Maria Fedecka
 Maria Fedecka w 1920 roku | |
| Data i miejsce urodzenia |
1904 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
21 grudnia 1977 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
działaczka społeczna |
| Narodowość |
polska |
| Odznaczenia | |
| |
| Strona internetowa | |
Maria Aniela Fedecka (ur. 1904 w Moskwie, zm. 21 grudnia 1977 w Warszawie) – polska działaczka społeczna, współpracowniczka KOR, bojowniczka o prawa człowieka.
Życiorys
Wychowała się w środowisku inteligenckim Grodna, gdzie studiowała medycynę. W okresie międzywojennym związana ze środowiskiem lewicowym Wilna. W latach 1936–1937 współpracowała przy wydawaniu pisma „Poprostu”. Powołaniem jej życia było spieszenie z pomocą ludziom dyskryminowanym społecznie, ekonomicznie i politycznie. W czasie II wojny światowej w Wilnie w 1945 starała się ratować młodzież zagrożoną więzieniem i wywózką do ZSRR. Równolegle stała na czele grupki kobiet ratujących dzieci żydowskie. Uratowała życie wielu dzieciom i rodzinom żydowskim za co została uczczona w 1987 przez Jad Waszem zasadzeniem w Jerozolimie drzewka jej pamięci oraz dyplomem honorowym i medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. W obronie praw człowieka wykazywała niesamowitą odwagę. Kiedy w wyniku denuncjacji sąsiada do domu pp. Fedeckich przybył agent Gestapo, Maria poleciła swojej córeczce Basi wyprowadzić żydowską dziewczynkę do ogrodu, a sama wdając się w rozmowę z gestapowcem zapytała go, czy potrafiłby pogłaskać własne dziecko rękami splamionymi krwią innych dzieci. Niemiec w milczeniu wyszedł, by już więcej nie powrócić.
Maria Fedecka przekonała także żołnierza armii niemieckiej Hempla, aby zaniechał udziału w zbrodniach hitlerowskich. Hempel zdezerterował z Wehrmachtu i przyszedłszy do domu pp. Fedeckich w Lebiodzie zdał relację o egzekucjach, jakie miały miejsce w Wasiliszkach. Otrzymał od niej dokumenty na nazwisko Burchardt i dzięki nim uciekł do Szwajcarii. Zaangażowana w pracę w ZR ZPP w Wilnie. W 1945 była zatrudniona w Wydziale Repatriacji, a następnie oddelegowana z ramienia ZPP do pracy w Urzędzie Głównego Pełnomocnika Rządu RP do spraw Repatriacji[1].
Po zakończeniu wojny Maria Fedecka wyjechała z Wilna. Zamieszkała na Wybrzeżu i tu w 1947 zainicjowała wraz ze Zdzisławem Grabskim i Michałem Pankiewiczem Ligę do Walki z Rasizmem, skupiającą niewielki krąg polskiej inteligencji, która w prowokacjach antysemickich takich jak „wypadki kieleckie” oraz w postawach nacjonalistycznych widziała zagrożenie demokracji. Liga została bardzo szybko zlikwidowana z racji politycznych. W latach 70. była zaangażowana w działalność opozycji demokratycznej w PRL.
Przypisy
- ↑ Elżbieta Kowalczyk: Działalność Związku Patriotów Polskich na Wileńszczyźnie 1944–1946. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2010, s. 296. ISBN 978-83-7399-440-9.
Bibliografia
- Strona internetowa poświęcona Marii Fedeckiej. mariafedecka.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-19)].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.