Lex Sempronia
Lex Sempronia – nazwa ustaw w republice rzymskiej, wprowadzonych z inicjatywy braci Semproniuszów Grakchów, Tyberiusza i Gajusza, w latach 30. i 20. II wieku p.n.e.
Pierwsza była dziełem Tyberiusza, przedstawił jej projekt w 133 roku p.n.e. pełniąc trybunat ludowy[1]. Powołując się na wcześniejsze ustawy, odnawiał limit posiadania ager publicus (ziemi publicznej) dla obywatela w wysokości 500 jugerów (125 hektarów). Ponadto przewidywał korzystny dla posiadacza tej ziemi dodatek: na każdego z dwóch synów obywatel mógł użytkować jeszcze po 125 jugerów, co łącznie dawało 1000 jugerów (250 hektarów), oddanych w wieczyste użytkowanie, bez opłat[2]. Nadwyżka ziemi miała być odbierana i rozdzielana między uboższych chłopów rzymskich, którzy mieli otrzymywać z niej działki po 30 jugerów (7,5 hektara), obciążonych niewielką opłatą vectigal, które miały być dziedziczne, niepodzielne i nie podlegać sprzedaży[3], przynajmniej przez określony czas[4].
Ustawa została masowo poparta przez chłopskich obywateli i mimo próby zablokowania przez niechętnych jej senatorów, przegłosowana na komicjach tribusowych. Do jej wprowadzenia powołano trzyosobową komisję, która miała przeprowadzić konfiskatę nadwyżek ziemi publicznej i jej rozdział. Mimo śmierci Tyberiusza podczas zamieszek, w zmienionym składzie, pracowała do 129 roku p.n.e.[5]
Druga ustawa o tej nazwie była dziełem Gajusza, podczas jego trybunatu, w 123 roku p.n.e. Była wznowieniem i potwierdzeniem tej sprzed 10 lat, ponadto anulowała ograniczenia kompetencji komisji, jakie wcześniej wprowadzono z inicjatywy Scypiona Emilianusa[6].
Przypisy
- ↑ Mała encyklopedia 1988 ↓, s. 414; Jaczynowska 1995 ↓, s. 119.
- ↑ Cary i Scullard 1992 ↓, s. 395; Jaczynowska 1995 ↓, s. 119.
- ↑ Jaczynowska 1995 ↓, s. 118–119.
- ↑ Cary i Scullard 1992 ↓, s. 395.
- ↑ Jaczynowska 1995 ↓, s. 119–120.
- ↑ Mała encyklopedia 1988 ↓, s. 414; Cary i Scullard 1992 ↓, s. 401; Jaczynowska 1995 ↓, s. 121.
Bibliografia
- Max Cary, Howard Hayes Scullard: Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. Przeł. Jerzy Schawkopf. T. 1. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1992. ISBN 83-06-01859-1.
- Maria Jaczynowska: Dzieje Imperium Romanum. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11924-1.
- Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z. Red. Zdzisław Piszczek. Wyd. 6. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 414–416 (hasło lex). ISBN 83-01-03529-3.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.