Leysin
| |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Kanton | |||
| Okręg | |||
| BFS Nummer | |||
| Zarządzający |
Jean-Marc Udriot↗ | ||
| Powierzchnia |
18,57 km² | ||
| Wysokość |
1253 m n.p.m. | ||
| Populacja (31 grudnia 2021) • liczba ludności • gęstość |
| ||
| Nr kierunkowy |
024 | ||
| Kod pocztowy |
1854 | ||
| Tablice rejestracyjne |
VD | ||
| |||
Położenie na mapie Szwajcarii  | |||
 46°20′N 7°00′E/46,333333 7,000000
| |||
| Strona internetowa | |||
Leysin – miejscowość i gmina (commune) w zachodniej Szwajcarii, w kantonie Vaud, w okręgu (district) Aigle. Leysin jest ośrodkiem sportów zimowych. Leży na wysokości 1253 m n.p.m. i zajmuje powierzchnię 18,57 km². Leży w dolinie Rodanu, w miejscu gdzie Alpy Fryburskie stykają się z Alpami Berneńskimi.
W pobliżu gminy leżą między innymi Jezioro Genewskie oraz szczyty Sommet des Diablerets, Grand Muveran, Tour d’Aï i Pic Chaussy. Najbliższym większym miastem jest Montreux.
Historia
Nazwa miejscowości (w formie Leissin) pojawiła się po raz pierwszy w datowanym na 1276 r. dokumencie książąt Sabaudii, władających regionem Chablais przez 250 lat. Od czasów reformacji w XVI w. Leysin znajdował się we władaniu Berna aż do chwili uzyskania niezależności przez kanton Vaud w 1803 r. Najstarszymi pamiątkami z dawnych lat są drewniane zabudowania mieszkalno-gospodarcze, bogato zdobione ornamentami rzeźbionymi i malowanymi, zachowane przy głównej ulicy miejscowości oraz w Veyges i En Crettaz.
Pod koniec XIX w. Leysin, dzięki korzystnemu położeniu i specyficznemu mikroklimatowi, przekształca się w miejscowość kuracyjną. Zaczynają powstawać liczne szpitale i sanatoria, a Leysin na ponad 60 lat staje się znane jako jeden z najważniejszych szwajcarskich ośrodków leczenia gruźlicy.
W Leysin-Feydey, w pensjonacie Pension de la Fôret, mieszkała od lutego do kwietnia 1925 r. z chorym na płuca mężem Zofia Nałkowska. Liczne kontakty z przebywającym tu międzynarodowym towarzystwem dały jej materiał do powieści pt. Choucas. W maju 1933 r. w sanatorium w Leysin przebywał na kuracji chory na gruźlicę pisarz Michał Choromański. Według danych szwajcarskich w końcu kwietnia 1933 r. przebywało tu 64 Polaków[2].
W latach II wojny światowej leczyli się tu m.in. chorzy na gruźlicę polscy żołnierze z oddziałów Wojska Polskiego internowanych w Szwajcarii po klęsce Francji w 1940 r. 27 z nich tu zmarło i zostało pochowanych na miejscowym cmentarzu[3] przy Route des Larrets, ok. 3 km na południowy zachód od centrum Leysins[4][5]. 1 listopada 1967 r. ówczesny Szef Urzędu Rady Ministrów, a jednocześnie Przewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Janusz Wieczorek odsłonił na tym cmentarzu pomnik ku czci tych żołnierzy. Autorem pomnika jest Maciej Piotrowski, były żołnierz internowanej tu w czerwcu 1940 r. 2 Dywizji Strzelców Pieszych[2].
Od połowy lat 50. XX w., w związku ze znacznym spadkiem zachorowań na gruźlicę, Leysin zaczyna orientować się na turystykę i sporty zimowe, kierując swą ofertę głównie do rodzin z dziećmi. W latach 60. większość opustoszałych sanatoriów z charakterystycznymi rzędami skierowanych ku słońcu balkonów przebudowanych zostało na apartamenty lub na prestiżowe obecnie, międzynarodowe szkoły z internatami. Uczy się w nich młodzież z ponad 100 krajów świata. Dzięki nim 34% mieszkańców Leysin liczy nie więcej niż 19 lat. W 2006 i 2008 r. rozgrywano tu zawody w ramach Pucharu Świata w snowboardzie.
Demografia
W Leysin mieszka 3618 osób[1]. W 2021 roku 50,4% populacji gminy stanowiły osoby urodzone poza Szwajcarią[1].
Galeria
Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ a b c Bundesamt für Statistik, Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2020 - 2020 | Tabelle [online], Bundesamt für Statistik, 1 września 2021 [dostęp 2022-05-16] (niem.).
- ↑ a b Zieliński Jan: Nasza Szwajcaria. Przewodnik śladami Polaków, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Muzeum Polskie w Rapperswilu, Warszawa 1999, s. 109-110, ISBN 83-87893-21-8
- ↑ Tomaszewski Kazimierz: W krainie nie z tej ziemi, Wydawnictwo Epoka i Wydawnictwo Spółdzielcze, Warszawa 1989, ISBN 83-85021-08-6, s. 12, 95
- ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2023-10-19].
- ↑ Mapa SuisseMobile. [dostęp 2023-10-19].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.