Michał Kobusiewicz

Michał Kobusiewicz (ur. 8 października 1939 w Radomsku^[1], zm. 21 października 2024^[2]) – polski archeolog, badacz pradziejów Europy i Afryki północno-wschodniej. Związany z Muzeum Archeologicznym w Poznaniu i Polską Akademią Nauk.

Urodził się 8 października 1939 roku w Radomsku, w rodzinie ziemiańskiej. Jego ojciec, Aleksander, podporucznik rezerwy Wojska Polskiego, został zamordowany w Katyniu^[3]. W 1950 roku zamieszkał w Poznaniu, gdzie ukończył szkołę podstawową, a w 1957 roku Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego^[4]. Ukończył Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1962 roku obronił pracę dyplomową zatytułowaną „Stanowisko z końca paleolitu i początków mezolitu w Poznaniu-Starołęce”. Doktorat uzyskał na tej samej uczelni w 1968 roku, przedstawiając dysertację „Paleolit schyłkowy i mezolit w środkowo-zachodniej części Niziny Wielkopolskiej". Stopień doktora habilitowanego z archeologii otrzymał w 1975 roku w Instytucie Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk, na podstawie pracy „Pradzieje północno-wschodniej Afryki między 16. a 5. tysiącleciem p.n.e.”. Tytuł profesora nauk humanistycznych przyznano mu w 1992 roku^[1]. Był wieloletnim wykładowcą Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu^[5].

Był autorem i współautorem ponad 200 publikacji naukowych, w tym kilku monografii książkowych, licznych artykułów i prac popularnonaukowych^[6]. W książce pt. "Moje wspomnienia z archeologią w tle" opisał życie na wykopaliskach, relacje między archeologami i sposoby pozyskiwania środków na badania^[7].

W latach od 1959 do 1965 był pracownikiem Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. Pod jego kierunkiem powstało wiele prac magisterskich i doktoratów, a jego uczniowie obejmują obecnie kilku profesorów. Przez lata przeprowadzał badania archeologiczne w Wielkopolsce, skupiając się na stanowiskach z epoki kamienia. Również przez wiele lat zarządzał projektami badawczymi w Egipcie w ramach Dakhleh Oasis Project i brał udział w pracach The Combined Prehistoric Expedition, międzynarodowej misji działającej w Egipcie, Sudanie i Etiopii^[1].

Pełnił funkcje:

• profesora Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk,
• wieloletniego kierownika poznańskiego Ośrodka IAE PAN,
• członka Rady Naukowej IAE PAN,
• członka Komitetu Nauk Pra- i Protohistorycznych PAN,
• członka Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej ds. Tytułów i Stopni Naukowych,
• wieloletniego przewodniczącego komisji Final Palaeolithic of Northern Eurasia International Union for Prehistoric and Protohistoric Sciences,
• dyrektora Combined Prehistorie Expedition,
• współzałożyciela International Commision for Prehistory of Northeast Africa,
• przewodniczącego Komisji Archeologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk,

Posiadał tytuł Honorowego Obywatela miasta Kargowa^[8].

Pochowany został na cmentarzu parafialnym przy kościele pod wezwaniem św. Michała Archanioła i Wniebowzięcia NMP w Poznaniu^[9][10].

• Ludy łowiecko-zbierackie północno-zachodniej Polski, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk przy współpr. Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk., Wydaw. PTPN, Poznań:1999. s. 250^[11]
• Prace Komisji Archeologicznej / Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Historii i Nauk Społecznych. - 1999, t. 18 - 19. Poznań: Wydaw. PTPN^[12]
• Prace Komisji Archeologicznej / Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Historii i Nauk Społecznych. - 2000, t. 20. Poznań: Wydaw. PTPN^[13]
• Archeologia i prahistoria polska w ostatnim półwieczu / red. Michał Kobusiewicz i Stanisław Kurnatowski; Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk przy współpr. Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk.,Wydaw. PTPN, Poznań: 2000. - 711 s. (Prace Komisji Archeologicznej / Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Historii i Nauk Społecznych; t. 20)^[14]
• Profesor Lech Krzyżaniak (1940-2004) (w) Fontes Archaeologici Posnanienses. 2005, vol. 41, s. 5-8^[15]
• Pradzieje Wielkopolski: od epoki kamienia do średniowiecza / pod red. Michała Kobusiewicza, Instytut Archeologii i Etnologii PAN Oddział w Poznaniu, Poznań 2008. s. 467^[16]
• Archeologa podróże po świecie (w) Kron. M. Pozn. - 2010, nr 3, s. 342-357^[17]
• Moje wspomnienia z archeologią w tle, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 2019. s. 361^[18]

• Profesor Michał Kobusiewicz, poznaniak z wyboru. W siedemdziesięciopięciolecie urodzin - Digital Repository of Scientific Institutes
• Prof. Dr hab Michał Kobusiewicz - Akademia Artes Liberales