Liberec
 Widok na miasto z ratusza. | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kraj | |||||
| Zarządzający |
Jaroslav Zámečník | ||||
| Powierzchnia |
106,10 km² | ||||
| Wysokość |
374 m n.p.m. | ||||
| Populacja (1.01.2024) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Kod pocztowy |
460 01 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
L | ||||
Położenie na mapie kraju libereckiego  | |||||
Położenie na mapie Czech  | |||||
 50°45′N 15°02′E/50,750000 15,033333
| |||||
| Strona internetowa | |||||
ⓘ (niem. Reichenberg, rom. Libercys) – miasto w północnych Czechach nad Nysą Łużycką, stolica kraju libereckiego, ośrodek sportów zimowych położony u podnóży Ještěda. W 1577 roku miejscowość otrzymała prawa miejskie.
Po I wojnie światowej była to stolica prowincji Niemieckie Czechy (niem. Deutschböhmen, cz. Německé Čechy). Do końca II wojny światowej zamieszkiwany był głównie przez Niemców sudeckich. W czasie II wojny Liberec był stolicą Okręgu III Rzeszy – Kraju Sudetów.
Na początku 2024 roku, z populacją wynoszącą ponad 107 tys., Liberec zajmował piąte miejsce pod względem liczby ludności w Czechach[1].
W miejscowości jest stacja kolejowa Liberec.
Położenie
Miasto leży w północnych Czechach, w Sudetach Zachodnich, na terenie Kotliny Żytawskiej (cz. Žitavská pánev; przedłużeniem tej kotliny po stronie polskiej jest Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie), w Kotlinie Libereckiej (cz. Liberecká kotlina), pomiędzy Górami Izerskimi na północy a Grzbietem Jesztiedzkim na południu.
Ratusz leży na wysokości 374 m n.p.m. Najniższy punkt w granicach miasta znajduje się w części zwanej Machnín – 325 m n.p.m., a najwyższy na szczycie Ještědu – 1012 m n.p.m. Przez miasto przepływa Nysa Łużycka oraz jej dopływy – Černá Nisa i Harcovský potok[2].
Wybrane zabytki
- Pałac (XVI w.), zbudowany w stylu renesansowym w latach 1583–1587, następnie wielokrotnie przebudowywany. Wyróżnia się kaplica z kasetonowym stropem i oratorium podpartym przez pięć kolumn toskańskich.
- Domki Waldsztejnskie z lat 1678–1681, najstarsze zachowane domy w centrum miasta[3].
- Ratusz (XIX w.), zbudowany w stylu neorenesansowym, na podstawie projektu Franza Neumanna w latach 1888–1893.
- Fontanna Neptuna, z 1823 roku[4].
- Łaźnie miejskie z lat 1900–1902 roku, obecnie siedziba galerii.
- kościół św. Antoniego Wielkiego
Rekreacja i wypoczynek
Liberec jest dość chętnie odwiedzanym miastem przez osoby poszukujące aktywnego wypoczynku. Oprócz kompleksu narciarskiego w mieście istnieją dwa aquaparki – Plavecký bazén Liberec i Centrum Babylon Liberec (część kompleksu hotelowego i rozrywkowego) oraz jedno odkryte kąpielisko Koupaliště Vápenka[5]. W mieście znajduje się ogród zoologiczny oraz ogród botaniczny
Demografia
| Rok | 2008[6] | 2016[7] | 2024[1] |
|---|---|---|---|
| Liczba ludności | 99 721 | 103 288 | 107 982 |
| Liczba mężczyzn | 47 859 | 49 851 | 51 851 |
| Liczba kobiet | 51 862 | 53 437 | 56 131 |
Osoby związane z Libercem
- Emil Artin (1898–1962) – austriacki matematyk
- Marcela Augustová (ur. 1965) – czeska dziennikarka i prezenterka telewizyjna
- Guido Beck (1903–1989) – niemiecki fizyk
- Barbara Bouchet (ur. 1943) – amerykańska aktorka, biznesmenka pochodzenia niemieckiego
- Vlasta Burian (1891–1962) – czeski aktor, znany jako „król komików”
- Martin Cikl (ur. 1987) – czeski skoczek narciarski
- Christoph Demantius (1567–1643) – kompozytor niemiecki
- Martin Damm (ur. 1972) – czeski tenisista
- Lukáš Derner (ur. 1983) – czeski hokeista
- Tomáš Enge (ur. 1976) – czeski kierowca wyścigowy
- Herbert Feigl (1902–1988) – austriacki filozof
- Gustav Ginzel (1931–2008) – niemiecki podróżnik i wspinacz
- Ladislav Hampl (ur. 1981) – czeski aktor
- Konrad Henlein (1898–1945) – przywódca Niemców Sudeckich
