Maria Aszerówna

Maria Aszerówna
Maria Aszer
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

31 sierpnia 1892
Warszawa

Data i miejsce śmierci

7 czerwca 1981
Warszawa

Zawód, zajęcie

pisarka, tłumaczka

Maria Aszerówna, pseud. Asten[1] (ur. 31 sierpnia 1892 w Warszawie, zm. 7 czerwca 1981 tamże[2]) – polska literatka, tłumaczka, działaczka społeczna i polityczna[1], dziennikarka[3].

Życiorys

Była aktywną działaczką Polskiej Partii Socjalistycznej. W czasie I wojny światowej pełniła ważne funkcje z ramienia Pogotowia Bojowego PPS. Swoją działalność kontynuowała w okresie międzywojennym, przez kilka lat była sekretarzem Warszawskiego Wydziału Kobiecego PPS[4]. Wygłaszała referaty na zebraniach[5], np. 29 sierpnia 1929 wygłosiła odczyt Wrażenia z podróży do Ameryki Południowej dla Warszawskiego Wydziału Kobiecego PPS[6].

W czasie II wojny światowej była ukrywana przez Antoninę i Jana Żabińskich na terenie warszawskiego ZOO[7].

Dzięki Stanisławowi Tołwińskiemu, dyrektorowi Społecznego Przedsiębiorstwa Budowlanego, znalazła zatrudnienie w częściowo zakamuflowanej Pracowni Architektoniczno-Urbanistycznej przy ul. Krasińskiego na Żoliborzu, w której prócz niej pracowali m.in. Szymon Syrkus wraz z żoną Heleną[8][9]. Po wojnie mieszkała przy ul. Koszykowej 14/6 w mieszkaniu Ludwika Cohna. Prócz niej i Cohna mieszkał tam też adwokat Adam Nagórski. Każdy z tej trójki miał swój pokój, przyjaźnili się ze sobą, wspólnie utrzymywali gosposię[10].

Po wojnie pisała m.in. dla „Skarpy Warszawskiej[11].

Zmarła 7 czerwca 1981 w Warszawie[1] i została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 72-3-9,10)[12].

Twórczość translatorska

Była tłumaczką z języków: niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego. Z tego pierwszego tłumaczyła pod pseudonimem Asten. Przełożyła m.in.:

Nawiązania w kulturze masowej

  • Maria Aszerówna pojawiła się w książce Diane Ackerman The Zookeeper’s Wife (pol. Żona dyrektora zoo) opisującej działalność Żabińskich w czasie wojny. Polski przekład nosi tytuł Azyl. Opowieść o Żydach ukrywanych w warszawskim zoo. W filmie pod tytułem Azyl (ang. The Zookeeper’s Wife) Aszerównę zagrała Alena Mihulová[16].

Przypisy

  1. a b c Edmund Jankowski (red.): Słownik pseudonimów pisarzy polskich, tom IV. Warszawa: Ossolineum, s. 18. ISBN 83-04-04329-7.
  2. Karolina Dzięciołowska: Dom pod Zwariowaną Gwiazdą. Historia Jana i Antoniny Żabińskich. Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. [dostęp 2021-03-01].
  3. Marta Grzywacz: "Azyl" - film o Żabińskich, którzy podczas II wojny światowej ukrywali Żydów w warszawskim zoo. Jaka była prawdziwa historia odważnego małżeństwa?. wyborcza.pl, 2017-03-20. [dostęp 2021-02-27].
  4. Krytyka, Wydania 4-5;Wydania 8-18. Aneks, 1980, s. 138.
  5. „Robotnik”, s. 6, 1929-09-25. PPS. 
  6. „Robotnik”, s. 4, 1929-08-29. PPS. 
  7. Marta Pietrzykowska: Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. 2009. [dostęp 2021-02-26].
  8. Jarosław Osowski: Sprawiedliwy wśród Narodów Świata zdekomunizowany. Wojewoda działa bez namysłu. gazeta.pl, 2018-03-2. [dostęp 2021-02-26].
  9. „Społeczne Przedsiębiorstwo Budowlane jest znane z szerokiej akcji pomocy”. Historia Stanisława Tołwińskiego. Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. [dostęp 2021-03-01].
  10. Przemysław Prekiel: Ludwik Cohn. Od PPS do KOR. Wszystko Co Najważniejsze. [dostęp 2021-03-01].
  11. Maria Aszer. Nowa wieś Piaseczno. „Skarpa Warszawska”, s. 2, 1946-08-04. 
  12. Cmentarz Stare Powązki: ZOFJA WAGNEROWA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2021-03-02].
  13. a b Maria Aszer. Katalog Zbiorów Polskich Bibliotek Naukowych. [dostęp 2021-03-01].
  14. Opowiadania. Biblioteka Śląska w Katowicach. [dostęp 2021-03-01].
  15. Maria Aszer, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-03-01].
  16. Azyl w bazie Filmweb

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya