Maciej Klich
Maciej Klich (2023) | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 lutego 1958 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
historyk, grafik, działacz opozycyjny i polonijny |
| Miejsce zamieszkania | |
| Alma Mater | |
| Rodzice |
Antoni Stanisław Klich |
| Dzieci |
Mattias Jan-Maria Jr. |
| Odznaczenia | |
Maciej Klich (Mattias Jan-Maria, ur. 28 lutego 1958 w Krakowie) – polski historyk, grafik, twórca plakatów, okładek i małych form graficznych. Działacz opozycyjny i polonijny.
Życiorys
Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Katowicach. Studiował na Wydziale Metalurgii Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1976–1977), na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (1977–1981) oraz na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej (1981–1984).
Działalność opozycyjna
Od 1977 do 1980 był współpracownikiem Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) w Krakowie. W 1980 był współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów (NZS) na terenie Śląska. Przewodniczący i wiceprzewodniczący TKZ NZS na Wydziale Nauk Społecznych UŚ. W latach 1980–1981 był sekretarzem Regionalnego Komitetu Koordynacyjnego (RKK) NZS Uczelni Górnego Śląska oraz Międzywydziałowego Komitetu Koordynacyjnego (MKK) NZS UŚ. W 1981 został przewodniczącym Uczelnianej Komisji Rewizyjnej (UKR) NZS UŚ oraz Wydziałowej Komisji Rewizyjnej (WKR) Wydziału Nauk Społecznych UŚ[1]. Był współzałożycielem Międzyuczelnianego Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania (KOWzaP) na Śląsku (1981)[2]. Od 1981 członek Konfederacji Polski Niepodległej (KPN)[3][4].
Internowany od 24 grudnia 1981 do 23 lipca 1982 (KWMO Katowice, Jastrzębie-Szeroka, Uherce, Rzeszów-Załęże, Nowy Łupków)[5]. Twórca prawie 70 stempli poczty internowanych, około 30 rysunków i rzeźb[6][7]. Po zwolnieniu działał w podziemnej Solidarności, m.in. w ramach struktur MKO (Miejskich Komitetów Oporu), kolportował i był redaktorem prasy podziemnej oraz radia „Solidarność”[8]. Uczestniczył w podziemnych strukturach NZS.
W latach 1980–1984 tworzył formy graficzne na użytek organizacji związkowych i niepodległościowych z terenu Górnego Śląska (m.in. plakaty, ulotki, znaki, ilustracje do czasopism, stemple). Stemple i pieczątki obozowe wystawiane były m.in. na wystawach: w Chicago 1983; Sztokholm 1986; „Poza cenzurą – Poczta internowanych 1981–1982, Zabrze 1990; w Ratingen w Nadrenii (Niemcy), 2001; Jastrzębie Zdrój – wystawa „Miasto pod specjalnym nadzorem: Jastrzębie Zdrój czasu stanu wojennego”, 2006/2007; Jasło 2008 oraz Rapperswil 2009.
Emigracja
W 1984 wyjechał do Szwecji. W latach 1985–1989 był jednym z organizatorów pomocy dla prześladowanych członków Solidarności i NZS z terenu Górnego Śląska w ramach tzw. „Składki Górnośląskiej”. W latach 1986–1994 wspomagał transporty wyposażenia medycznego w ramach „pomocy medycznej” dla Polski. Od 1986 do 1989 angażował się w wysyłkę i kolportaż wydawnictw oraz książek zakazanych do Polski. W 1986 jeden z założycieli Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju – Okręg Szwecja. Zaangażowany w powstanie i działalność Niezależnego Hufca Harcerstwa Polskiego „LS-Kaszuby” w Szwecji.
W latach 1990–1996 był współpracownikiem Svensk-Polska Miljöförening i redaktorem graficznym pisma „Miljösambandet”. Sponsor wielu polonijnych inicjatyw na terenie Sztokholmu, w tym budowy pomnika katyńskiego[9][10].
