Maria Utrata

Maria Utrata
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

6 sierpnia 1902
Kotlin

Data i miejsce śmierci

9 listopada 1987
Poznań

Zawód, zajęcie

hafciarka

Partia

Komunistyczna Partia Polski (1932-1938) Polska Partia Socjalistyczna (1934–1939) Polska Partia Robotnicza/Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (1941–1987)

Małżeństwo

Kazimierz Utrata

Dzieci

Gabriela

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Maria Utrata z domu Pacholak, pseudonim Ula (ur. 6 sierpnia 1902 w Kotlinie k. Jarocina, zm. 9 listopada 1987 w Poznaniu) – polska działaczka komunistyczna. Żona Kazimierza.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie małorolnego chłopa Ignacego Pacholaka i Jadwigi Stysiak[1][2]. Młodość spędziła w Sławoszewie[3]. Od dzieciństwa wykazywała talent do hafciarstwa. W 1921 roku przeniosła się do Poznania by wykształcić się w zawodzie hafciarki. Na nauki trafiła do Wytwórni Paramentów Kościelnych i Haftów Artystycznych na Alejach Marcinkowskiego. Początkowo związana z klasowymi związkami zawodowymi i Polską Partią Socjalistyczną. Od 1932 roku członkini Polskiego Związku Myśli Wolnej.

Ocalały fragment budynku, w którym mieszkali Utratowie w okresie międzywojennym.

W 15. rocznicę Rewolucji Październikowej najpierw uszyła, a później wspólnie z mężem rozwiesiła nad suchym korytem Warty w pobliżu Mostu Chrobrego czerwoną płachtę z napisami "Niech żyje KPP" i "Śmierć burżujom"[4]. Po tym wydarzeniu została przyjęta do Komunistycznej Partii Polski i dostała funkcję łączniczki. Mieszkanie Utratów przy ulicy Siennej 7 (dawne osiedle robotnicze na Chwaliszewie) było miejscem narad poznańskich komunistów. W październiku 1936 została skazana na 6 miesięcy pozbawienia wolności za "odgrażanie się Sądowi" podczas rozprawy przeciwko jej mężowi[5][6][7].

W okresie okupacji niemieckiej Kazimierza Utratę aresztowało Gestapo, a później wysłano do obozu w Dachau. Maria początkowo pracowała w warsztacie hafciarskim, a później w Posener Gumiwerke na Starołęce (dzisiejszej fabryce Stomil). Od 1941 działała w konspiracji komunistycznej. Była członkinią Polskiej Partii Robotniczej. W 1944 została aresztowana wspólnie ze Stanisławą Piękniewską (żoną Zygmunta Piękniewskiego) i przewieziona do Domu Żołnierza (poznańskiej siedziby Gestapo), gdzie była torturowana. Później uwięziono ją w obozach Ravensbruck i Genshagen. Po wyzwoleniu powróciła do Poznania.

Po wojnie działała na poziomie lokalnym w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Została pochowana w rodzinnym grobie na Cmentarzu Junikowskim[8].

Życie prywatne

W 1928 roku poślubiła Kazimierza Utratę, z którym miała córkę Gabrielę (ur. 1930)[9]. Jej zięciem był Leopold Sokołowski, oficer LWP, działacz żydowski[10][11].

Odznaczenia

  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[12] – 1955

Przypisy

  1. ↑ Marek Woźniak, Marianna Pacholak – I52481 – Informacje o osobie – PhpGedView [online], ged.vstudio.xon.pl [dostęp 2018-11-04] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-05].
  2. ↑ Akt urodzenia [online].
  3. ↑ Edmund Makowski, Pracy nam dajcie!: wspomnienia Wielkopolan z lat 1919–1939, Wydawnictwo Poznańskie, 1979, s. 270.
  4. ↑ Sprawozdania okresowe ze stanu bezpieczeństwa za miesiące lipiec grudzień 1933 r. [online]
  5. ↑ Dziennik Poznański 1936.10.10 R.78 nr236, Drukarnia Dziennika Poznańskiego S.A., 10 października 1936 [dostęp 2018-11-04].
  6. ↑ Sprawozdania okresowe ze stanu bezpieczeństwa za miesiące lipiec-grudzień 1936 r. /nr 7-12/ [online].
  7. ↑ Sprawozdania okresowe ze stanu bezpieczeństwa za miesiące lipiec-grudzień 1936 r. /nr 7-12/ [online].
  8. ↑ Poznan.pl – Plan Poznania – Cmentarze [online], um.poznan.pl [dostęp 2018-11-04] (pol.).
  9. ↑ Akta ewidencji ludności [online].
  10. ↑ Leopold Sokolowski | centropa.org [online], centropa.org [dostęp 2018-11-02] (ang.).
  11. ↑ Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [online], katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2018-11-02] (ang.).
  12. ↑ Uchwała Rady Państwa z dnia 28 kwietnia 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych (M.P. z 1955 r. Nr 64, poz. 776 (ISAP)).

Bibliografia

  • Tadeusz Świtała: Hafciarka z Chwaliszewa – Maria Utratowa (Ula), [w:] Kronika Miasta Poznania, 4/1962.
  • Kazimierz Utrata: Przez Dom Żołnierza i Fort VII do Dachau, [w:] Kartki robotniczych wspomnień: z życia i walki w Wielkopolsce w latach 1918–1945, Wydawnictwo Poznańskie, 1972
  • Maria Utrata: Wspomnienia z czasów okupacji, [w:] Zwycięska wiosna: wspomnienia i dokumenty z dziejów walki postępowej i rewolucyjnej młodzieży wielkopolskiej, Wydawnictwo Poznańskie, 1958.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya