Melanoleuca
 Ciemnobiałka jasnoszara (Melanoleuca exscissa) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
ciemnobiałka |
| Nazwa systematyczna | |
| Melanoleuca Pat. Cat. Rais. Pl. Cellul. Tunisie (Paris): 22 (1897) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Melanoleuca vulgaris (Pat.) Pat. 1897 | |
Melanoleuca Pat. (ciemnobiałka) – rodzaj grzybów należący do rodziny Melanoleucaceae[1].
Charakterystyka
Naziemne grzyby saprotroficzne zbudowane z bezsprzążkowych strzępek. Wytwarzają owocniki podobne do gąsek (Tricholoma), o suchych, higrofanicznych kapeluszach z blaszkowym hymenoforem. Blaszki hymenoforu są ubarwione biało lub jasnoochrowo, zbiegające lub zatokowato wycięte, o regularnej tramie. U niektórych gatunków występują wrzecionowate cystydy, z kryształkami na szczycie. Zarodniki ciemnobiałek mają pokrój eliptyczny, są pokryte drobnymi brodawkami, pozbawione pory rostkowej, a ich wysyp przeważnie biały, czasem różowy, amyloidalny[2]. Oznaczanie wielu gatunków jest trudne i możliwe tylko przy użyciu mikroskopu[3].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Melanoleucaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Rodzaj Melanoleuca utworzył Narcisse Théophile Patouillard w 1897 r. Gatunkiem typowym jest Melanoleuca vulgaris[1]. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1998 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako ciemnogłówka lub gąsowniczka[4]. Synonimy łacińskie: Melaleuca Pat., Psammospora Fayod[5].
- Melanoleuca adstringens (Pers.) Konrad 1927 – ciemnobiałka różowoblaszkowa
- Melanoleuca amica (Fr.) Singer 1943[6]
- Melanoleuca angelesiana A.H. Sm. 1944[7]
- Melanoleuca arcuata (Bull.) Singer 1935 – ciemnobiałka brązowomiąższowa
- Melanoleuca bataillei Malençon 1975[7]
- Melanoleuca brevipes (Bull.) Pat. 1900 – ciemnobiałka krótkotrzonowa
- Melanoleuca cognata (Fr.) Konrad & Maubl. 1927 – ciemnobiałka płowa
- Melanoleuca decembris Métrod ex Bon 1986[6]
- Melanoleuca exscissa (Fr.) Singer 1935 – ciemnobiałka jasnoszara
- Melanoleuca graminicola Kühner & Maire 1934 – ciemnobiałka trawnikowa
- Melanoleuca grammopodia (Bull.) Murrill 1914 – ciemnobiałka prążkowanotrzonowa
- Melanoleuca heterocystidiosa (Beller & Bon) Bon 1984[6]
- Melanoleuca humilis (Pers.) Pat. 1900 – ciemnobiałka niska
- Melanoleuca kavinae (Pilát & Veselý) Singer 1936[6]
- Melanoleuca leucophylloides (Bon) Bon 1980[7]
- Melanoleuca melaleuca (Pers.) Murrill 1911 – ciemnobiałka ciemna
- Melanoleuca microcephala (P. Karst.) Singer 1935[6]
- Melanoleuca oreina (Fr.) Kühner & Maire 1934[6]
- Melanoleuca polioleuca (Fr.) Kühner & Maire 1934 – ciemnobiałka białoszara
- Melanoleuca rasilis (Fr.) Singer 1939[6]
- Melanoleuca resplendens (Fr.) Murrill 1914 – tzw. gąska żółtobiała
- Melanoleuca robertiana Bon 1990[6]
- Melanoleuca schumacheri (Fr.) Singer 1943 – ciemnobiałka szarawa
- Melanoleuca strictipes (P. Karst.) Jul. Schäff. 1951 – ciemnobiałka popękana
- Melanoleuca stridula (Fr.) Singer 1943 – ciemnobiałka bulwiastotrzonowa
- Melanoleuca subalpina (Britzelm.) Bresinsky & Stangl 1976 – ciemnobiałka subalpejska
- Melanoleuca subpulverulenta (Pers.) Singer 1939 – ciemnobiałka beżowoszara
- Melanoleuca substrictipes Kühner 1978[6]
- Melanoleuca verrucipes (Fr.) Singer 1939 – ciemnobiałka brodawkowanotrzonowa
- Niektóre inne
- Melanoleuca luteolosperma (Britzelm.) Singer 1935 – ciemnobiałka żółtozarodnikowa[8]
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[9]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4] (bez przypisów), oraz według innych[7][8].
-
-
-
-
-
-
„Czarci krąg” ciemnobiałki krótkotrzonowej -
-
-
-
-
-
-
-
_Singer_337561.jpg)
_Singer_366604.jpg)
_Bresinsky_%26_Stangl_221047.jpg)
Przypisy
- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2020-05-13] (ang.).
- ↑ E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ Taxonomy, ecology and distribution of Melanoleuca strictipes (Basidiomycota, Agaricales) in Europe, „Czech Mycology”, 69 (1), 2017, s. 15–30, ISSN 1805-1421 [dostęp 2023-07-22] (ang.).
- ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 433–436, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-04-15] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-07-01].
- ↑ a b c d Melanoleuca (ciemnobiałka) [online], grzyby.pl [dostęp 2024-01-25] (pol.).
- ↑ a b Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-21].
- ↑ Index Fungorum (wyszukiwarka taksonów) [online] [dostęp 2020-05-13] (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.