Litofon
Litofon (z gr. λιϑος skała i φωνή dźwięk) – instrument muzyczny, zaliczany do instrumentów perkusyjnych samobrzmiących, tzw. idiofonów. Dźwięki wytwarzane są poprzez uderzanie w zróżnicowane pod względem wielkości i formy kamienne sztaby.
Litofony były popularne m.in. w starożytnym Wietnamie. Jednym z bardziej znanych litofonów był zabytek z I tysiąclecia p.n.e. odnaleziony na stanowisku w Mỹ Lộc, w południowowietnamskim dystrykcie Tân Uyên, w dolinie rzeki Đồng Nai.
W 1993 starożytny litofon, kopię wietnamskiego instrumentu przechowywanego w paryskim Muzeum Człowieka, zrekonstruowali w Polsce Maciej Rychły, muzyk i twórca zespołu Kwartet Jorgi oraz archeolog z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie Witold Migal. Paryski zabytek znalazł w roku 1949 w Wietnamie w prowincji Đăk Lăk francuski etnolog Georges Condominas.
Znane litofony
Za bardzo pierwotną formę litofonu można uznać kamienny gong, który używany jest przez ludy różnych kultur. Mowa tutaj o naturalnej kamiennej formacji, w którą uderzało się jakimś przedmiotem, by wydobyć dźwięki. Przykładem może być kamienny gong na Wyspie Mfangano na Jeziorze Wiktorii w Kenii. Wiele litofonów odkryto na terenie Wietnamu w XX wieku. Koreańczycy używają instrumentu zwanego pyeongyeong, który jest zbliżony formą do chińskiego bianqing. Oba instrumenty zaliczyć można do litofonów.
Brytyjski kompozytor Will Menter zbudował llechiphone. Jego kamienna marimba posiadała płytki wykonane z łupków. Inny litofon, nazwany stonaphones, zbudowany został przez Amerykanina Jima Doble ze starych płytek dachowych [1].
Jednym ze znakomitszych i sławniejszych litofonów jest The Great Stalacpipe Organ w Jaskiniach w Luray w amerykańskim stanie Wirginia. Do wydobywania dźwięków używa się 37 stalaktytów.
Inne znane litofony znajdują się w Musical Stones of Skiddaw w angielskiej Kumbrii oraz w Ringing Rocks Park w Pensylwanii.
Podobne instrumenty
Litofony są w swej budowie podobne do dzwonków (nazywanymi niepoprawnie cymbałkami), gongów, ksylofonów, marakasów, dzwonów rurowych, trójkątów czy czelest.
Przypisy
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.