Lina Morgenstern

Lina Morgenstern
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

25 listopada 1830
Wrocław

Data i miejsce śmierci

16 grudnia 1909
Berlin

Zawód, zajęcie

polityk, pisarka, pacyfistka

Multimedia w Wikimedia Commons

Lina Morgenstern (ur. 25 listopada 1830 we Wrocławiu, zm. 16 grudnia 1909 w Berlinie) – niemiecka polityk, pisarka, działaczka pacyfistyczna.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie żydowskiej, aktywnej społecznie. W 1854 poślubiła Theodora Morgensterna[1], z którym przeniosła się do Berlina. Miała piątkę dzieci: trzy córki (Clarę, Olgę i Martę) i dwóch synów (Michaela i Alfreda).

Działalność rozpoczęła już w młodości od pisania artykułów na temat edukacji i opieki nad dziećmi. W 1848 założyła Pfennigvereins zur Unterstützung armer Schulkinder (stowarzyszenie wspierające uczniów z ubogich rodzin)[2][3]. W 1859 wraz z Adolfem Lette stworzyła stowarzyszenie Berliner Frauen-Verein zur Beförderung der Fröbel’schen Kindergärten (starało się ono o założenie przedszkoli w Berlinie jako formę edukacji dzieci zaproponowaną przez Friedricha Fröbela). W latach 1862–1866 była przewodniczącą tego stowarzyszenia; w tym czasie w Berlinie założono osiem przedszkoli oraz centrum doszkalania nauczycieli przedszkolnych[4].

Podczas wojny prusko-austriackiej w 1866 założyła pierwszą w Berlinie Volksküche („publiczna kuchnia”, która oferowała bardzo tanie posiłki dla biednych)[5]. W 1868 z jej inicjatywy powstała szkoła żeńska – Akademie zur Fortbildung junger Damen[2].

Lina Morgenstern w 1874 zaczęła wydawać czasopismo dla kobiet Deutsche Hausfrauenzeitschrift, które było wydawane przez 30 lat. Jej publikacje przeważnie dotyczyły pozycji niemieckich kobiet oraz edukacji dzieci[6].

W 1882 wspólnie z Gertrude Guillaume-Schack powołała do życia schronisko dla dziewcząt przybywających do Berlina w celu podjęcia pracy w charakterze służącej. Schronisko znajdujące się na stacji kolejowej Börse oferowało młodym kobietom bezpieczne miejsce pierwszego zakwaterowania[7].

W 1896 była organizatorką Internationaler Kongress für Frauenwerke und Frauenbestrebungen w Berlinie a w 1897 podjęła ścisłą współpracę z Deutsche Friedensgesellschaft (Niemieckie Stowarzyszenie Pokojowe)[2].

Publikacje

Paradies der Kindheit
  • Das Bienenkätchen (Wrocław, 1859)
  • Das Paradies der Kindheit durch Spiel, Gesang und Beschäftigung (Lipsk, 1861)
  • Der Kindergarten und die Schule und in welcher Weise ist die organische Verbindung zwischen beiden herzustellen? (Lipsk, 1874)
  • Ernährungslehre (1880)
  • Die Frauen des 19. Jahrhunderts (1888–91)
  • Der häusliche Beruf (1890)
  • Frauenarbeit in Deutschland. Rozdział 1: Geschichte der deutschen Frauenbewegung und Statistik der Frauenarbeit auf allen ihr zugänglichen Gebieten; Rozdział 2: Adreßbuch und Statistik der Frauenvereine in Deutschland. Verlag der „Dt. Hausfrauen-Zeitung”. (Berlin, 1893)
  • Illustriertes Universal-Kochbuch für Gesunde und Kranke (Berlin, 1905)

Przypisy

  1. ↑ Hans-Henning Zabel, Neue Deutsche Biographie, Band 18 [online], 1997 [dostęp 2019-03-16].
  2. ↑ a b c Morgenstern Lina, Wirtualny Sztetl, Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin” [dostęp 2019-03-16].
  3. ↑ Miroslawa Lenarcik, A Community in Transition: Jewish Welfare in Breslau-Wrocław, Verlag Barbara Budrich, 2010, s. 98, ISBN 978-3-86649-715-3 (ang.).
  4. ↑ Leo Winz, Ost und West Illustrierye Monatsschrift fur modernes Judentum, sammlungen.ub.uni-frankfurt.de, 1906 [dostęp 2019-03-16] (niem.).
  5. ↑ Lina Morgenstern, Die Berliner Volksküchen: Organisationsplan und cultur-historische, statistische Darstellung nebst Status, Verwaltungs- und Kassenberichten und 37 Kochrecepten, wyd. 3, Loewenstein, 1870 (niem.).
  6. ↑ Klaus-Dieter Alicke, Lexikon der jüdischen Gemeinden im deutschen Sprachraum, 2008, ISBN 978-3579080352.
  7. ↑ Gertrud Gräfin von Schack, - Reisende zwischen den Welten [online], www.sausenberg.eu [dostęp 2024-03-17].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya