Michał Puzyna
herb Puzynów | |
| pisarz wielki litewski | |
| Rodzina | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
ok. 1664 |
| Data i miejsce śmierci |
1723 |
| Ojciec | |
| Matka |
Eufrozyna Chrząstowska herbu Krzywda, cywunianka birżańska |
| Żona |
Zofia Potocka herbu Srebrna Pilawa |
| Dzieci |
Jan Andrzej Józef, Andrzej Rajmund, Ewa Franciszka, żona Adama Mrozowickiego h. Prus III, regimentarza koronnego, Konstancja, żona 1v. Andrzeja Krzysztofa Mierzejewskiego h. Szeliga, 2v. Stanisława Kostki Puzyny |
| Rodzeństwo |
Stefan Michał, jezuita, Krzysztof Dominik, wojewoda mścisławski, Józef Antoni, Antoni Michał, Hieronim, Antoni Dominik |
Michał Puzyna herbu Oginiec (ur. ok. 1664 w Upicie, zm. 1723 w Gwoźdzcu) – książę, polityk, pisarz wielki litewski w 1717 roku, chorąży nadworny litewski w 1712 roku, regent kancelarii mniejszej litewskiej w 1699 roku[1], starosta stęgwilski, dyplomata.
Życiorys
Urodzony około 1664 roku w Upicie, pochodził z upickiej, kalwińskiej gałęzi kniaziów Puzynów. Był synem Andrzeja Kazimierza, kasztelana mińskiego i Eufrozyny Chrząstowskiej herbu Krzywda, cywunianki birżańskiej. Należał do stronnictwa antysapieżyńskiego, wziął udział w bitwie pod Olkiennikami 18 listopada 1700. W wojnie północnej stał po stronie króla Augusta II. 18 sierpnia 1712 został chorążym nadwornym litewskim i otrzymał starostwo stęgwilskie[2]. W 1712 Puzyna i Marcin Wołłowicz (Marcjan Dominik Wołłowicz), marszałek wielki litewski posłowali do cara Piotra I, jako wysłannicy walnej rady warszawskiej. Tamtejsi posłowie sascy (Friedrich Vitzthum von Eckstädt i Johann Adolf von Loß) czynili im trudności, ponieważ bali się, że Piotr Wielki przyzna zdobyte na Szwedach Inflanty Polsce zamiast bezpośrednio Augustowi II, a więc Saksonii. Kolejne poselstwo do Petersburga odbył, wraz z wojewodą mazowieckim Stanisławem Chomentowskim, w 1720 roku. Przypisuje się jemu autorstwo jednego z najwcześniejszych i najobszerniejszych polskich opisów nowo powstałego miasta Petersburga, pt. „Krótkie opisanie miasta Petersburga i dziejów w niem anno 1720”[2].
Był podobnie jak ojciec katolikiem, ale zapisał się chlubnie w pamięci ewangelików, bowiem w 1682 ocalił podczas tumultu w Wilnie kaznodziejów ewangelickich, ukrywając ich w klasztorze franciszkańskim, o czym z dużym uznaniem wspominał Henryk Merczyng, sądząc, iż prawdopodobnie na jego zachowanie miała wpływ pamięć o ewangelickich przodkach[3].
Jako poseł powiatu starodubowskiego był uczestnikiem Walnej Rady Warszawskiej 1710 roku[4]. W 1718 był posłem na sejm z powiatu upickiego[5]. W 1716 zakupił w Gdańsku drukarnię jezuicką i ofiarował ją kolegium warszawskiemu oraz w 1721 odnowił z żoną kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP w Gwoźdźcu oraz ufundował z żoną przy nim klasztor Bernardynów[2]. Był posłem powiatu upickiego na sejm 1720 roku[6].
Był dziedzicem znacznego majątku, wzbogaconego posagiem żony Zofii z Potockich, która wniosła do domu Puzynów rozległe dobra w ziemi halickiej z Gwoźdzcem, był dziedzicem również miasta Kamionki w Lubelskiem oraz posiadał Pałac tzw. Puzynowski na Podwalu w Warszawie, który zapisał córkom: Ewie Franciszce Mrozowickiej i Konstancji Mierzejewskiej[7].
