Martin Benka
 Rzeźba autorstwa Ladislava Snopka, Bratysława | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Dziedzina sztuki | |
| Muzeum artysty |
Muzeum Martina Benki SNM Martin |
| |
Martin Benka, pseudonimy: Marko Betýn, Janko Synevin (ur. 21 września 1888 w Kostolište, zm. 28 czerwca 1971 w Malacky) – słowacki malarz, ilustrator, grafik, esperantysta. Uważany jest za twórcę modernistycznego malarstwa słowackiego XX wieku. W 1953 rząd Republiki Czechosłowackiej uhonorował go tytułem artysty narodowego. Pochowany jest na Cmentarzu Narodowym w Martinie.
Życiorys
Martin Benka jest jednym z najwybitniejszych malarzy słowackich. W swoich dziełach monumentalizował kraj, heroizował człowieka słowackiego, używał zwiększonych detali, przekraczał granice przestrzeni i redukował farby nadając pracom odcienie ziemiste i niebieskie – (Šumiac, 1934)[1]. Jego dzieła wyrażają miłość, szacunek i podziw dla Słowacji, jej natury i ludzi. Twórczość Benki przedstawia przyrodę słowacką we współdziałaniu z człowiekiem – monumentalne scenerie przyrody – Rzeka Orava (Rieka Orava, 1920), wysoko położone chmury i szerokie horyzonty, płaszczyznę i wznoszące się pole zbożowe – Pod Południcą (Pod Poludnicou, 1932). W jego twórczości jest też bogato reprezentowana tematyka liptowska i tatrzańska, m.in. sceny z pracy rolników, robotników leśnych i pasterzy. Jego obrazy stały się upostaciowaniem tradycji i kultury ludowej[1].
Benka razem z Ľudovítem Fullem i Mikulášem Galandą są uważani za założycieli słowackiej ilustracji książkowej. Wspólnie przeforsowywali w malarstwie nowoczesne środki wyrazu pozwalające odpowiednio przedstawić dynamizm życia XX w[2]. Serię jego 89 obrazów i rysunków przedstawiających Słowaków w ludowym w tradycyjnym ubiorze, m.in. z Orawy i Liptowa, wydano pośmiertnie Odev nášho ludu (1983). Wystawiał także w Polsce. Artysta nie miał potomków i cały swój majątek oddał w ręce państwa. W jego domu w Martinie znajduje się Muzeum Martina Benki. Wnętrza muzeum: pracownia, atelier i sypialnia, zgodnie z ostatnią wolą malarza zachowały swój autentyczny charakter[3].
Nagrody i odznaczenia
- tytuł artysty narodowego (1953)[4]
- Order Republiki (1963)[5]
Przypisy
- ↑ a b Słowacki modernizm. Liptovská galéria Petra Michala Bohúňa. [dostęp 2019-04-24].
- ↑ Osobistości, które wsławiły Turiec. Združenie Malá Fatra. [dostęp 2019-04-24].
- ↑ Muzeum Martina Benki SNM Martin. Narodowego Centrum Turystyki Słowackiej w Polsce. [dostęp 2019-04-24].
- ↑ Listy posiadaczy nagród państwowych - Archiwum Kancelarii Prezydenta Republiki Czeskiej
- ↑ Martin Benka [online], www.kostoliste.sk [dostęp 2025-08-30] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-30] (pol.).
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.