Lata 1600–1609
Wydarzenia na świecie
- 1600
- Najazd Szwedów na Inflanty[1].
- Powstanie angielskiej Kompanii Indii Wschodnich[2.1].
- na stosie spalony jako heretyk został włoski filozof Giordano Bruno[3.1].
- Galileo Galilei sformułował zasady bezwładności ciał[3.1].
- 1601
- Powstrzymanie Szwedów w bitwie pod Kokenhausen[1.1].
- Królowa Elżbieta I nakazała stracenie swojego dawnego faworyta Roberta Devereux, 2. hrabiego Essex za próbę wywołania powstania[3].
- zmarł Tycho Brahe, astronom duński (ur. 1546)[3.1].
- 1602
- Utworzenie Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej[3.1].
- Założenie Kolonii Przylądkowej w Afryce Południowej przez Holendrów[3.1].
- Urodził się Jules Mazarin, francuski kardynał i mąż stanu (zm. 1661)[3.1].
- rozpoczęto budowę Domu Szczurołapa w Hameln[3.1]
- urodził się Otto von Guericke, niemiecki przyrodnik (zm. 1686])[3.1].
- 1603
- Jakub I został królem Anglii. Był, to pierwszy władca z dynastii Stuartów w Anglii[3.1].
- Powstałą Unia personalna Anglii ze Szkocją[3.1].
- Początek rządów siogunatu Tokugawów w Japonii; stolicą zostało Tokio[3.1].
- Christoph Scheiner wynalazł pantografu[3.1].
- 1605
- Spisek prochowy przeciwko parlamentowi i królowi w Anglii zakończył się niepowodzeniem. Wydarzenie to upamiętniane jest 5 listopada jako Guy Fawkes Night[3.1].
- urodził się Friedrich von Logau, niemiecki epigramatyk (zm. 1655)[3.1].
- na tron papieski wstąpił Paweł V[3.1].
- żeglarz niderlandzki Willem Janszoon odkrył Australię[3.1].
- 1605–1606
- Rządy Dymitra Samozwańca, podającego się za syna Iwana IV Groźnego. Popierała go polsko-litewska magnateria[2.1][3.1].
- Wybuchły bunty chłopskie pod wodzą Iwana Bołotnikowa[2.1].
- Okres tzw. wielkiej smuty w Rosji[2].
- 1607
- Założenie pierwszej angielskiej kolonii w Wirginii w Ameryce Północnej[3.1].
- Założono Uniwersytet w Gießen[3.1].
- 1608
- Samuel de Champlain założył Quebec w Kanadzie[3.1].
- Powstanie tzw. państwa jezuickiego z rezerwatami indiańskimi w Paragwaju[3.1].
- Zawiązanie Unii Protestanckiej jako związku obronnego stanów protestanckich[3.1].
- Wprowadzenie kary chłosty w niemieckich ordynacjach szkolnych[3.1].
- Hans Lippershey wynalazł lunetę[3.1].
- 1609
- Wydanie tzw. listu majestatycznego przez cesarza Rudolfa II, gwarantującego protestantom w Czechach wolność religijną[3.1].
- W Monachium z inicjatywy Maksymiliana I Bawarskiego założona została Liga Katolicka[2.2][3.1].
- W Amsterdamie założono Bank Amsterdamski, pierwszy w Europie bank typu kapitalistycznego. Holandia stała się bankierem Europy[2.1].
- Wybuchł spór o sukcesję w Jülich-Kleve[3.1].
- Zawarto rozejm dwunastoletni między Republiką Zjednoczonych Prowincji a Hiszpanią[3.2].
- Galileo Galilei sformułował prawa swobodnego spadku ciał[3.2].
- Ukazały się pierwsze regularne (cotygodniowe) gazety w Europie: „Aviso Relation oder Zeitung” (o nieustalonym miejscu druku) oraz „Relation” w Strasburgu[3.2].
Wydarzenia w Polsce
- 1604
- Wyprawa Dymitra Samozwańca na Moskwę[2.2] (tzw. dymitriada). Polska udzieliła mu poparcia[1.1].
- 1605
- 27 września: Zwycięstwo polskiej husarii nad Szwedami pod dowództwem Jana Karola Chodkiewicza w bitwie pod Kircholmem[2.2][1.1].
- 1606–1609
- Rokosz sandomierski. Szlachta dążyła do dalszego ograniczenia władzy królewskiej[2.2]. Część szlachty i magnaterii wypowiedziała posłuszeństwo królowi Zygmuntowi III Wazie, sprzeciwiając się reformom proponowanym przez dwór[1.2].
- 1607
- Zwycięstwo wojsk królewskich nad rokoszanami w bitwie pod Guzowem; siłami królewskimi dowodzili Jan Karol Chodkiewicz i Stanisław Żółkiewski[1.2].
- 1607–1610
- Poparcie Polaków dla drugiego Dymitra Samozwańca w Rosji[1.2].
- 1609
- Nowa faza wojny w Inflantach; Chodkiewicz zdobył Parnawę[1.2].
- 1609–1619
- Wojna polsko-rosyjska. Wewnętrzne zamieszki w Rosji oraz pojawienie się nowych pretendentów do tronu doprowadziły do interwencji szwedzkiej i polskiej. Po klęsce wojsk carskich w bitwie pod Kłuszynem (1610) bojarzy usunęli z tronu Wasyla IV Szujskiego i ofiarowali koronę królewiczowi Władysławowi Wazie. Załoga polska obsadziła Kreml w Moskwie[2.2][2.1].
Przypisy
- ↑ Marek Borucki: Chronologia historii Polski. Mada, 2004. ISBN 83-86170-99-9.
- ↑ Karol Grünberg: Polska i sąsiedzi: kronika wydarzeń; historia od X–XX wieku. Toruń: Wydawnictwo „Troja”, 1993. ISBN 83-900386-0-9.
- ↑ Weltgeschichte in Daten. Buch und Wissen, 1986. (niem.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.