Ludwik Tołłoczko

Ludwik Tołłoczko

Data i miejsce urodzenia	20 października 1870 Rakowica, gubernia grodzieńska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci	9 maja 1957 Łódź, Polska
Minister poczt i telegrafów
Okres	od 13 grudnia 1919 do 24 lipca 1920
Poprzednik	Hubert Linde
Następca	Władysław Stesłowicz
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Ludwik Tołłoczko (ur. 8 października^?/20 października 1870 w majątku Rakowica w powiecie brzeskim guberni grodzieńskiej, zm. 9 maja 1957 w Łodzi) – polski inżynier elektryk, minister, założyciel Unii Narodowo-Państwowej w 1922 roku^[1].

Urodził się na Polesiu w rodzinie ziemiańskiej. Syn Jana Tołłoczki i Karoliny z Jaskłowskich^[2], młodszy brat Stanisława Tołłoczki. Jego ojciec brał udział w powstaniu styczniowym w 1863 za co został przez Rosjan zesłany na Sybir, a majątek Rakowica koło Brześcia miał być skonfiskowany^[3]. W 1888 ukończył gimnazjum w Białej Podlaskiej, zaś w 1891 Szkołę Techniczną Inżynierów i Telegrafów w Petersburgu. W 1892 odbył służbę wojskową w armii rosyjskiej, uzyskując stopień chorążego. W 1895 został inżynierem elektrykiem, a w 1897 odbył dodatkowe studia w Berlinie. W 1895 uzyskał tytuł inżyniera elektryka, a w 1897 odbył dodatkowe studia w Berlinie. W latach 1891–1897 pracował w działach technicznych Dyrekcji Poczt i Telegrafów w Charkowie i Połtawie, w latach 1899–1905 kierował stacją doświadczalną i prowadził wykłady z zakresu kolei elektrycznych w Instytucie Elektrotechnicznym w Petersburgu. W 1901 objął stanowisko naczelnego inżyniera przebudowy sieci telefonów w Petersburgu. Był również jednym z projektantów i założycieli tramwajów elektrycznych w Petersburgu. W 1912 został członkiem Rady Technicznej przy Ministerstwie Poczt i Telegrafów Imperium Rosyjskiego. Po rewolucji lutowej i obaleniu caratu wybrany na prezesa Polskiego Komitetu Demokratycznego. Z Rosji Sowieckiej do Polski przedostał się w listopadzie 1919.

Od 13 grudnia 1919 do 24 lipca 1920 był ministrem poczt i telegrafów w rządach Leopolda Skulskiego i Władysława Grabskiego. W latach późniejszych zasiadał w radach nadzorczych różnych przedsiębiorstw, m.in. Banku dla Elektryfikacji Polski i Pocztowej Kasie Oszczędności. W latach 1923–1926 był członkiem i przewodniczącym Państwowej Rady Elektrycznej, w latach 1926–1939 przewodniczył Polskiemu Komitetowi Elektrycznemu przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu. Od 1925 był dyrektorem Łódzkiego Towarzystwa Elektrycznego S.A. (LOTESA)^[4], a od 1935 r. również dyrektorem przedsiębiorstwa Elektrownia Zgierska Spółka Akcyjna. Radca Izby Przemysłowo-Handlowej w Łodzi^[5].

W czasie okupacji niemieckiej 19 lutego 1943 został aresztowany przez Gestapo. Do 29 kwietnia 1943 więziony wraz z rodziną na Pawiaku. W 1943 roku stracił żonę i córkę ^[2]. Następnie został wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz, gdzie przebywał do końca okupacji niemieckiej. Został uwolniony 6 lutego 1945.

Po zakończeniu II wojny światowej mieszkał w Łodzi, gdzie zmarł 9 maja 1957 roku. Został pochowany na katolickiej części Cmentarza Starego w Łodzi (kwatera 5, rząd 8 grób nr 20).

• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1927)^[6][7]
• Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1937)^[8]

• Tołłoczko Ludwik [w:] Kto był kim w II Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M. Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, ISBN 83-7066-569-1 s. 72–73.