Metropolia Pafos

Metropolia Pafos

Ιερά Μητρόπολις Πάφου

Cerkiew Theoskepasti w Pafos
Państwo	Cypr
Siedziba	Pafos
Data powołania	okres apostolski
Wyznanie	prawosławne
Kościół	Kościół Cypru
Biskup diecezjalny	metropolita Pafos Tichik (Wrionis)
Biskup pomocniczy	biskup Arsinoe Pankracy
Położenie na mapie Cypru Pafos
34°46′22,8″N 32°25′14,1″E/34,773000 32,420583
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Metropolia Pafos – jedna z eparchii Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego, z siedzibą w Pafos.

Początki chrześcijaństwa w regionie Pafos sięgają, podobnie jak w przypadku całego Cypru, okresu działalności apostołów. Według tradycji ewangelizację ludności prowadzili tu św. Barnaba i św. Paweł z Tarsu. Na temat działalności Kościoła w Pafos w trzech pierwszych wiekach brakuje jednak pisemnych źródeł^[1]. Jest jednak możliwe, że do trzęsień ziemi w 332 i 342 to biskup Pafos był zwierzchnikiem chrześcijańskich struktur na całej wyspie. W IV w. w Pafos wzniesiono bazylikę św. Cyriaka oraz bazylikę Matki Bożej Opiekunki Portu^[2]. W 325 biskup Pafos Cyryl (lub Cyriak) uczestniczył w soborze nicejskim, w 381 biskup Juliusz uczestniczył w soborze konstantynopolitańskim I, zaś w 431 biskup Saprikiusz brał udział w soborze efeskim^[1]. Po zajęciu Pafos przez Arabów w 653 obydwie starożytne bazyliki w mieście zostały zniszczone. Odbudowa tych i innych świątyń chrześcijańskich nastąpiła po wycofaniu się najeźdźców w 680^[1].

Po objęciu władzy na Cyprze przez francuską dynastię Lusignanów nowi władcy podjęli starania na rzecz szerzenia na wyspie katolicyzmu. Ponadto w 1260 papież Aleksander IV ogłosił likwidację prawosławnego arcybiskupstwa Cypru i powołanie na wyspie hierarchii łacińskiej. Prawosławny hierarcha Pafos musiał przenieść swoją siedzibę do Arsinoe, gdzie eparchię tego wyznania zlikwidowano^[1].

Metropolia Pafos została reaktywowana w II połowie XVII w. razem z metropoliami Kition i Kirenii. Podobnie jak inni hierarchowie Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego, jej zwierzchnicy aktywnie brali udział w obronie praw Greków cypryjskich. Metropolita Leoncjusz razem z arcybiskupem Chrystodulosem I prowadził tajną korespondencję z królem hiszpańskim Filipem III i księciem Sabaudii Karolem Emanuelem II w sprawie wyzwolenia Cypru. Metropolita Panaret (zm. 1790) został za swoją osobistą postawę i zaangażowanie w sprawy społeczne ogłoszony świętym przez patriarchę Konstantynopola Gerazyma^[1].

W 1821 metropolita Pafos Chryzant został stracony razem z grupą innych duchownych (w tym arcybiskupem Cypru Cyprianem) z powodu poparcia Kościoła dla powstania w Grecji^[1].

W ostatnich dekadach XIX wieku oraz na początku XX stulecia metropolici Laurenty, Epifaniusz i Jakub przyczynili się do założenia i wzmocnienia greckich szkół w Nikozji i w swojej eparchii^[1].

Po włączeniu Cypru w skład kolonii brytyjskich Kościół Cypru, w tym hierarchia eparchii Pafos, na nowo podjął walkę o niepodległość wyspy. Metropolita Pafos Leoncjusz od 1933 do 1947 był locum tenens Kościoła, po wygnaniu zaangażowanych w ruch narodowy metropolitów Kirenii Makarego i Kition Nikodema. Leoncjusz domagał się przyłączenia Cypru do Grecji (enosis). W 1947 został wybrany na arcybiskupa Cypru, lecz zmarł 36 dni po wyborze^[1]. W latach 50. XX wieku metropolia przeżywała znaczne trudności materialne wywołane trzęsieniami ziemi w regionie^[1].

W 1959 urząd metropolity Pafos objął Gennadiusz, który w 1972 wypowiedział posłuszeństwo arcybiskupowi Cypru i prezydentowi niepodległego Cypru Makariosowi III, zarzucając mu bezprawne łączenie funkcji kościelnej i państwowej. Z tego powodu został usunięty z urzędu i zastąpiony przez metropolitę Chryzostoma. Znaczny rozwój metropolii miał miejsce w okresie zarządzania nią przez metropolitę Chryzostoma (Demetriou) w latach 1978–2006. W tym okresie zostało reaktywowane podległe metropolii historyczne biskupstwo Arsinoe, odbudowano szereg zniszczonych świątyń^[1]. Od 2006 do 2022 urząd metropolity sprawował Jerzy (Papachrysostomou)^[1].