Menachem Lior

Menachem Lior
Menachem Liwer
hebr. מנחם ליאור
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia

5 kwietnia 1928
Będzin

Data i miejsce śmierci

19 lutego 2017
Tel Awiw

Przebieg służby
Lata służby

1950–1975

Siły zbrojne

Siły Powietrzne Izraela

Menachem Lior (hebr. מנחם ליאור; przed zmianą nazwiska w Izraelu Menachem Liwer; ur. 5 kwietnia 1928, w Będzinie, zm. 19 lutego 2017 w Tel Awiwie[1]) – żydowski działacz ruchu oporu w czasie II wojny światowej, jeden z nielicznych członków ruchu oporu w getcie będzińskim, któremu udało się przeżyć wojnę, następnie pułkownik armii izraelskiej[2].

Życiorys

Pochodził z zamożnej, ortodoksyjnej rodziny żydowskiej Liwerów z Będzina jako syn Dawida i Miriam Kaminer[3]. Przez cztery lata uczęszczał do szkoły podstawowej „Mizrachi” w Będzinie[2].

W czasie II wojny światowej przebywał w getcie będzińskim. Powstanie w getcie przetrwał wraz z rodziną w przygotowanym wcześniej bunkrze. Następnie pracował wraz z rodzicami przy uprzątaniu getta. Po przejściu na „aryjską stronę” Liwerowie ukrywali się u polskiej rodziny. Następnie przez Słowację dotarli na Węgry do Budapesztu. Po agresji wojsk niemieckich na Węgry wyjechali w czerwcu 1944 do Rumunii, a stamtąd 17 lipca tegoż roku przybyli do Palestyny, do brytyjskiego obozu dla internowanych, z którego zostali wkrótce uwolnieni[2]. Udali się wtedy do swojej rodziny, do Tel Awiwu. Wówczas jako 16-letni chłopiec został wysłany do kibucu Mishmar HaSharon, gdzie uczył się i pracował. 45 dni spędził wtedy w obozach dla internowanych w Latrun i Rafiach Yam, aresztowany za udział w Haganah, żydowskiej organizacji paramilitarnej w Palestynie. Na początku 1947 przeniósł się do kolejnego kibucu Ma’ale Ha-Chamisza, obok Jerozolimy[2]. Latem 1948, podczas I wojny izraelsko-arabskiej, brał udział w walkach o wyzwolenie Jerozolimy.

W latach 1950–1975 służył w Siłach Powietrznych Izraela, dochodząc do stopnia pułkownika, po czym przeszedł na emeryturę[2]. Później pracował w Uniwersytecie Telawiwskim jako wicedyrektor ds. finansowych oraz ukończył rok studiów na kierunku Business Administration. Od 1977 do 1980 był wicedyrektorem linii lotniczych El Al Israel Airlines, a następnie w okresie 1980–1993 był radnym w Tel Awiwie[2]. Ponadto udzielał się w organizacjach charytatywnych: „Zevet”, „IDF Veterans Association”, „Aguda Leman HaChayal” czy „The Tel Aviv Association for the elderly”.

Od 17 września 2014 był przewodniczącym Światowej Organizacji Żydów Zagłębia (ang. Zaglembie World Organization). Uczestniczył m.in. 4 października 2004 w uroczystościach w Będzinie, podczas których plac znajdujący się niedaleko kamienicy przy ul. Józefa Podsiadły (obecnie ul. Rutki Laskier), gdzie doszło do walk z niemieckim okupantem, otrzymał imię Bohaterów Getta Będzińskiego[4], a w 2013 w obchodach 70. rocznicy likwidacji getta będzińskiego[5][6]. Żonaty z Hanką Sholowitch, z którą miał trójkę dzieci (Szmuela, Yael i Rana)[3]. Zmarł w Tel Awiwie 19 lutego 2017. Pochowany na cmentarzu w Ramat ha-Szaron[7].

Przypisy

  1. ↑ Odszedł Menachem Lior Liwer [online], towarzystwo.bedzin.pl [zarchiwizowane z adresu 2017-05-18].
  2. ↑ a b c d e f Menachem Lior (Liwer), [w:] Fundacja Brama Cukermana [online], bramacukermana.com [zarchiwizowane z adresu 2018-03-31].
  3. ↑ a b Życiorys Menachema Liora, [w:] Zaglembie World Organization [online], zaglembie.org [zarchiwizowane z adresu 2023-04-18] (ang.).
  4. ↑ Karolina Kot, Będzin - pomnik upamiętniający będzińskich Żydów, [w:] Strażnicy Czasu [online], straznicyczasu.pl, 2 października 2015 [zarchiwizowane z adresu 2018-03-31].
  5. ↑ Obchody 70. rocznicy likwidacji będzińskiego getta, [w:] Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma [online], jhi.pl [zarchiwizowane z adresu 2020-08-05].
  6. ↑ Obchody 70. rocznicy likwidacji będzińskiego getta [online], dzieje.pl, 28 sierpnia 2013 [zarchiwizowane z adresu 2018-04-01].
  7. ↑ Menachem Lior [online], geni.com [dostęp 2025-01-30] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya