Lelang
| Nazwa chińska | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
| Nazwa koreańska | |||||||||
| |||||||||
Lelang, kor. Nangnang – historyczna chińska komanderia, istniejąca w latach 108 p.n.e.-313 n.e. na terenach dzisiejszej Korei Północnej.
Historia
Lelang był jedną z czterech chińskich komanderii utworzonych w 108 roku p.n.e. po podboju państwa Wiman Joseon przez chińską dynastię Han. Usytuowany był w dolinie rzeki Taedong-gang, a jego stolicą było (położone w okolicach dzisiejszego Pjongjangu) miasto Wanggeomseong[1]. Po okresie ekspansji za panowania cesarza Wudi, w 82 roku p.n.e., gdy Chiny ograniczyły nieco swą politykę zagraniczną, dwie z czterech pierwotnych komanderii zostały zlikwidowane. Na przełomie er, komanderia Xuantu składała się z 3 powiatów, a Lelang z dwudziestu pięciu[2].
Na początku I wieku, po przejęciu władzy w Chinach przez Wang Manga, Lelang usamodzielnił się. Wzrastali też w siłę lokalni przywódcy, którzy najeżdżali Lelang, m.in. w 23 roku. Zwierzchność chińską przywrócono w roku 30, ale państwo chińskie musiało uznać znaczną samodzielność lokalnych wodzów. Część z nich przeszła później na stronę Goguryeo i ich ataki w 106 roku zmusiły Chińczyków do wycofania się na zachód, w kierunku komanderii Liaodong; zdołali jednak ponownie odzyskać większość terenów ok. 132 roku. W schyłkowym okresie dynastii Han, syn urzędnika z komanderii Xuantu, Gongsun Du, ustanowił ok. roku 175 państwo, którego niezależność uznały zarówno Goguryeo jak i Buyeo[2]. Ród Gongsun, którego główna baza znajdowała się w Liaodongu, opanował Lelang w 204 roku. Kres tej niezależności nastąpił w roku 238, kiedy to północny wschód, łącznie z Lelangiem, został podbity przez władców z dynastii Wei[3]. Odtąd Lelang ponownie stanowił chińską komanderię aż do roku 313, kiedy to został podbity przez władców koreańskiego państwa Goguryeo[4].
Kultura
Z populacją szacowaną w okresie największego rozkwitu na 400 tys.[5] Lelang pełniło funkcję gospodarczego i kulturalnego centrum regionu. Na jego obszarze wytwarzano tkaniny i porcelanę, a także importowane na szeroką skalę jedwab i ozdobną biżuterię[6].
Położony na styku dwu kręgów kulturowych Lelang odegrał istotną rolę w procesie przenikania do Korei chińskich idei dotyczących państwowości, administracji, prawodawstwa i religii. Poprzez ów chiński przyczółek na Półwysep Koreański dotarły takie zwyczaje jak gotowanie na parze i jedzenie przy pomocy pałeczek.
Do dziś zachowały się zdobione malowidłami w stylu chińskim lelańskie grobowce, znajdujące się w okolicach Pjongjangu. Świadectwem potęgi Lelangu są również liczne znaleziska archeologiczne w postaci biżuterii wykonanej ze złoconego brązu i złota.
Przypisy
- ↑ Encyklopedia historyczna świata. T. XI. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 123. ISBN 83-85909-75-3.
- ↑ a b Denis C. Twitchett, Michael Loewe: The Ch'in and Han Empires, 221 BC–AD 220. Cambridge: Cambridge University Press, 1987, s. 449-450, seria: The Cambridge History of China. ISBN 978-0-521-24327-8.
- ↑ Gina Lee Barnes: State formation in Korea: historical and archaeological perspectives. Richmond, Surrey: Curzon Press, 2001, s. 17. ISBN 0-7007-1323-9.
- ↑ Charles Higham: Encyclopedia of ancient Asian civilizations. New York: Infobase Publishing, 2004, s. 197. ISBN 0-8160-4640-9.
- ↑ Nangnang, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2011-02-26] (ang.).
- ↑ Michael J. Seth: A concise history of Korea: from the neolithic period through the nineteenth century. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield, 2006, s. 19. ISBN 978-0-7425-4004-0.
Bibliografia
- Encyklopedia historyczna świata. T. III. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2000. ISBN 83-85909-61-3.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.