Michał Abraham Troc

Michał Abraham Troc
Imię i nazwisko urodzenia

Michał Abraham Trotz

Data i miejsce urodzenia

ok. 1703 (?)
Warszawa

Data i miejsce śmierci

2 czerwca 1769
Lipsk

Zawód, zajęcie

leksykograf, tłumacz, lektor języka polskiego

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet w Lipsku

Michał Abraham Troc, też: Trotz (ur. ok. 1703 w Warszawie, zm. 2 czerwca 1769 w Lipsku) – polski leksykograf, edytor, tłumacz[1].

Uwagi wstępne

Postać i działalność Michała Abrahama Troca były przez długie lata zapomniane. Jako pierwszy zwrócił uwagę na jego zasługi badacz literatury polskiej Franciszek Salezy Dmochowski w roku 1859. W roku 1989 jego życie i dzieło przedstawiła Aleksandra Iwanowska, która opowiedziała się za spolszczoną formą nazwiska: Troc (nie: Trotz), argumentując jego silnym poczuciem polskości i tym, że on sam stosował formę polską swego nazwiska. Iwanowska podaje również – inaczej niż inni badacze – rok 1703 jako datę urodzenia[2].

Życiorys

Urodził się w luterańskiej rodzinie mieszczańskiej o tradycjach kupieckich. Przypuszczalnie z powodu prześladowań dysydentów Michał Abraham musiał wyjechać z Warszawy. Zamieszkał w Elblągu, gdzie w 1722 roku zapisał się do najwyższej klasy Elbląskiego Gimnazjum Akademickiego. Było ono jednym z trzech gimnazjów protestanckich (obok Gdańska i Torunia) działających w Prusach Królewskich. W 1726 roku rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie lipskim, ukończył je prawdopodobnie dopiero między rokiem 1743 a 1746. Ze stolicą Saksonii związał się do końca życia. Przez 19 lat aż do śmierci był na uniwersytecie w Lipsku lektorem języka polskiego. W Lipsku podjął inicjatywę wydawania dawnych tekstów i przekładów polskich. W serii „Bibliotheca Polono-Poetica” udało mu się wydać jednak tylko dwa tomiki. We współpracy z braćmi Załuskimi brał udział w tworzeniu w 1747 roku Biblioteki Załuskich, dla której nabywał nowe księgi. Pracował również jako tłumacz tekstów francuskich i łacińskich na język polski, a również tekstów polskich na język niemiecki[1].

Troc jako leksykograf

Opus vitae Troca stanowił czterotomowy słownik, nad którym autor pracował ponad trzydzieści lat. Pierwszy i drugi tom stanowi część francusko-niemiecko-polska (lata 1744–1747). Tom trzeci jako część polsko-francusko-niemiecka ukazał się w roku 1764. Czwarty tom – niemiecko-polski – ukazał się już po jego śmierci, w roku 1772. Został przygotowany do druku i opublikowany przez Stanisława Nałęcza Moszczeńskiego. Ma układ ściśle alfabetyczny i liczy ok. 25 000 haseł. Słownik ma bogatą mikrostrukturę, rejestruje wiele kolokacji i frazeologizmów. Dokładniej przedstawione zostały formy wyrazów niemieckich (haseł) w porównaniu z polskimi ekwiwalentami. Słownik spełnia więc oczekiwania polskiego czytelnika i jest typowym słownikiem monodyrekcjonalnym o funkcji pasywnej[3][4].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b Dominika Janus, Polsko-niemiecka frazeologia somatyczna w słownikach Michała Abrahama Troca i Samuela Bogumiła Lindego, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2012, s. 67-70, ISBN 978-83-7865-019-5 [dostęp 2024-10-30].
  2. ↑ D Janus, Polsko-niemiecka frazeologia somatyczna ..., 2012, s. 67-68 [dostęp 2024-10-30].
  3. ↑ D Janus, Polsko-niemiecka frazeologia somatyczna, 2012, 67 nn.
  4. ↑ Agnieszka Frączek, Ryszard Lipczuk, Słowniki polsko-niemieckie i niemiecko-polskie – historia i teraźniejszość, Wołczkowo: Oficyna In Plus, 2004, s. 27-32, ISBN 83-89402-06-8 [dostęp 2024-10-30].

Linki zewnętrzne

  • Terminologia matematyczna w "Nowym dykcjonarzu" Michała Abrahama Troca na tle polskiej i europejskiej tradycji naukowej. Prolegomena - Język Polski - Volume 99, Issue 3 (2019) - CEJSH - Yadda
  • bazhum.muzhp.pl/autor/Iwanowska/Aleksandra/[1]
  • Nowy zupełny dykcyonarz, to jest Mownik niemiecko-polski - Bialska Biblioteka Cyfrowa

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya