Michaił Orda

Michaił Orda

Data urodzenia	28 września 1966
Deputowany do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi II, III, IV i VIII kadencji
Okres	od 21 listopada 2000 do 2012
Okres	od 2024
I sekretarz Komitetu Centralnego Białoruskiego Republikańskiego Związku Młodzieży
Okres	od 25 marca 2003 do 1 sierpnia 2006
Multimedia w Wikimedia Commons

Michaił Siarhiejewicz Orda (biał. Міхаіл Сяргеевіч Орда, ros. Михаил Сергеевич Орда, Michaił Siergiejewicz Orda; ur. 28 września 1966 w Zdzięciole) – białoruski polityk, działacz młodzieżowy i lekarz weterynarii, w latach 2003–2006 I sekretarz Komitetu Centralnego Białoruskiego Republikańskiego Związku Młodzieży, w latach 2000–2012 deputowany do Izby Reprezentantów II, III, IV i VIII kadencji; oskarżany o udział w fałszowaniu wyborów na Białorusi i w represjach wobec oponentów władzy Alaksandra Łukaszenki.

Urodził się 28 września 1966 roku w osiedlu typu miejskiego Zdzięcioł, w obwodzie grodzieńskim Białoruskiej SRR, ZSRR. Ukończył Witebski Instytut Weterynaryjny, uzyskując wykształcenie lekarza weterynarii i Rosyjską Akademię Wydziału Służby Publicznej przy Prezydencie Federacji Rosyjskiej ze specjalnością „administracja publiczna i komunalna”^[1].

Pracę rozpoczął jako ślusarz w kołchozie „Rosja” w rejonie zdzięcielskim. Odbył służbę wojskową w szeregach Armii Radzieckiej. Następnie był dowódcą sztabu okręgowego oddziałów studenckich obwodu witebskiego, dyrektorem obwodowej ochotniczej służby pracy młodzieży, prezesem Republikańskiej Asocjacji Międzynarodowych Wymian Młodzieży i Turystyki w Mińsku^[1]. Pełnił funkcję II sekretarza Komitetu Centralnego Białoruskiego Patriotycznego Związku Młodzieży. Zrezygnował z niej 27 marca 2001 roku w związku z rozpoczęciem pracy w parlamencie. Od 25 marca 2003 do 1 sierpnia 2006 pełnił funkcję I sekretarza Komitetu Centralnego Białoruskiego Republikańskiego Związku Młodzieży^[2]. Był doradcą prezydenta Białorusi ds. obwodu grodzieńskiego^[1].

21 listopada 2000 roku został deputowanym do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi II kadencji z Lidzkiego Wiejskiego Okręgu Wyborczego Nr 57^[3]. Pełnił w niej funkcję zastępcy przewodniczącego Stałej Komisji ds. Budownictwa Państwowego, Samorządu Lokalnego i Regulacji. Był szefem grupy deputackiej „Przyjaciele Bułgarii” i członkiem grupy deputackiej „Jedność”. Jednocześnie był deputowanym do Zgromadzenia Parlamentarnego Związku Białorusi i Rosji II kadencji. Wchodził w nim w skład Komisji ds. Prawodawstwa i Regulacji^[4]. W 2004 roku został deputowanym Izby Reprezentantów III kadencji z tego samego okręgu wyborczego. Pełnił w niej funkcję zastępcy przewodniczącego tej samej komisji^[5]. 27 października 2008 roku został deputowanym do Izby Reprezentantów IV kadencji ze Zdzięcielskiego Okręgu Wyborczego Nr 55^[6]. Od 31 października 2008 roku pełnił w niej funkcję zastępcy przewodniczącego tej samej komisji^[7][8]. Od 13 listopada 2008 roku był członkiem Narodowej Grupy Republiki Białorusi w Unii Międzyparlamentarnej^[9]. Był także szefem grupy Zgromadzenia Narodowego ds. Współpracy z Parlamentem Republiki Bułgarii oraz członkiem Delegacji Narodowej Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE. Wchodził w skład Rady ds. Koordynacji Działalności Kontroli Państwowej w Republice Białorusi^[1].

W latach 2014–2024 stał na czele Federacji Związków Zawodowych Białorusi^[10]. W latach 2016–2019 był członkiem Rady Republiki VI kadencji^[11]. W wyborach prezydenckich w 2015 i 2020 roku stanął na czele grupy inicjatywnej Aleksandra Łukaszenki^[12]. W 2024 roku w wyniku wyborów został deputowanym do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi VIII kadencji^[13].

Według raportu przygotowanego przez polską Fundację Wolność i Demokracja, Michaił Orda brał udział w fałszowaniu wyborów parlamentarnych i prezydenckich, a także współpracował z Komitetem Bezpieczeństwa Państwowego w zakresie represji politycznych^[14]. 2 lutego 2011 roku znalazł się na liście pracowników organów administracji Białorusi, którzy za udział w domniemanych fałszerstwach i łamaniu praw człowieka w czasie wyborów prezydenckich w 2010 roku otrzymali zakaz wjazdu na terytorium Unii Europejskiej^[15].

20 listopada 2020 został umieszczony na listach sankcyjnych Litwy, Łotwy i Estonii (zakaz wjazdu oraz blokada aktywów)^[16].

• Podziękowanie Prezydenta Republiki Białorusi;
• Gramota Pochwalna Administracji Prezydenta Republiki Białorusi;
• Gramota Pochwalna Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi^[1].

Michaił Orda jest żonaty, ma syna i córkę^[1].

• Dariusz Zalewski, Marek Bućko, Michał Kurkiewicz: Lista osób odpowiedzialnych za łamanie praw człowieka i represje polityczne na Białorusi. W: pod red. dr. Dariusza Zalewskiego, Marka Bućko, Michała Kurkiewicza i Tomasza Pisuli: Białoruski system represji. Prześladowcy i ich ofiary. Raport z realizacji projektu „Centrum dokumentacji i pomocy ofiarom represji politycznych na Białorusi”. Warszawa: Fundacja Wolność i Demokracja, grudzień 2007, s. 41–72.