Linia Filowskaja

Linia metra 4, 4A

Filowskaja

Dane podstawowe
Oznaczenie linii	4, 4A
Liczba stacji	13
Długość	14,9 km
Historia
Rok otwarcia	1935
Multimedia w Wikimedia Commons

Linia Filowskaja (ros. Филёвская линия) – linia metra w Moskwie oddana do użytku w 1935 roku. Linia ma długość 14,9 km. W jej skład wchodzi 13 stacji obsługiwanych przez dwie trasy: oznaczaną numerem 4 (odcinek Aleksandrowskij Sad – Kuncewskaja) oraz 4A (odcinek Aleksandrowskij Sad – Moskwa Siti). Biegnie od zachodu do centrum miasta. Na mapie oznaczana jest jasnoniebieskim kolorem.

Historia linii jest jedną z bardziej skomplikowanych. Budowa linii zaczęła się w latach 30. od wschodnich stacji stanowiących odnogę linii Sokolniczeskiej. W 1938 roku odnoga serwisowa została zlikwidowana i utworzono linię Arbacko-Pokrowską kończącą się na stacji Kurskaja.

W czasie wojny w stacji Arbatskaja niemiecka bomba przebiła sufit. Podczas zimnej wojny uznano, że stacje te nie nadają się jako schrony przeciwlotnicze, przez co zaczęto budowę o wiele głębiej. Wraz z otwarciem nowego odcinka Płoszczad' Rewolucii – Kijewskaja linii Arbacko-Pokrowskiej linię zamknięto. W latach 50. Nikita Chruszczow, zainspirowany powierzchniowymi liniami metra nowojorskiego, wymusił rozbudowę na powierzchni, zamiast na dużej głębokości, odcinka do stacji Fili, jednym z argumentów za takim działaniem było cięcie kosztów. W 1958 roku otwarto linię Arbacko-Filowską jako 6 w kolejności (później porzucono termin Arbacko-, jako że linia nie była średnicową).

Wszystkie stacje, prócz stacji Mołodiożnaja, zbudowano na powierzchni w identycznej konfiguracji z dwoma peronami bocznymi, podczas gdy pozostałe cztery posiadały perony wyspowe. Pomimo dużej redukcji kosztów był to jednostkowy eksperyment. Z powodu klimatu, szczególnie zimą i małych rozmiarów stacji linia stała się jedną z mniej popularnych wśród pasażerów.

Na początku XXI wieku pojawiły się nowe plany rozbudowy w związku z rozwojem biznesowego centrum Moskwy. Otwarto odnogę z dwoma stacjami: w 2005 Wystawocznaja i w 2006 Moskwa Siti. W 2008 roku stacje Mołodiożnaja i Kryłatskoje zostały odłączone od linii i przyłączone do linii Arbacko-Pokrowskiej w ramach rozbudowy Strogino–Mitino, a stacja Kuncewskaja przebudowana na końcową (z możliwością przejścia na stację drugiej linii).

Poszczególne odcinki były oddawane do użytku w tej kolejności:

• 15 maja 1935 – Ochotnyj Riad (Linia 1) – Aleksandrowskij Sad – Smolenskaja (odnoga linii 1; 1,7 km + 0,9 km łączącego tunelu, 3 stacje).
• 20 marca 1937 – Smolenskaja – Kijewskaja (1,4 km, 1 stacja)
• 1953 – wraz z otwarciem głębszego odcinka między Płoszczad' Rewolucii – Kijewskaja linia została zamknięta. Otwarto ją ponownie w 1958, gdy rozbudowano ją na zachód;
• 7 listopada 1958 – Aleksandrowskij Sad – Kutuzowskaja (5,4 km, 2 nowe stacje)
• 7 listopada 1959 – Kutuzowskaja – Fili (1,7 km, 1 stacja)
• 13 października 1961 – Fili – Pionierskaja (3,5 km, 3 stacje)
• 5 lipca 1965 – Pionierskaja – Mołodiożnaja (3,8 km; 1 stacja, bez stacji Kuncewskaja)
• 30 sierpnia 1965 – stacja Kuncewskaja
• 31 grudnia 1989 – Mołodiożnaja – Kryłatskoje (1,9 km, 1 stacja)
• 10 września 2005 – Kijewskaja – Wystawocznaja (2,2 km, 1 stacja) – odnoga linii
• 30 sierpnia 2006 – Wystawocznaja – Moskwa Siti (0,5 km, 1 stacja, 4 pociągi na godzinę)
• 7 stycznia 2008 – Kuncewskaja – Kryłatskoje przyłączono do linii Arbacko-Pokrowskiej

Zmiany nazw stacji:

• Aleksandrowskij Sad – do 24 grudnia 1946 Ulica Kominterna (Улица Коминтерна), do 5 listopada 1990 Kaliniskaja (Калининская)
• Wystawocznaja – do 1 czerwca 2009 Diełowoj Centr (Деловой центр)

Linia jest obsługiwana przez zajezdnię TCz-9 Fili (ТЧ-9 «Фили»).

W planach jest rozwój odnogi jako linii wokół centrum miasta pod nazwą Chodynskaja Linia (Ходынская линия).

#		Nazwa (cyrylica)	Nazwa (trb. łacińska)	Obsługiwana trasa	Otwarcie	Możliwe przesiadki (linia)	Możliwe przesiadki (stacja)
1	Александровский сад		Aleksandrowskij Sad		1935	Sokolniczeskaja Arbatsko-Pokrowskaja Sierpuchowsko-Timiriaziewskaja	Bibliotieka imieni Lenina Arbatskaja Borowickaja
2	Арбатская		Arbatskaja			–
3	Смоленская		Smolenskaja
4	Киевская		Kijewskaja		1937	Arbatsko-Pokrowskaja Kolcewaja	Kijewskaja Kijewskaja
↳	5	Выставочная	Wystawocznaja		2005	Sołncewskaja Bolszaja Kolcewaja Biełorussko-Sawiołowska	Diełowoj centr Diełowoj centr
	6	Москва Сити	Moskwa Siti		2006	Moskiewski pierścień centralny Biełorussko-Sawiołowska	Diełowoj centr Testowskaja
7	Студенческая		Studienczeskaja		1958	–
8	Кутузовская		Kutuzowskaja			Moskiewski pierścień centralny	Kutuzowskaja
9	Фили		Fili		1959	Biełorussko-Sawiołowska	Fili
10	Багратионовская		Bagrationowskaja		1961	–
11	Филёвский парк		Filowskij Park
12	Пионерская		Pionierskaja
13	Кунцевская		Kuncewskaja		1965	Arbatsko-Pokrowskaja Bolszaja Kolcewaja Biełorussko-Sawiołowska	Kuncewskaja Kuncewskaja Kuncewskaja

• Linia Filiowska na UrbanRail.Net