Jest członkiem Stowarzyszenia Represjonowanych w Stanie Wojennym. Został uznany przez Instytut Pamięci Narodowej za pokrzywdzonego i represjonowanego w czasie PRL oraz rozpracowywanego przez organy bezpieczeństwa PRL w latach 1980–1983[11][12].
Pracował w: firmie reklamowo-graficznej MJK Grafik&Reklam jako Managing Director (1988–2021, firmie komputerowej EMICO Computers jako Business Owner (1998–2012) oraz Wydziale Konsularnym Ambasady RP w Sztokholmie (2010–2024). Od 2024 na emeryturze.
Życie prywatne
Syn Antoniego Stanisława i Olgi Wiktorii z domu Ozga. Bratanek Adama Klicha, kuzyn Bogdana Klicha. Ojciec Mattiasa Jr., Matteusa i Williama. Mieszka w Sztokholmie.
Odznaczenia
- 2000 – Srebrny Krzyż Zasługi, za działalność harcerską[13],
- 2005 – Złoty Krzyż Zasługi, za całokształt działalności społecznej[14],
- 2011 – Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej[15],
- 2016 – Krzyż Wolności i Solidarności[16],
- 2018 – Odznaka honorowa „Za zasługi dla niepodległości 1956-1989”, przyznana decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (UdSKiOR) na podstawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych[17],
- 2020 – Medal „Pro Patria” przyznany przez szefa UdSKiOR, za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci historycznej RP[18][19].
- 2022 – Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości, za szczególne zasługi w służbie Państwu i społeczeństwu[20].
Nagrody
- 2019 – „Nagroda Specjalna” Kapituły Nagród Polonii Szwedzkiej „Poloniki”, przyznawanych przez Nową Gazetę Polską[21].
Publikacje książkowe
- 2018 – Niepokorny, Historia lat 1976–1989, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa–Katowice 2018[22].
- 2021 – Upadła nadzieja, Geneza stanu wojennego z 13 grudnia 1981 roku, Wydawnictwo Polonica, Sztokholm 2021[23].
- 2022 – Stracone złudzenia, Wspomnienie strajku studenckiego na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w listopadzie i grudniu 1981 roku, Instytut Pamięci Narodowej, Katowice 2021[24][25]
Galeria
-
Katowice 1981, jako działacz NZS
-
rysunek M. Klicha wykonany przez Stanisława Łaskiego po aresztowaniu w KWMO Katowice (1982)
-
Maciej Klich z prezydentem Bronisławem Komorowskim (2013)
-
Maciej Klich z ambasador Joanną Hofman (2023)
Przypisy
- ↑ Tomasz Kurpierz, Zbuntowani, Niezależne Zrzeszenie Studentów w województwie katowickim 1980-1989, IPN Katowice 2012, ISBN 978-83-7629-377-6.
- ↑ Myśl na uwięzi, kontrola operacyjna środowisk akademickich województwa katowickiego przez Służbę Bezpieczeństwa w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, studia i szkice, IPN Katowice 2010, ISBN 978-83-7629-152-9.
- ↑ Solidarność 1980-1989, tom 6, Polska Południowa, IPN Warszawa 2010, s. 281, ISBN 978-83-7629-175-8.
- ↑ Niezależne Zrzeszenie Studentów, 1980-1989, Obrazy IPN Kraków 2010, ISBN 978-83-929900-6-2.
- ↑ „Wykaz alfabetyczny osób internowanych w okresie stanu wojennego”, OBUiAD Poznań IPN Po 161/1.
- ↑ Mastej Emil, Poczta internowanych 1981-1982, Twórczość Andrzeja Edwarda Bussego, Tadeusza Janukiewicza, Leszka Karcza, Macieja Klicha, Grzegorza Połecia", Uppsala-Krosno 2025, s. 115-147, 188, ISBN 978-88-7530-991-1.
- ↑ „Encyklopedia Solidarności, Opozycja w PRL 1976-1989”, Tom 5, Instytut Pamięci Narodowej IPN 2023, ISBN 978-83-8229-894-9. s. 152-153.