- Zuzana Hejnová (ur. 1986) – czeska lekkoatletka
- Heinrich Herkner (1863–1932) – ekonomista
- Stanislav Hnělička (ur. 1922) – czeski wojskowy
- Kamillo Horn (1860–1941) – niemiecki kompozytor
- Petr Jeništa (ur. 1977) – czeski aktor
- Oldřich Kaiser (ur. 1955) – czeski aktor i komik filmowy i teatralny
- Jiří Kořínek (1906–1989) – czeski esperantysta i tłumacz
- Harald Kreutzberg (1902–1968) – niemiecki tancerz i teoretyk baletu
- Pavel Liška (ur. 1971) – czeski aktor
- Radek Lonc (ur. 1977) − czeski kulturysta
- Olga Lounová (ur. 1981) – czeska aktorka i śpiewaczka
- Markus Lüpertz (ur. 1941) – niemiecki malarz związany z ruchem neoekspresjonizmu
- Ludmila Macešková (1898–1974) – czeska poetka i pisarka, publikująca pod pseudonimem Jan Kameník
- Jaroslav Masopust (ur. 1929) – czeski lekarz, biochemik, profesor Uniwersytetu Karola w Pradze
- Roderich Menzel (1907–1987) – czeski i niemiecki tenisista, dziennikarz, scenarzysta i pisarz
- Jaroslav Nedvěd (ur. 1969) – czeski hokeista
- Petr Nedvěd (ur. 1971) – czeski hokeista
- Miroslava Pleštilová (ur. 1966) – czeska aktorka
- Ferdinand Porsche (1875–1951) – niemiecki konstruktor samochodów
- Fritz Preissler (1908–1948) – czeski saneczkarz
- Otfried Preussler (ur. 1923) – niemiecki pisarz, autor literatury dziecięcej
- Joseph Proksch (1794–1864) – kompozytor, nauczyciel Bedřicha Smetany
- Kateřina Průšová (ur. 1983) – czeska modelka (Miss České republiky 2002)
- Jaroslav Řídký (1897–1956) – czeski kompozytor, dyrygent i pedagog
- František Xaver Šalda (1867–1937) – czeski krytyk literacki, dziennikarz i pisarz
- Augustin Schramm (1907–1948) – niemiecki komunista, agent NKWD i StB
- Karel Vacek (1902–1982) – czeski kompozytor piosenek
- Jan Víšek (ur. 1981) – czeski hokeista
- Benjamin Vomáčka (ur. 1978) – czeski piłkarz
- Luděk Zelenka (ur. 1973) – czeski piłkarz
Sport
Miasto było organizatorem Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2009. Jest także siedzibą klubów sportowych:
- AC Slovan Liberec (lekkoatletyka)
- Bílí tygři Liberec (hokej na lodzie)
- Dukla Liberec (narciarstwo)
- Dukla Liberec (piłka siatkowa)
- FC Slovan Liberec (piłka nożna)
- Kondoři Liberec (koszykówka)
Miasta partnerskie
Francja: Amiens, Dunkierka
Holandia: Amersfoort
Niemcy: Augsburg, Żytawa
Rosja: Kowrow[8][9]
Izrael: Naharijja, Izrael
Szwajcaria: St. Gallen
Galeria
-
Ratusz w Libercu (1893) -
Nowy Zamek -
Opera -
Kościół św. Antoniego -
Widok na miasto ze szczytu Ještěda -
Domki Waldsztejnskie (2014)
.jpg)
Zobacz też
- Synagoga w Libercu
- Nowa Synagoga w Libercu
- Tramwaje w Libercu
- Linia tramwajowa Liberec – Jablonec nad Nysą
- Ještěd (kompleks skoczni narciarskich)
Przypisy
- ↑ a b c Počet obyvatel v obcích České republiky k 1. 1. 2024, Český statistický úřad, 17 maja 2024 [dostęp 2024-10-11] (ang. • cz.).
- ↑ Jizerské hory. Turistická a lyžařská mapa 1:25 000, Nakladelství ROSY, Rohlik a syn Mělník ve spolupráci s Geodézií On Line a Eurokartem, 4 vydání, 978-80-86170-71-8
- ↑ Domki Waldsztejnskie (Valdštejnské domky) - Inne zabytki historii - Góry Izerskie - Liberec [online], www.liberecky-kraj.cz [dostęp 2023-10-26].
- ↑ Památkový katalog, Kašna. Neptunova kašna [online], pamatkovykatalog.cz [dostęp 2026-03-29] (cz.).
- ↑ Koupaliště a aquaparky | VISIT^LIBEREC [online], www.visitliberec.eu [dostęp 2017-06-17] (cz.).
- ↑ Počet obyvatel v obcích České republiky k 1. 1. 2008, Český statistický úřad [dostęp 2024-10-15] (ang. • cz.).
- ↑ Počet obyvatel v obcích České republiky k 1. 1. 2016, Český statistický úřad [dostęp 2024-10-21] (ang. • cz.).
- ↑ Ковров и Либерец. Дружба без границ [online], ikovrov.ru [dostęp 2012-04-27] [zarchiwizowane z adresu 2014-07-22] (ros.).
- ↑ Ковров и Либерец – города-побратимы. kvrv.ru. [dostęp 2012-04-27]. (ros.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.