Lophodermium
_Chevall._2110075.jpg) Apotecja Lophodermium pinastri na igłach sosny | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
osutka |
| Nazwa systematyczna | |
| Lophodermium Chevall. Fl. gén. env. Paris (Paris) 1: 435 (1826) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Lophodermium arundinaceum (Schrad.) Chevall. 1826 | |
Lophodermium Chevall. (osutka) – rodzaj grzybów z rodziny łuszczeńcowatych (Rhytismataceae)[1]. Osutka to także nazwa wywołanej przez grzyby niedoskonałe i workowce grupy grzybowych chorób roślin[2].
Charakterystyka
Do rodzaju Lophodermium należy około 150 gatunków żyjących przeważnie na drzewach i krzewach iglastych, rzadziej innych roślinach. Liczne gatunki to grzyby saprotroficzne[3], ale niektóre wywołują choroby zwane osutkami. Ich najliczniejsza grupa żyje na sosnach[4], wywołując grzybowe choroby roślin o nazwie osutki sosny. Pasożytami są ich formy bezpłciowe (anamorfy), wytwarzające pyknidia lub pyknotyria, formy płciowe (teleomorfy) są zazwyczaj saprotrofami wytwarzającymi owocniki typu apotecjum[2]. Apotecja powstają pojedynczo, mają elipsoidalny kształt i wydłużoną szparkę o różnych odcieniach szarości lub brązu[4]. Szparka ta może się otwierać lub zamykać, w zależności od wilgotności środowiska[2].
L. piceae powoduje chorobę o nazwie niżowa osutka świerka, L. pinastri, L. seditiosum, L. conigenum, L. pini-excelsae, L. staleyi wiosenną osutkę sosny[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Rhytismataceae, Rhytismatales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
Takson utworzył François Fulgis Chevallier w 1826 r. Gatunkiem typowym jest Lophodermium arundinaceum (Schrad.) Chevall. 1826[1] Synonimy: Actinothyrium Kunze, Aporia Duby, Dermascia Tehon, Hadotia Maire, Hypoderma DC., Lophoderma Chevall., Lophodermellina Höhn., Lophodermina Höhn., Stigmatoscolia Bat. & Peres[5].
- Lophodermium arundinaceum (Schrad.) Chevall. 1826 – osutka trzcinowa[6]
- Lophodermium aucupariae (Schleich.) Darker 1967 – osutka jarzębinowa
- Lophodermium caricinum (Roberge ex Desm.) Duby 1861 – osutka turzycowa
- Lophodermium conigenum (Brunaud) Hilitzer 1929
- Lophodermium corconticum Koukol, Pusz & Minter 2015
- Lophodermium culmigenum (Fr.) De Not. 1847 – osutka trzcinnikowa
- Lophodermium foliicola (Fr.) P.F. Cannon & Minter 1983 – osutka liściowa
- Lophodermium herbarum (Fr.) Fuckel 1874 – osutka konwaliowa
- Lophodermium juniperinum'' (Fr.) De Not. 1847 – osutka jałowcowa
- Lophodermium maculare (Fr.) De Not. 1847 – osutka łochiniowa
- Lophodermium melaleucum (Fr.) De Not. 1847 – osutka brusznicowa
- Lophodermium oxycoccos (Fr.) Duby 1861 – osutka żurawinowa
- Lophodermium paeoniae Rehm 1897 – osutka piwoniowa
- Lophodermium petiolicola Fuckel 1870 – osutka dębowa
- Lophodermium piceae (Fuckel) Höhn. 1917 – osutka świerkowa
- Lophodermium pinastri (Schrad.) Chevall. 1826 – osutka sosnowa
- Lophodermium pini-mugonis C.L. Hou & M. Piepenbr. 2009
- Lophodermium punctiforme (Fr.) Fuckel 1870
- Lophodermium pini-excelsae S. Ahmad 1954
- Lophodermium seditiosum Minter, Staley & Millar 1978
- Lophodermium sphaeroides (Alb. & Schwein.) Duby 1861 – osutka bagnowa
- Lophodermium typhinum (Fr.) Lambotte 1880
- Lophodermium staleyi Minter 1981 – wiosenna osutka sosny
Nazwy naukowe według Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według M.A. Chmiel (bez przypisów)[3], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[6] i innych[7].
Przypisy
- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2022-09-04] (ang.).
- ↑ a b c d Karol Manka, Fitopatologia leśna, Warszawa: PWRiL, 2005, s. 172–190, ISBN 83-09-01793-6.
- ↑ a b Maria Alicja Chmiel, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 73–75, ISBN 978-83-89648-46-4.
- ↑ a b Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 297–298, ISBN 978-83-09-01048-7.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2022-09-04] (ang.).
- ↑ a b Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-17].
- ↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-06-28].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.