Zmarł w 1723 roku w Gwoźdzcu.
Jego żoną była Zofia Potocka herbu Srebrna Pilawa, córka Andrzeja Jerzego, starosty jabłonowskiego i Bogumiły Elżbiety Suchodolskiej herbu Janina. Po śmierci Puzyny wdowa wyszła ponownie za mąż za Ludwika Kalinowskiego herbu Kalinowa na Sidorowie i Hańsku, kasztelanica kamienieckiego, starostę winnickiego i dobrzyniowskiego, rotmistrza chorągwi pancernej[2].
Miał synów Jana Andrzeja Józefa[8] i Andrzeja Rajmunda[9], zmarłych w dzieciństwie. Pozostawił córki: Ewę Franciszkę, zamężną za Adamem Mrozowickim herbu Prus III, starostą stęgwilskim i regimentarzem wojsk koronnych[10] oraz Konstancję, zamężną 1v. za Andrzejem Krzysztofem Mierzejewskim herbu Szeliga, kasztelanem sochaczewskim, 2v. za Stanisławem Kostką Puzyną, starostą upickim i próchnickim[11].
Wywód przodków
| 4. Hieronim Puzyna | ||||||
| 2. Andrzej Kazimierz Puzyna | ||||||
| 5. Estera Skrobowicz | ||||||
| 1. Michał Puzyna | ||||||
| 6. Stefan Chrząstowski | ||||||
| 3. Eufrozyna Chrząstowska | ||||||
| 7. Konstancja Średzińska | ||||||
Przypisy
- ↑ Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV-XVIII wieku. Spisy / opracowali Henryk Lulewicz i Andrzej Rachuba. Kórnik, 1994, s. 232.
- ↑ a b c d Polski Słownik Biograficzny, tom XXIX, 1986, s. 497-498.
- ↑ Henryk Merczyng, Czterokrotne zburzenie Zboru, [w:] W. Gizbert-Studnicki, Zarys historyczny wileńskiego Kościoła ewangelicko-reformowanego i jego biblioteki, Wilno 1932, s. 30.
- ↑ Volumina Legum, t. VI, Petersburg 1860, s. 100.
- ↑ Pamiętniki Krzysztofa Zawiszy, wojewody mińskiego, (1666-1721). Warszawa, 1862, s. 350.
- ↑ Teka Gabriela Junoszy Podoskiego, t. II, Poznań 1855, s. 106.
- ↑ Archiwum Państwowe w Białymstoku, Teka Glinki, teka 285, s. 10-12, 14, 15.
- ↑ Akt urodzenia: Warszawa św. Krzyż (obecn. m. Warszawa), [bez nru]/1717 [online].
- ↑ Akt urodzenia: Warszawa św. Krzyż, [bez nru]/1718 [online].
- ↑ Wenanty Tyszkowski, Kostka Nayosobliwsza Całey Polski Korpus mocny y nieprzełamany Szczegulnie Czyniąca. S. Stanisław Kostka Kazaniem Panegirycznym na Fest Iego mianym dowodnie w Kościele S. J. Collegium Lwowskiego Ukazana, a J. W. Wielmożnym Adamowi Mrozowickiemu y Ewie z Puzynow Mrozowickiey Stęgwilskim &c. Starostom Przy Imieninach Oboyga, na SS. SS. Adama y Ewy za Wiązanie Ofiarowana..., Lwów 1746
- ↑ http://www.antoniego26.pl/genealogia/puzyna.htm [dostęp: 2018-12-16]
Bibliografia
- Historia Dyplomacji Polskiej. T. II : 1572–1795 / pod red. Zbigniewa Wójcika. Warszawa: PWN, 1982, s. 364.
- Marek Minakowski: PUZYNA Michał (zm. 1723) pisarz wielki litewski. [W: Ci wielcy Polacy to nasza rodzina. T. 29, wyd. 3. Kraków, 2008, s. 497.
- Ewa Szklarska: Puzyna Michał h. Oginiec (zm. 1723). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXIX: Morztyn Zbigniew – Niemirycz Teodor. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź: Narodowy im. Ossolińskich, 1986, s. 497–498.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.