Mazus
Mazus miquelii | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
mazus | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Mazus Lour. Fl. Cochinch.: 385 (1790)[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
M. rugosus Loureiro[4] | |||
| Synonimy | |||
| |||

Mazus (Mazus) – rodzaj roślin z rodziny Mazaceae. Obejmuje ok. 40 gatunków i jest najbardziej zróżnicowanym gatunkowo w obrębie rodziny[3]. Najbardziej zróżnicowany jest w Chinach, gdzie rośnie 25 gatunków[5], ale zasięg rodzaju obejmuje rozległy obszar Azji od Afganistanu na zachodzie po Kraj Chabarowski na wschodzie Rosji, Japonię, Półwysep Indochiński, obszary górskie Archipelagu Malajskim po wschodnią Australię i Nową Zelandię[3][6].
Rośliny z tego rodzaju bywają uprawiane jako okrywowe rośliny ozdobne, zwłaszcza mazus Miquela M. miquelii i mazus korzeniowy M. radicans (wyróżniany jest też mazus rozłogowy M. reptans, który jednak w bazach taksonomicznych utożsamiany (synonimizowany) jest z mazusem Miquela)[7].
Morfologia
- Pokrój
- Rośliny zielne – jednoroczne i byliny, z rozłogami lub kłączami. Łodygi wzniesione lub płożące i korzeniące się w węzłach, obłe lub kanciaste[5][7].
- Liście
- Naprzeciwległe, zebrane w odziomkowe rozety, czasem w szczytowej części pędów liście skrętoległe. Osadzone na oskrzydlonych ogonkach[5].
- Kwiaty
- Wyrastają pojedynczo w kątach liści lub zebrane są w szczytowe grona. Wsparte są przysadkami lub nie. Kielich zrosłodziałkowy, z 5 ząbkami, lejkowaty lub dzwonkowaty. Korona kwiatu dwuwargowa; dolna warga bardzo silnie rozwinięta, trójłatkowa, górna z dwiema łatkami. Pręciki cztery, w tym dwa dłuższe. U nasady ich wolnych nitek znajdują się miodniki. Zalążnia górna, z dwóch zrośniętych owocolistków, jednokomorowa. Jest owłosiona lub naga. Szyjka słupka naga, zwieńczona dwułatkowym znamieniem[5][6].
- Owoce
- Torebki ściśnięte i zamknięte w powiększającym się i trwałym kielichu[5]. Otwierają się dwiema klapami[7]. Zawierają liczne i drobne nasiona[5][7].
Systematyka
Rodzaj tradycyjnie włączany zwykle był do rodziny Phrymaceae. Wyodrębniony został wraz z paroma drobnymi rodzajami w rodzinę Mazaceae w systemie APG IV z 2016[8].
- Wykaz gatunków[3]
- Mazus alpinus Masam.
- Mazus arenarius Heenan, P.N.Johnson & C.J.Webb
- Mazus caducifer Hance
- Mazus celsioides Hand.-Mazz.
- Mazus danxiacola Bo Li & B.Chen
- Mazus delavayi Bonati
- Mazus dentatus Wall. ex Benth.
- Mazus fauriei Bonati
- Mazus fruticosus Bo Li, D.G.Zhang & C.L.Xiang
- Mazus fukienensis P.C.Tsoong
- Mazus gracilis Hemsl.
- Mazus harmandii Banati
- Mazus henryi P.C.Tsoong
- Mazus humilis Hand.-Mazz.
- Mazus kweichowensis P.C.Tsoong & H.P.Yang
- Mazus lalashanensis S.S.Ying
- Mazus lecomtei Bonati
- Mazus longipes Bonati
- Mazus miquelii Makino – mazus Miquela, mazus rozłogowy
- Mazus novaezeelandiae W.R.Barker
- Mazus oliganthus H.L.Li
- Mazus omeiensis H.L.Li
- Mazus procumbens Hemsl.
- Mazus pulchellus Hemsl.
- Mazus pumilio R.Br.
- Mazus pumilus (Burm.f.) Steenis
- Mazus quadriprotuberans N.Yonez.
- Mazus radicans (Hook.f.) Cheeseman – mazus korzeniowy
- Mazus rockii H.L.Li
- Mazus saltuarius Hand.-Mazz.
- Mazus solanifolius P.C.Tsoong & H.P.Yang
- Mazus somggangensis S.S.Ying
- Mazus spicatus Vaniot
- Mazus stachydifolius (Turcz.) Maxim.
- Mazus sunhangii D.G.Zhang & T.Deng
- Mazus surculosus D.Don
- Mazus tainanensis T.H.Hsieh
- Mazus uniflorus S.S.Ying
- Mazus wanmuliensis M.Qian & L.B.Geng
- Mazus xiuningensis X.H.Guo & X.L.Liu
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-11-11] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-11-11] (ang.).
- ↑ a b c d e Mazus Lour., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-11-11].
- ↑ Mazus, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-11-11].
- ↑ a b c d e f Mazus Loureiro, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-11-11].
- ↑ a b Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 579. ISBN 978-1-84246-634-6.
- ↑ a b c d Beata Grabowska, Tomasz Kubala. Encyklopedia bylin, tom II. Poznań, Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 581, 2012.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
- African Plant Database ID: 192474
- EoL: 61743
- Flora of China: 119919
- Flora of North America: 119919
- GBIF: 3171301
- iNaturalist: 126377
- IPNI: 37809-1
- ITIS: 33641
- NCBI: 113204
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:37809-1
- Tela Botanica: 164640
- identyfikator Tropicos: 40015269
- USDA PLANTS: MAZUS
- IRMNG: 1301358
- CoL: 62ZGP
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.