Lamus

Zobacz też: Lamus – rzeka w Łodzi.
Lamusy
Lamus w Kalinówce Kościelnej z II połowy XVIII wieku
Lamus plebański w Knyszynie z początku XIX wieku
Tablica informacyjna lamusa w Knyszynie
Lamus dworski w Pisarach
Lamus w Latoszynie z końca XVI wieku
Lamus z Płonki z II poł. XIX wieku
Niezachowany lamus z XVII wieku w Pietkowie
Lamus w Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu
Lamus w Lusławicach
Lamus w Zespole dworskim w Czernichowie

Lamus (niem. Lehmhaus) – dawny budynek gospodarczy, drewniany lub murowany, spełniający funkcję spichlerza, spiżarni, magazynu narzędzi rolniczych itp.

Historia

Budynek był budowany na rzucie czworoboku, jedno- lub dwukondygnacyjny, z jedną izbą na każdej kondygnacji, czasami z podcieniem lub gankiem, występującym na jednym lub obu poziomach[1], często o ozdobnych formach architektonicznych. Kryty był najczęściej dwu- lub czterospadowym dachem[1] namiotowym lub łamanym[2].

Lamus w Polsce wchodził początkowo w skład zabudowań dworskich[1] i przeznaczony był oprócz zapasów żywności do przechowywania cennych (np. dokumentów czy zbroi) lub nieużywanych przedmiotów[1]. Z czasem stawiano go też w gospodarstwach chłopskich, niedaleko chaty, gdzie służył do przechowywania sprzętu gospodarczego, narzędzi, zboża, żywności[1][2].

Na Litwie lamus określano nazwą świreń, świroń lub świernia[3].

W dzisiejszych czasach termin używany jest także w stosunku do pomieszczenia lub budynku służącego do przechowywania starych rzeczy (rupieciarnia)[4]. W przenośni – w stosunku do przestarzałych, niemodnych („nadających się do lamusa”) przedmiotów, określeń, zwyczajów itp. Określenie „odejść do lamusa” oznacza „wyjść z użytku”[5]. Jest również w języku potocznym obraźliwym określeniem osoby, do której odczuwa się niechęć lub pogardę[6].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Sztuka świata. Słownik terminów L-Ż. T. 18. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 12, ISBN 978-83-213-4726-4.
  2. ↑ a b Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 226, ISBN 978-83-01-12365-9.
  3. ↑ Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 408, ISBN 978-83-01-12365-9.
  4. ↑ lamus (skład). Wielki słownik języka polskiego PAN. [dostęp 2023-04-28].
  5. ↑ do lamusa. Wielki słownik języka polskiego PAN. [dostęp 2023-04-28].
  6. ↑ lamus (człowiek). Wielki słownik języka polskiego PAN. [dostęp 2023-04-28].

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya