Mark Carney
Mark Carney (2025) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Premier Kanady | |
| Okres |
od 14 marca 2025 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Lider Liberalnej Partii Kanady | |
| Okres |
od 9 marca 2025 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Prezes Banku Anglii | |
| Okres |
od 1 lipca 2013 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Prezes Banku Kanady | |
| Okres |
od 2008 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Mark Carney OC (ur. 16 marca 1965 w Fort Smith[1]) – kanadyjski ekonomista i polityk, prezes Banku Kanady (2008–2013) i Banku Anglii (2013–2020), a także lider Liberalnej Partii Kanady i premier Kanady od 2025.
Życiorys
Urodził się w Fort Smith, w Terytoriach Północno-Zachodnich, a dorastał w Edmonton w Albercie. Jego rodzice byli nauczycielami. Interesował się hokejem na lodzie i w okresie studiów był rezerwowym bramkarzem drużyny hokejowej Uniwersytetu Harvarda[2]. Studia z ekonomii na Uniwersytecie Harvarda ukończył w 1988 z tytułem licencjata. Naukę kontynuował na Uniwersytecie Oksfordzkim, w St Peter’s College i w Nuffield College, gdzie uzyskał w 1993 tytuł magistra ekonomii, zaś w 1995 na podstawie obronionej dysertacji The dynamic advantage of competition (Dynamiczna przewaga konkurencji} uzyskał tytuł doktora (PhD) w dziedzinie ekonomii[3][4][5]. W drużynie Oxford University Ice Hockey Club był współkapitanem[6].
Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w banku inwestycyjnym Goldman Sachs. Pracował w biurach w Londynie, Tokio, Nowym Jorku i Toronto, zajmując się analizą rynków finansowych. W 2003 roku przeszedł do Banku Kanady, obejmując stanowisko zastępcy prezesa, a następnie pracował jako starszy wiceminister finansów. W 2008 roku został mianowany prezesem Banku Kanady, gdzie nadzorował politykę pieniężną w czasie światowego kryzysu finansowego[5]. Jego decyzje, w tym utrzymywanie niskich stóp procentowych, były uznawane za kluczowe dla stabilizacji kanadyjskiej gospodarki. W 2013 roku został prezesem Banku Anglii, stając się pierwszą osobą spoza Wielkiej Brytanii na tym stanowisku w ponad 300-letniej historii banku. Jego kadencja przypadła na okres istotnych zmian, w tym przejęcia przez Bank Anglii obowiązków regulatora finansowego oraz decyzji dotyczących polityki stóp procentowych. Przed referendum w sprawie Brexitu ostrzegał przed jego konsekwencjami dla brytyjskiej gospodarki. Po głosowaniu podjął działania stabilizujące sytuację na rynkach finansowych. Jego kadencja zakończyła się w 2020 roku. Po opuszczeniu Banku Anglii Carney został specjalnym wysłannikiem ONZ ds. klimatu i finansów, promując działania na rzecz inwestycji w zrównoważony rozwój i redukcję emisji CO₂. W 2021 roku zaangażował się w inicjatywę Glasgow Financial Alliance for Net Zero, zrzeszającą instytucje finansowe wspierające transformację energetyczną[4][5][7].
9 marca 2025 roku został liderem Partii Liberalnej Kanady, po rezygnacji Justina Trudeau. Zwyciężył w wewnątrzpartyjnych wyborach, uzyskując 82% głosów i pokonując m.in. Chrystię Freeland. Jego kandydatura spotkała się zarówno z poparciem, jak i krytyką – zwłaszcza ze strony Partii Konserwatywnej, która zarzucała mu związki ze światem wielkich finansów[4][5][7][8][9].
14 marca 2025 roku objął urząd premiera Kanady, a jego przysięgę odebrała gubernator generalna Kanady Mary Simon. Jeszcze tego samego dnia podpisał zniesienie podatku węglowego dla konsumentów, nałożonego w 2019 roku[10][9][11].
28 kwietnia 2025 po raz pierwszy startował w wyborach parlamentarnych i wygrał w jednomandatowym okręgu Nepean (przedmieście Ottawy)[12].
Życie prywatne
Posiada obywatelstwo kanadyjskie, brytyjskie i irlandzkie, jednak zapowiedział, że zamierza ograniczyć się do obywatelstwa kanadyjskiego. Jego żona, Diana, pochodzi z Wielkiej Brytanii. Mają cztery córki[4].
Odznaczenia
- Officer Orderu Kanady – nadanie 2014, wręczenie (inwestytura) 2015[13]
- Medal Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II (odmiana kanadyjska) – 2012[14]
Przypisy
- ↑ CORRECTED – FACTBOX-Key facts on Mark Carney, next Bank of Canada chief. Reuters. [dostęp 2013-08-25]. (ang.).
- ↑ 1986-87 Men's Ice Hockey. Harvard. [dostęp 2025-04-20]. (ang.).
- ↑ Mark J. Carney: The dynamic advantage of competition. University of Oxford, 1995. [dostęp 2025-04-20]. (ang.).
- ↑ a b c d Who is Mark Carney, Canada’s incoming prime minister? [online], bbc.com, 10 marca 2025 [dostęp 2025-03-11] (ang.).
- ↑ a b c d Who is Mark Carney, the next prime minister of Canada? [online], AP News, 9 marca 2025 [dostęp 2025-03-11] (ang.).
- ↑ Paul Waldie: Mark Carney not only played goal for the Oxford Blues hockey team, he also managed it. The Globe and Mail, 2013-06-28. [dostęp 2025-04-20]. (ang.).
- ↑ a b Został premierem i od razu uderzył w Donalda Trumpa. Kim jest Mark Carney? [online], Business Insider Polska, 10 marca 2025 [dostęp 2025-03-11].
- ↑ Anna Lach, Kim jest Mark Carney? To on zastąpi Justina Trudeau [online], pap.pl, 9 marca 2025 [dostęp 2025-03-22].
- ↑ a b Mark Carney Becomes Canada’s Prime Minister at Crucial Moment [online], nytimes.com, 14 marca 2025 [dostęp 2025-03-22] (ang.).
- ↑ Kanada ma nowego premiera. Następca Trudeau zaprzysiężony [online], PolsatNews.pl, 14 marca 2025 [dostęp 2025-03-14].
- ↑ Mark Carney is sworn in as Canada’s new prime minister as country deals with Trump’s trade war [online], AP News, 14 marca 2025 [dostęp 2025-03-14] (ang.).
- ↑ Timur Wesołowski: Wybory parlamentarne w Kanadzie. Zaskakująca sytuacja po 114 latach. Gazeta.pl, 2025-04-29. [dostęp 2025-04-29].
- ↑ Mr. Mark Carney. Order of Canada. gg.ca. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
- ↑ Mark Carney. Queen Elizabeth II’s Diamond Jubilee Medal (2012). gg.ca. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.