Marian Killar

Marian Killar
Ilustracja
Marian Killar (ok. 1936)
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia

3 czerwca 1918
Sambor

Data i miejsce śmierci

30 października 1982
Białystok

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Krajowa
ludowe Wojsko Polskie

Jednostki

1 Warszawska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki
2 Armia Wojska Polskiego

Stanowiska

kierownik Katedry Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w Białymstoku

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa (front wschodni)

Odznaczenia
Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” (1950–1986)

Marian Józef Killar (ur. 3 czerwca 1918 w Samborze, zm. 30 października 1982 w Białymstoku) – polski lekarz, żołnierz ZWZ–AK, pułkownik ludowego Wojska Polskiego, wykładowca, wieloletni kierownik Katedry Medycyny Sądowej na Akademii Medycznej w Białymstoku.

Życiorys

Grobowiec rodziny Killar w Sanoku

Urodził się 3 czerwca 1918 w Samborze[1][2][3][a]. Był synem Karoliny (1886–1943) i Jana (1884–1939, nauczyciel i działacz społeczny[4])[3][1][5]. W 1936 zdał egzamin dojrzałości w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Jerzy Albert, Zbigniew Jara, Stanisław Koń)[6][7][8][9].

Podczas II wojny światowej ukończył studia medyczne w 1941 na Lwowskim Instytucie Medycznym[10]. Uzyskał tytuł naukowy doktora. Pracował we Lwowie[10]. Był zatrudniony na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie[11]. Później trafił do Sanoka, gdzie pracował w szpitalu przy ulicy Stanisława Konarskiego w Sanoku[12]. W trakcie okupacji niemieckiej był członkiem konspiracyjnej służby zdrowia w Sanoku, działając w strukturze Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej[13]. Został aresztowany przez Niemców, po czym odzyskał wolność[14]. Po nadejściu frontu wschodniego i wkroczeniu 3 sierpnia 1944 Armii Czerwonej do Sanoka tego dnia w szpitalu został przyjęty radziecki batalion sanitarny[15][16][17], zaś po odbiciu miasta przez Niemców 4 sierpnia 1944 Marian Killar pozostawał w szpitalu jako jedyny polski lekarz i udzielał pomocy przyjętym do szpitala rannym żołnierzom radzieckim[18][15][19][20][21]. Podczas walk w sierpniu 1944 wraz z kilkoma pracownicami schronił się w piwnicy szpitala (wśród nich była pielęgniarka Salomea Zielińska)[22][23].

W drugiej połowie 1944 został uznany przynależnym do gminy Sanok[3]. Następnie pracował w służbie medycznej 2 Armii Wojska Polskiego[24]. Po wojnie pozostawał przez wiele lat oficerem ludowego Wojska Polskiego[24]

Został awansowany do stopnia pułkownika[25][26]. Po wojnie został profesorem[25] i wykładowcą na Akademii Medycznej w Białymstoku. Sprawował stanowisko kierownika Katedry Medycyny Wojskowej w Akademii Medycznej w Białymstoku od 1 grudnia 1954 do 1 listopada 1977[27][28][29][30]

Pracował w I Klinice Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej w Białymstoku[31]. Był autorem publikacji z dziedziny medycyny, także w powiązaniu z wojskowością[32]. Pełnił funkcję lekarza sądowego na terenie województwa białostockiego[33].

Po latach, w 1972 Marian Killar spotkał się z uczestnikiem wojennych wydarzeń w Sanoku z sierpnia 1944, Emilem Kardinem, który opisał jego wspomnienia w swojej książce pt. Odsłonięte skrzydło[34]. Zamieszkiwał przy ulicy Lipowej 43/4 w Białymstoku[35][36][1]. Zmarł 30 października 1982 w szpitalu w Białymstoku[37][38]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 4 listopada 1982[38][1][39][5]. Był żonaty z Mieczysławą (1917-1998)[1][40].

Biogram Mariana Killara wydano w publikacji pt. Ci, którzy odeszli. Biografie profesorów i zasłużonych pracowników. 40 lat AMB 1950-1990[41].

Publikacje

  • Studium medyczne przy Akademii Medycznej w latach 1952-1960 (w: „Roczniki Akademii Medycznej w Białymstoku”, R. 6, 1960)[42]
  • Służba zdrowia w II wojnie światowej. Praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Urwanowicza (1985, opracowanie dotyczące odbudowy służby zdrowia na Białostocczyźnie po 1945; wraz z M. Pankiem)[43]

Odznaczenie

Uwagi

  1. ↑ Do 1919 jego ojciec Jan Killar pracował w Samborze.

