Loci theologici

Loci theologici (pol. Miejsca teologiczne) – termin wywodzący się z teologii protestanckiej (Filip Melanchton), gdzie oznacza oparte na Biblii główne artykuły wiary. W teologii katolickiej oznacza źródła poznania teologicznego^[1].

Pojęcie wywodzi się z Topik Arystotelesa, utrwalił je Melchor Cano w dziele De locis theologicis (1563). Loci theologici to źródła teologiczne, z których wynika argumentacja teologii. Cano wyróżnił dziesięć typów źródeł uszeregowanych według określonej hierarchii:

1. auctoritas Sacrae Scripturae – Biblia,
2. auctoritas Traditionum Christi et Apostolorum – Tradycja,
3. auctoritas Ecclesiae Catholicae – Kościół katolicki,
4. auctoritas Conciliorum – sobory powszechne,
5. auctoritas Ecclesiae Romanae – Stolica Apostolska,
6. auctoritas Sanctorum Veterum – Ojcowie Kościoła,
7. auctoritas theologorum scholasticorum, quibus adiungamus etiam luris Pontifici peritos – teologowie i kanoniści,
8. ratio naturalis – rozum,
9. auctoritas philosophorum – filozofowie i juryści,
10. humanae auctoritas historiae – historia^[2.1].

Współcześnie w teologii nastąpiła pogłębiona systematyka miejsc teologicznych. Stanisław Celestyn Napiórkowski wyróżnił dwadzieścia miejsc teologicznych, dzieląc je na natchnione i nienatchnione oraz zobiektywizowane i niezobiektywizowane, jednak pierwsze miejsce w jego schemacie zajmuje Biblia. Czesław Bartnik z kolei dostrzegł jedenaście podstawowych miejsc teologicznych, również na pierwszym miejscu wyróżniając Pismo Święte. Jerzy Szymik zauważył, że szczególnie po soborze watykańskim II należy mówić o nowych miejscach teologicznych. Szymik zaliczył do nich znaki czasu, sztukę, środki masowego przekazu i obyczajowość^[2.2].