Melamina

Nie mylić z: melaninami.
Melamina
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny

C3H6N6

Inne wzory

C3N3(NH2)3

Masa molowa

126,12 g/mol

Wygląd

biały lub prawie biały, bezpostaciowy proszek[1]

Identyfikacja
Numer CAS

108-78-1

PubChem

7955

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons

Melamina, cyjanuramid, 2,4,6-triamino-1,3,5-triazyna – aromatyczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna triazyny, trimer cyjanamidu.

Jest bezbarwną substancją krystaliczną. Ma postać białego proszku, jest trudno palna, odporna na działanie wody, temperatury i światła. Ma wysoką twardość powierzchni, nie występują w niej prądy błądzące[3].

Otrzymywanie

Została otrzymana po raz pierwszy przez Justusa von Liebiga w 1834 r. w reakcji tiocyjanianu potasu (KSCN) z salmiakiem (NH4Cl)[4].

Na skalę laboratoryjną można ją otrzymać w procesie trimeryzacji cyjanamidu[5]:

3H2N−C≡N → C3N3(NH2)3

W reakcji powstaje najpierw dimer cyjanamidu, dicyjanodiamid (2-cyjanoguanidyna; (NH2)2C=N−C≡N)[5].

Na skalę przemysłową do lat 60. XX w. melamina produkowana była z dicyjanodiamidu (400 °C, 100 atm)[4]:

3(NH2)2C=N−C≡N → C3N3(NH2)3

Obecnie uzyskiwana jest prawie wyłącznie z mocznika (390–410 °C)[4]:

6(NH2)2C=O → C3N3(NH2)3↑ + 6NH3↑ + 3CO2↑

Proces prowadzi się albo pod wysokim ciśnieniem (>70 atm) albo w obecności katalizatora (typu Al2O3 lub SiO2). W procesie wysokociśnieniowym reakcja przebiega poprzez kwas cyjanowy H−O−C≡N i jego trimer, kwas cyjanurowy (NCOH)3, a w procesie katalitycznym poprzez kwas izocyjanowy, H−N=C=O. Melamina opuszcza reaktor w fazie gazowej i jest następnie oddzielana od pozostałych związków poprzez schłodzenie[4].

Zastosowanie

Surowiec ten stosowany jest do wyrobu żywic melaminowych, używanych do produkcji laminatów dekoracyjnych, płyt drewnopochodnych, klejów, farb i lakierów[6]. Wykorzystywany jest również w przemyśle motoryzacyjnym, włókienniczym i papierniczym, a także przy produkcji tworzyw dla przemysłu elektrotechnicznego i wytwarzaniu przedmiotów gospodarstwa domowego[7].

Transport i przechowywanie

Melaminę przewozi się krytymi środkami transportu, szczególną uwagę zwracając na ochronę przed zawilgoceniem. Melaminę luzem przewozi się specjalnymi silo-cysternami służącymi do przewozu produktów sypkich. Przechowuje się ją w krytych pomieszczeniach[8].

Produkcja w Polsce i na świecie

Talerz z melaminy

W 2014 r. światowa produkcja melaminy kształtowała się na poziomie ok. 1400 tys. ton/rok[9] i skoncentrowana była głównie na kontynencie azjatyckim. W związku z intensywnym wzrostem zapotrzebowania na rynku chińskim, państwo to w ciągu kilku lat zwiększyło swoje zdolności produkcyjne i osiągnęło 40% całej światowej produkcji.

Jedynym w Polsce producentem melaminy jest Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy”[3]. Zakłady plasują się w czołówce światowej (3. miejsce na świecie) pod względem wielkości mocy produkcyjnych (96 tys. t/r). Około 30% puławskiej melaminy trafia na rynek krajowy, natomiast reszta jest eksportowana do krajów europejskich[6][10]. W 2013 r. ceny melaminy kształtowały się średnio na poziomie 1300 EUR/tona[11].

Kontrowersje

Ze względu na wysoką zawartość azotu bywa stosowana do uzyskania fałszywie wysokiej zawartości białka w analizach pasz dla zwierząt oraz produktów spożywczych produkowanych poniżej norm. W 2008 r. w Chinach doszło do masowych zatruć dzieci, spowodowanych melaminą dodawaną do mleka w proszku. Po tym wydarzeniu Polska zdecydowała się na ścisłe kontrole, wykluczające obecność w polskich sklepach produktów zagrażających zdrowiu[12].

Przypisy

  1. ↑ a b Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769.
  2. ↑ a b Triamino-2,4,6 triazine-1,3,5. GESTIS-database on hazardous substances. [dostęp 2009-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-19)]. (ang.).
  3. ↑ a b Melamina. [dostęp 2014-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-21)].
  4. ↑ a b c d George M. Crews, Willi Ripperger, Dietrich Burkhard Kersebohm, Thomas Güthner, Bernd Mertschenk, Melamine and Guanamines, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a16_171.pub2 (ang.).
  5. ↑ a b J. Clayden, N. Greeves, S. Warren, P. Wothers: Organic Chemistry. Nowy Jork: Oxford University Press, 2007, s. 1468. ISBN 978-0-19-850346-0.
  6. ↑ a b Puławska melamina się liczy. [dostęp 2014-12-10].
  7. ↑ Sprawozdanie zarządu z działalności spółki Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” Spółka Akcyjna za okres 1 lipca 2012 roku – 30 czerwca 2013 roku, slimak.onet.pl, s. 66 [zarchiwizowane 2015-02-14].
  8. ↑ Melamina, www.solostocks.pl [zarchiwizowane 2015-02-14].
  9. ↑ Melamina, chemikalni.republika.pl [zarchiwizowane 2015-02-14].
  10. ↑ Polsko-malezyjska współpraca. [dostęp 2014-12-10].
  11. ↑ Puławy zarabiają na melaminie. [dostęp 2014-12-10].
  12. ↑ Wpadli chińscy „producenci” melaminy. [dostęp 2014-12-10].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya