Marek Kochanowski

Marek Kochanowski (24 stycznia 1974 w Białymstoku) – polski naukowiec, literaturoznawca, pisarz, eseista, animator i menadżer kultury, były dziennikarz, profesor Uniwersytetu w Białymstoku^[1].

Ukończył Szkołę Podstawową nr 34 w Białymstoku, V LO im. Jana III Sobieskiego w Białymstoku, gdzie m.in. redagował szkolną gazetę „Świstak”^[2]. W latach 1993–1998 studiował filologię polską na Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku (od 1997 Uniwersytet w Białymstoku) i przez krótki czas historię na tej uczelni, a w 2006 r. kulturoznawstwo na SWPS. W 2014 ukończył podyplomowe studia „Menadżer kultury” (Szkoła Główna Handlowa 2014)^[3]. W latach dziewięćdziesiątych związany ze studenckim ruchem kulturalnym, był redaktorem naczelnym „Gazety Akademickiej. Pisma Studentów Filii UW” (1997/98), w której wielokrotnie publikował. Laureat konkursów literackich^[4][5].

Autor kilkudziesięciu publikacji poświęconych kulturze Podlasia, modernizmowi i literaturze popularnej^[6]. Wykładał na uniwersytetach we Włoszech, Węgrzech, Niemczech, Litwie, Łotwie, Słowenii, Czechach, Azerbejdżanie, Bułgarii^[7]. Odbywał staże krótko- i długoterminowe w Wiedniu, Rzymie, Wilnie. W 2001 r. odbył półroczny staż naukowy w Instytucie Badań Literackich PAN pod kierownictwem prof. dr hab. Michała Głowińskiego^[7]. Na białostockiej polonistyce zapoczątkował badania naukowe poświęcone literaturze Białegostoku^[8]. Od 2007 członek kapituły Nagrody Literackiej Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego i jej kilkukrotny przewodniczący^[9]. Laureat Stypendium Artystycznego Prezydenta Miasta Białegostoku (2019, 2021)^[10].

Publikował w wielu pismach naukowych, również artykuły w języku angielskim i niemieckim, a także m.in. we „Wprost”, „Ozonie”, dodatku do „Newsweeka”, „Kurierze Porannym”, „Gazecie Wyborczej”, „Graffiti”^[11] (jako Marek Tęczyński), pismach branżowych m.in. w: „Vademecum Domatora”, „Łazienka”. Prowadził ponad 100 spotkań autorskich, paneli, dyskusji publicznych z udziałem ludzi świata kultury i polityków^[12]. Jest autorem wielu wykładów poświęconych animacji kultury i literaturze, wygłoszonych w szkołach, instytucjach kultury w Polsce i za granicą^[13][14]. Na Uniwersytecie w Białymstoku prowadził m.in. zajęcia z kreatywnego pisania, animacji kultury, dziennikarstwa. W latach 2013–2020 odpowiadał za promocję Wydziału Filologicznego UwB. Dyrektor artystyczny Festiwalu Literackiego Zebrane^[15].

Do jego zainteresowań naukowych należą Wilno w twórczości podlaskich poetów oraz Białystok przejmujący rolę mostu w kontaktach kulturalnych z Wilnem^[16]. Prowadzi badania naukowe pogranicza kultur i literatury Podlasia^[17].

Współzałożyciel i wieloletni prezes białostockiego Stowarzyszenia „Fabryka Bestsellerów”^[18], które od 2006 r. zorganizowało m.in. kilkadziesiąt festiwali i akcji literackich; festiwale w ramach 4 Pór Książki Instytutu Książki, festiwale: Zebrane, Przeczytać Białystok, Wszędy Literacki. Stowarzyszenie organizowało także wykłady, panele dyskusyjne, spotkania autorskie, promocje książek, slamy poetyckie, kiermasze książek dla dzieci, zajęcia ilustratorskie, happeningi, warsztaty dla młodzieży, m.in.: fotograficzne, edytorskie, kreatywnego pisania, wyprodukowało film dokumentalny poświęcony Wiesławowi Kazaneckiemu. Fabryka Bestsellerów wydała zbiory opowiadań (w tym „Śmierć na dobry początek”, pierwszy zbiór opowiadań o Białymstoku), komiksy („7+2”, pierwszy komiks o Białymstoku), pierwszy przewodnik dla dzieci po Białymstoku („Spacer z Kawelinem”). Stowarzyszenie otrzymało w 2013 r. Nagrodę Artystyczną Prezydenta Miasta Białegostoku w kategorii organizatorskiej^[18].

1) Kierownik studiów doktoranckich na Wydziale Filologicznym UwB (2019-2023).

2) P.o. Kierownika Zakładu Literatury XIX Wieku i Kultur Regionalnych, Wydział Filologiczny UWB (2022).

3) Koordynator ds. programu ERASMUS, p.o. Wydziałowego Koordynatora ds. Programu Erasmus+. Wydział Filologiczny UwB. (2022).

4) Kierownik Studiów Podyplomowych nadających kwalifikacje do nauczania języka polskiego jako drugiego przedmiotu, Wydział Filologiczny UwB (2023-2024).

5) Dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej im. Jerzego Giedroycia (od: 2024-09-06).

• Powieści Witkacego wobec schematów powieści popularnej (2007)
• Modernizacje tradycji w wybranych utworach współczesnej kultury popularnej (wraz z P. Stasiewiczem, 2013)
• Melodramatyzm i powieść. Od rytuału do sensacji (Żeromski, Mniszkówna, Strug) (2015)^[19]
• Modernizm mniej znany. Studia i szkice (2016)^[20]
• Utrwalanie szlaków. Studia o literaturze Podlasia (2022)^[21]

• Wiek kobiet w literaturze (2002)
• Twórczość Wiesława Kazaneckiego (2010)
• Podlasie w literaturze – literatura Podlasia (po 1989 roku). Nowoczesność- regionalizm-uniwersalizm (2012)
• Twórczość Wiesława Kazaneckiego oraz laureatów nagrody literackiej jego imienia (2020)^[22]
• Literackie Podlasie kobiet. Autorki, bohaterki, konteksty (2022)^[23]

• Andrzej Strug, Miliardy. Edycja krytyczna (2022)^[24]

• Miasto rebus. Eseje o Białymstoku (2020)
• Od początku. Zbiór próz (2022)