lakalaka: śpiewane oracje z układem choreograficznym (ang. Lakalaka, dances and sung speeches of Tonga[1]) tradycja proklamowana została w 2003 roku arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości, a w 2008 roku wpisana na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości[2].
Charakterystyka
Lakalaka jest nie tylko tańcem, ale także połączeniem choreografii, oratorstwa oraz polifonii wokalnej i instrumentalnej[1][2][3]. Tradycja jest szeroko rozpowszechniona na obszarze całego archipelagu[1][4]. Przedstawia tematy związane z historią, legendami, wartościami i strukturami społecznymi Tonga i odgrywa ważną rolę również podczas oficjalnych uroczystości, takich jak koronacja monarchy czy rocznice uchwalenia konstytucji[3][2]. Taniec lakalaka rozwinął się w XIX wieku, najprawdopodobniej z innego polinezyjskiego tańca zwanego meʻelaufola[2][1]. W XX wieku tradycja przeżyła odrodzenie dzięki wsparciu tongijskiej rodziny królewskiej[3][2].
Występy artystyczne trwają około 30 minut, a udział w nich biorą duże, liczące nawet kilkaset osób grupy. Uczestnicy ustawiają się w rzędach – mężczyźni po stronie prawej, a kobiety po stronie lewej – w kolejności uporządkowanej według statusu społecznego[4]. Pośrodku pierwszego rzędu na linii podziału między obiema płciami stoi vahenga – wykonawca centralny. Zawsze jest to osoba wysoka rangą, kojarzona z tancerzami, nosząca unikatowy strój[4]. Mężczyźni podczas tańca wykonują szybkie, energiczne ruchy, kobiety natomiast poruszają się wolno i z gracją, koordynując kroki z eleganckimi gestami rąk[2][1]. Do tej charakterystycznej cechy odnosi się nazwa tańca lakalaka, która oznacza w języku tonga „kroczyć żwawo lub ostrożnie”[2]. Obie grupy artystów w trakcie tańca klaszczą i śpiewają, nieraz z akompaniamentem chóru[2][3]. Tancerze noszą tradycyjne stroje nazywane tupenu, ozdobne bransolety, girlandy z kwiatów na szyi oraz tekiteki (nakrycie głowy wykonane z piór)[4][3].
Śpiew polifoniczny połączony ze zsynchronizowanym ruchami tanecznymi setek osób tworzy efektowny spektakl[2][1]. Ważną rolę w jego tworzeniu odgrywa punake, który jest jednocześnie poetą, kompozytorem, choreografem i reżyserem wydarzenia i według tradycji powinien stale uaktualniać repertuar lakalaka[3][2][1].
Współcześnie tradycja lakalaka wykonywana jest już rzadziej, a młodzi twórcy mają tendencję do odtwarzania istniejącego repertuaru, zamiast tworzenia nowych kompozycji[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Lakalaka, dances and sung speeches of Tonga [online], ich.unesco.org [dostęp 2023-09-22] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j Dziedzictwo niematerialne – Królestwo Tonga. Polski Komitet ds. UNESCO. [dostęp 2023-09-22].
- ↑ a b c d e f Tongan Dance [online], Tonga Tourism [dostęp 2023-09-22] (ang.).
- ↑ a b c d Tongan Dancing [online], The Tonga Visitors Bureau [dostęp 2023-09-22] [zarchiwizowane z adresu 2011-11-01] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Film w serwisie YouTube przedstawiający taniec lakalaka
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.