- ↑ „Zeszyty Historyczne Solidarności Śląsko-Dąbrowskiej”, zeszyt 3, Katowice 1997, s. 40, s. 42, ISSN 1426-5672.
- ↑ Leksykon emigracji polskiej w Szwecji, do 2012 roku, Tadeusz Nowakowski (red.), Sztokholm: Wydawnictwo Polonica, 2013, s. 99, ISBN 978-91-87704-72-7, OCLC 864136538.
- ↑ Kto jest kim? wśród Polonii szwedzkiej, Vem är det? Polacker i Sverige, Polonica Förlag 2003, ISBN 91-87704-40-4.
- ↑ Katalog osób „rozpracowywanych” przez organa bezpieczeństwa państwa komunistycznego [online], bip.ipn.gov.pl [dostęp 2014-05-19].
- ↑ Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Katowicach, Zaświadczenie nr BUKa III-5532-1648/04, z dnia 30 września 2004 r. IPN w Katowicach.
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2000 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2000 r. Nr 23, poz. 473 (ISAP)).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lipca 2005 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2005 r. Nr 74, poz. 1011 (ISAP)).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 marca 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2011 r. Nr 64, poz. 638 (ISAP)).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 grudnia 2015 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2016 r. poz. 141 (ISAP)).
- ↑ Decyzja szefa UdsKiOR z dnia 1 lutego 2018 nr DSE2-K0998-D8382-1D/18, legitymacja nr 6317, legitymacja przyznania odznaczenia: 6629.
- ↑ Pro Patria dla Macieja Klicha [online], Decyzja nr 1662/SU/20 z dnia 5.02.2020. Nr legitymacji 8801/20, Portal Polonii Szwedzkiej – Strefa.se, 26 lutego 2021.
- ↑ Nowa Gazeta Polska, „Nowa Gazeta Polska”, NR 5 (481), ROK XXIII, Sztokholm, 14 marca 2021, s. 3.
- ↑ Odznaczenia w Sztokholmie [online] [dostęp 2022-11-18] (szw.).
- ↑ Poloniki 2019 przyznane [online], Strefa.se [dostęp 2020-01-17] (pol.).
- ↑ Maciej Klich, Niepokorny. Historia lat 1976–1989, Warszawa–Katowice: Instytut Pamięci Narodowej (IPN), 2018, s. 293-331, ISBN 978-83-8098-499-8.
- ↑ Maciej Klich, Upadła nadzieja, Geneza stanu wojennego z 13 grudnia 1981 roku, Sztokholm: Wydawnictwo Polonica, 2021, s. 5-77, ISBN 978-91-87704-89-5.
- ↑ Edukacja IPN, Broszury edukacyjne [online], Edukacja IPN [dostęp 2022-03-04] (pol.).
- ↑ ISBN 978-83-8229-393-7 (druk), 978-83-8229-394-4 (pdf online).
Bibliografia
- „Leksykon emigracji polskiej w Szwecji, do 2012 roku”, red.Tadeusz Nowakowski, Wydawnictwo Polonica, Sztokholm 2013, ISBN 978-91-87704-72-7.
- „Precz z komuną, Niezależne Zrzeszenie Studentów w województwie katowickim w latach 1980–1990”, autorzy: Przemysław Miśkiewicz, Łukasz Kobiela, Stowarzyszenie Pokolenie oraz Muzeum Śląskie 2021, ISBN 978-83-63711-18-4, ISBN 978-83-65945-23-5.
- Tomasz Kurpierz, Klich Maciej, [w:] Encyklopedia Solidarności [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2025-10-08].
- „Encyklopedia Solidarności, Opozycja w PRL 1976-1989”, Tom 5, Instytut Pamięci Narodowej IPN 2023, ISBN 978-83-8229-894-9.
- Mastej E., "Poczta internowanych 1981-1982, Twórczość Andrzeja Edwarda Bussego, Tadeusza Janukiewicza, Leszka Karcza, Macieja Klicha, Grzegorza Połecia". Uppsala-Krosno 2025, ISBN 978-88-7530-991-1.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.