Leopold Szefer

Leopold Wiktor Szefer
Data i miejsce urodzenia	7 sierpnia 1881 ; Głuszków gmina Czerniatyn, woj. stanisławowskie
Data i miejsce śmierci	1 marca 1970 ; Warszawa (Falenica)
Miejsce spoczynku	Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Zawód, zajęcie	inżynier górnik, działacz gospodarczy i społeczny
Alma Mater	Akademia Górnicza w Loeben (Austria)
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Leopold Wiktor Szefer (ur. 7 sierpnia 1881 w Głuszkowie, gmina Czerniatyn, woj. stanisławowskie, zm. 1 marca 1970 w Warszawie) – polski inżynier, górnik i hutnik, działacz na rzecz polskości Górnego Śląska^[1].

Życiorys

Był synem Józefa i Aleksandry z Martynowiczów. Po ukończeniu gimnazjum w Kołomyi i prestiżowej akademii górniczej w Leoben w Austrii rozpoczął pracę jako asystent na Politechnice Lwowskiej, gdzie pracował w latach 1905–1907. W latach 1907–1920 był pierwszym kierownikiem, a później dyrektorem zorganizowanej przez siebie Polskiej Szkoły Górniczej (tak zwanej sztygarówki) w Dąbrowie na Śląsku Cieszyńskim. W 1913 został radnym Dąbrowy^[2].

Plebiscyty na Śląsku i dwudziestolecie międzywojenne

Gdy Dąbrowa, w wyniku podziału Śląska Cieszyńskiego w 1920 roku, znalazła się w granicach Czechosłowacji, został inspektorem węglowym w Cieszynie (1920–1921). W następnych latach był komisarzem plebiscytowym w Bytomiu (1921–1922), wicedyrektorem Wyższej Szkoły Górniczej w Katowicach (1922–1927) i zastępcą delegata Górnośląskiej Komisji Przemysłu Górniczo-Hutniczego (1928–1931).

W latach 1920–1922 prowadził bardzo aktywną działalność mającą na celu odzyskanie bogactw Górnego Śląska na skutek wygranego plebiscytu 20 marca 1921 roku. W dniu 11 lipca 1922 roku Niemcy przekazali agendy górnicze przedstawicielom Państwa Polskiego, w osobach radców górniczych: inż. Bronisława Pietrzykowskiego i Leopolda Szefera. Śląska Konwencja Górnicza z dnia 26 czerwca 1922 roku dokonała podziału pól górniczych leżących przy granicy państwa. Na terenie Polski znalazło się:

195 198 ha (1952 km²) nadań górniczych na węgiel kamienny
657 ha nadań na węgiel brunatny
16 149 ha nadań na rudy cynku
20 034 ha nadań na rudy ołowiu
13 730 ha nadań na rudę siarki
19 861 ha nadań na solanki
12 272 ha nadań na sól kamienną.

Ponadto na obszarze Polski znalazły się zakłady: 9 koksowni, 4 brykietownie, 1 górnicza elektrownia, 1 szyb wodny^[3].

Od 1931 roku do wybuchu II wojny światowej Leopold Szefer był dyrektorem naczelnym Fabryki Materiałów Wybuchowych „Lignoza”.

W czasie wojny i po wojnie

W czasie wojny Szefer stanął na czele Rady Obywatelskiej Ziem Zachodnich (później zmieniono jej nazwę na Radę Społeczną Biura Zachodniego) Departamentu Spraw Wewnętrznych Delegatury Rządu na Kraj. Współpracował również z Naczelnikiem Wydziału Przemysłu i Handlu Okręgowej Delegatury na Śląsk.

Po powstaniu warszawskim mieszkał krótko w Krakowie, po czym w marcu 1945 roku wrócił do Katowic, gdzie objął stanowisko naczelnego dyrektora Zjednoczenia Przemysłu Materiałów Wybuchowych. W 1949 przeniósł się (wraz ze zjednoczeniem) do Warszawy. W 1953 roku przeszedł na emeryturę.

Działalność w organizacjach

członek i prezes (w latach 1902–1903) Czytelni Polskiej Akademików Górniczych w Loeben
członek Komisji Zakładów Naukowych w sprawie założenia uczelni górniczej oraz opracowania reformy szkoły wiertniczej w Borysławiu (1911)
członek korespondent Delegacji Polskich Górników i Hutników (1912)
członek zespołu przygotowującego „Memoriał w sprawie Akademii Górniczej w Krakowie” (1912)
radny gminy Dąbrowa Górnicza (1913)
członek Komitetu Organizacyjnego Akademii Górniczej w Krakowie (1919)
członek Zarządu Głównego Stowarzyszenia Polskich Inżynierów Górniczych i Hutniczych (1922–1927 i od 1932), wiceprezes i prezes śląskiego koła (od 1938)
zastępca przewodniczącego komitetu budowy gmachu Województwa i Sejmu Śląskiego (1922–1924)
wiceprezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach (1924)
skarbnik Zarządu Głównego Towarzystwa Popierania Wyższych Studiów Nauk Społecznych (od 1936)
konsul honorowy Estonii (1938–1939)
członek K! Silesia (Polskiej Korporacji Akademickiej)
członek założyciel (i wiceprezes do 1947) Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego w Polsce (1945)
radca Izby Przemysłowo-Handlowej
członek Związku Polskiego Przemysłu Chemicznego
członek Związku Przemysłu Polskiego w Warszawie
członek władz Centrali Materiałów Wybuchowych

Ordery i odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937)^[4]
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 grudnia 1924)^[5]
Złoty Krzyż Zasługi (25 czerwca 1946)^[6]

Życie prywatne

Był dwukrotnie żonaty. W pierwszym małżeństwie z Heleną z Tymowskich miał córkę Janinę (1911–2003) oraz syna Tadeusza (1914–1940). Ożenił się powtórnie 15 września 1918 roku z Janiną z Terlikowskich, z którą miał córkę Marię, po mężu Hutnik.

Przypisy

↑ Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 718.
↑ J. Golec, S. Bojda: Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej. T. 3. Cieszyn 1998, s. 237.
↑ Bogdan Ćwięk: Górnictwo Polskie XX wieku, tom. 1: lata 1900–1950. 2009.
↑ M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410 (ISAP) „za zasługi na polu pracy zawodowej”.
↑ M.P. z 1924 r. nr 299, poz. 980 „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie organizacji śląskich władz górniczych”.
↑ M.P. z 1947 r. Nr 79, poz. 529 (ISAP) „za zasługi przy zabezpieczeniu, odbudowie i organizacji przemysłu”.

Bibliografia

Jerzy Krawczyk, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 47. Warszawa–Kraków: Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności – Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla, 2011, s. 595–597. ISBN 978-83-88909-93-1.
Jerzy Krawczyk. Leopold Wiktor Szefer (1881–1970). „Przegląd Górniczy”. 63 (12), s. 54–56, 2007. (pol.).

[1] Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 718.

[2] J. Golec, S. Bojda: Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej. T. 3. Cieszyn 1998, s. 237.

[3] Bogdan Ćwięk: Górnictwo Polskie XX wieku, tom. 1: lata 1900–1950. 2009.

[4] M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410 (ISAP) „za zasługi na polu pracy zawodowej”.

[5] M.P. z 1924 r. nr 299, poz. 980 „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie organizacji śląskich władz górniczych”.

[6] M.P. z 1947 r. Nr 79, poz. 529 (ISAP) „za zasługi przy zabezpieczeniu, odbudowie i organizacji przemysłu”.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]