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Księga Zmarłych 1975–1995 Sanok. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 76 (poz. 77).
  2. ↑ Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Białymstoku (1944) 1983-1990. Marian Killar. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2016-03-04].
  3. ↑ a b c Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 257 (poz. 454).
  4. ↑ Z żałobnej karty. Ś. p. Jan Killar. „Przegląd Pedagogiczny”, s. 87, Nr 5 z 15 marca 1939. 
  5. ↑ a b 6. Cmentarz, Epilog. [dostęp 2015-04-27].
  6. ↑ Wykaz absolwentów, którzy złożyli egz. dojrz. w latach szk. od 1887/88 do 1937/38. W: Sprawozdanie Jubileuszowe z działalności Państwowego Gimnazjum w Sanoku w latach 1888-1938 wydane z okazji Wielkiego Zjazdu wychowawców i wychowanków Zakładu w 50 rocznicę pierwszego egzaminu dojrzałości. Sanok: 1938, s. 58.
  7. ↑ Zdzisław Peszkowski: Z grodu nad krętym Sanem w szeroki świat. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2004, s. 43. ISBN 83-919305-3-X.
  8. ↑ Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne. Państwowe Gimnazjum Męskie im. Królowej Zofii w Sanoku, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 577.
  9. ↑ Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2015-04-27]. (pol.).
  10. ↑ a b Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 298.
  11. ↑ Początki AMB 1950–1955. „Medyk Białostocki”, s. 22, Nr 2-3 (61-62) z 2008. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. ISSN 1643-3734. 
  12. ↑ Edward Zając: Szpital Powszechny w Sanoku. zozsanok.pl. s. 61. [dostęp 2015-04-27].
  13. ↑ Edward Zając: Szpital Powszechny w Sanoku. zozsanok.pl. s. 76. [dostęp 2015-12-31].
  14. ↑ Edward Zając: Szpital Powszechny w Sanoku. zozsanok.pl. s. 75. [dostęp 2015-04-27].
  15. ↑ a b Witold Szymczyk. Powrót lejtnantów. „Nowiny”. Nr 37, s. 7, 17-18 lutego 1979. 
  16. ↑ Józef Ząbkiewicz. Pierwszy dzień wolności. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 22 (279), s. 4, 10-20 sierpnia 1983. 
  17. ↑ Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 184, 198.
  18. ↑ Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 184, 198, 229-233, 235, 261, 301.
  19. ↑ Wiesław Koszela. W uśmiechu dziecka odnaleźć swoje powołanie. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 12 (447) z 20-30 kwietnia 1988. 
  20. ↑ Bogumiła Koszela. E. W. Kardin: Całym sercem jestem z Sanokiem związany. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 16 (181) z 1-10 czerwca 1980. 
  21. ↑ Witold Szymczyk. Powrót lejtnantów. „Nowiny”, s. 7, Nr 37 z 17-18 lutego 1979. 
  22. ↑ Edward Zając: Szpital Powszechny w Sanoku. zozsanok.pl. s. 77. [dostęp 2016-02-03].
  23. ↑ Andrzej Brygidyn: Kryptonim „San”. Żołnierze sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: Społeczny Komitet Wydawniczy „San”, 1992, s. 228.
  24. ↑ a b Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 299.
  25. ↑ a b Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 235.
  26. ↑ Przodownicy nauki. „Medyk Białostocki”. Nr 11 (34), s. 8, 2005. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. ISSN 1643-3734. 
  27. ↑ Maciej Andrzej Zarębski: Z Klerykowa w świat. [dostęp 2015-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-12)].
  28. ↑ Tadeusz Kielanowski. Powstanie i organizacja Akademii Medycznej w Białymstoku. „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, s. 316, Nr 25/2 z 1980. 
  29. ↑ Obsada jednostek dydaktyczno‑naukowych w latach 1950 – 1955. „Medyk Białostocki”, s. 21, Nr 2-3 (61-62) z 2008. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. ISSN 1643-3734. 
  30. ↑ Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 300.
  31. ↑ Ryszard Grabowski: Historia medycyny. I Klinika Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej w Białymstoku. 1953 – 1970. [dostęp 2015-04-27].
  32. ↑ Bibliografia publikacji pracowników Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. [dostęp 2015-04-27].
  33. ↑ Wykaz lekarzy sądowych na terenie województwa. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku”, s. 10, Nr 11 z 6 sierpnia 1973. 
  34. ↑ Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 184, 198, 229-233, 235, 261, 267, 280, 291, 298-307.
  35. ↑ Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 129.
  36. ↑ Kardin. Odsłonięte skrzydło 1978 ↓, s. 291.
  37. ↑ Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. Rok 1982 (pod. 77).
  38. ↑ a b Księga cmentarna nr 1. Matejki Rymanowska od 1973 do 2004 (stare cmentarze), Sanok, (poz. 691).
  39. ↑ Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: 1991, s. 15.
  40. ↑ Mieczysława Killar. cmentarzsanok.zetohosting.pl. [dostęp 2021-11-24].
  41. ↑ Ci, którzy odeszli. Biografie profesorów i zasłużonych pracowników. 40 lat AMB 1950-1990. Białystok: Akademia Medyczna w Białymstoku, 1990, s. 165, 281.
  42. ↑ Studia i materiały do dziejów miasta Białegostoku. T. 3. Białostok: Białostockie Towarzystwo Naukowe, 1972, s. 376.
  43. ↑ Józef Kaja. Kronika życia naukowego. Służba zdrowia w II wojnie światowej. „Białostocczyzna”. Nr 2, s. 41, 1986. Białostockie Towarzystwo Naukowe. 
  44. ↑ M.P. z 1954 r. Nr 32, poz. 472 (ISAP)

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya