Majestatis

Majestatis (także: Mistrz Chrystusa na majestacie, Mistrz z Tryde, łac. Magister Majestatis Domini) – romański rzeźbiarz w kamieniu, twórca bogato zdobionych chrzcielnic, głównie w Skanii i na Gotlandii, w południowej Szwecji. Żył w drugiej połowie XII wieku^[1][2][3].

Określenie Majestatis nie jest przypisywane pojedynczemu człowiekowi, lecz bardziej całemu warsztatowi. Nazwę tę podał jako pierwszy historyk sztuki Johnny Roosval w XX wieku. Inspirował się przy tym motywem często wykorzystywanym przez ów warsztat: Chrystusa na majestacie, siedzącego na tęczy, otoczonego mandorlą i aniołami^[2].

Nie istnieją żadne źródła pisane dotyczące pochodzenia czy szczegółów z życia głównego artysty tego warsztatu. Spekuluje się, że kształcił się w Burgundii lub Alzacji, albo że przynajmniej stamtąd pochodził. Wydaje się, że początkowo Majestatis pracować miał w ówczesnej duńskiej Skanii, dla miejscowej szlachty lub być może nawet dla rodziny królewskiej. Prawdopodobnie pracował także przy wznoszeniu katedry w Lund. Później miał przenieść się na Gotlandię^[1][2][4].

Za najcenniejsze dzieło Majestatisa uważa się chrzcielnicę w kościele w Tryde w Skanii. Umieszczone na niej rzeźby przedstawiają oczywiście Chrystusa na majestacie, ale także najprawdopodobniej legendę o św. Stanisławie ze Szczepanowa^[5]. Przypuszcza się, że motyw ten miał jakiś związek z panującą wówczas w Danii królową Zofią, małżonką Waldemara I Wielkiego; być może nawet chrzcielnica została przez nią zamówiona (Zofia miała bowiem polskich przodków). Inna teoria głosi, że rzeźby na chrzcielnicy przedstawiają legendę o św. Frydolinie z Säckingen, benedyktynie zwanym apostołem Górnego Renu. Chrzcielnica z Tryde znalazła się na międzynarodowej wystawie w Paryżu w 1867 roku, gdzie została nagrodzona brązowym medalem^[1][2].

Dalsze przypuszczenia sugerują, że Majestatis wykonał jeszcze cztery lub pięć chrzcielnic do innych kościołów Skanii. Bardzo możliwe, że powstały one dla lokalnej szlachty, ponieważ charakteryzują się nieprzeciętną elegancją i pieczołowitością wykonania. Wymienić tu należy dzieła znajdujące się w kościołach w: Löderup, Östra Hoby(inne języki), Valleberdze(inne języki) i Simris(inne języki), a prawdopodobnie także w Östra Nöbbelöv(inne języki)^[1][2].

Chrzcielnice i inne kamienne rzeźby na Gotlandii, które uznano za dzieła Majestatisa, pochodzą z okresu późniejszego niż te znajdujące się w Skanii. Za najlepsze gotlandzkie dzieło tego warsztatu uważany jest północny portal kościoła w Hablingbo. Ponadto uważa się Majestatisa za twórcę chrzcielnic w kościołach w: Lokrume, Vall, Sproge, Stenkyrce, Väskinde i Gerum^[3][4]. Poza tym Majestatis miał działać w Hälsingland w Szwecji oraz w Danii^[1][2].

Styl Majestatisa rozpoznawalny jest dzięki pewnym charakterystycznym cechom. Należą do nich przede wszystkim rzeźbione postacie, które posiadają wydłużone sylwetki, zadbane, często splecione włosy oraz gruszkowate twarze z dużymi, owalnymi oczami^[1][2].

• 
  Chrzcielnica w kościele w Tryde
• 
  Północny portal w kościele w Hablingbo
• 
  Chrzcielnica w kościele w Valleberdze
• 
  Maiestas Domini na chrzcielnicy w kościele w Lokrume
• 
  Maiestas Domini na chrzcielnicy w kościele w Löderup