Mikroton
Mikroton, mikrointerwał – jednostka miary w muzyce; interwał mniejszy od półtonu, np. ćwierćton[1][2][3][4].
W europejskiej muzykologii termin rozpowszechnił się w XX wieku, od kiedy tamtejsi kompozytorzy zaczęli częściej eksperymentować z systemami dźwiękowymi innymi niż równomiernie temperowany[3]. Interwały mniejsze od półtonu używane były świadomie od starożytności, m.in. w Grecji i Indiach[4]. Mikrotony obecne były i są w kulturze muzycznej Bliskiego Wschodu, gdzie wykształciły się podziały oktawy na 36, 53, 68 i 72 interwałów[3].
Prekursorami wykorzystania mikrotonów w amerykańskiej i europejskiej muzyce XX wieku byli Charles Ives, Béla Bartók oraz Ernest Bloch[2]. W 1923 August Förster skonstruował w Pradze fortepian wyposażony w dwie klawiatury – jedną standardową, a drugą przesuniętą względem niej o ćwierć tonu[5]. Joseph Yasser opracował skalę 19-interwałową, Adriaan Fokker – 31-interwałową[2]. Muzykę opartą na mikrotonach komponowali m.in. Alois Hába[5], Andrzej Panufnik[4], Julián Carrillo[2], Witold Lutosławski, Krzysztof Penderecki[4], Harry Partch, La Monte Young[2], Bogusław Schaeffer[4], Karol Szymanowski[6] oraz Ben Johnston[7].
Przypisy
- ↑ Baculewski et al. 2006 ↓, s. 554.
- ↑ a b c d e Kennedy 2013 ↓, s. 555.
- ↑ a b c Griffiths, Lindley i Zannos 2001 ↓, lead.
- ↑ a b c d e mikrointerwał, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-03-30].
- ↑ a b Baculewski et al. 2006 ↓, s. 181.
- ↑ Kennedy 2013 ↓, s. 835.
- ↑ Kennedy 2013 ↓, s. 437.
Bibliografia
- Krzysztof Baculewski et al.: Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-13410-0.
- Paul Griffiths, Mark Lindley, Ioannis Zannos, Microtone, [w:] Grove Music Online, Oxford University Press, 2001, DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.18616 [dostęp 2024-03-30] (ang.).
- Michael Kennedy: The Oxford dictionary of music. Oksford: Oxford University Press, 2013. ISBN 978-0-19-957854-2.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.