Mircza Stary
| |
| hospodar Wołoszczyzny | |
| Okres | |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| hospodar Wołoszczyzny | |
| Okres | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data urodzenia | |
| Data śmierci | |
| Ojciec | |
| Żona |
Mara |
| Dzieci | |
| Dzieci | |
Mircza Stary, rum. Mircea cel Bătrân (ur. 1358, zm. 31 stycznia 1418) – hospodar wołoski w latach 1386–1418 z dynastii Basarabów, syn hospodara Radu I.
Rodzina
Jedyną w pełni potwierdzoną źródłowo żoną Mirczy jest Mara, nieznanego pochodzenia. Z ich związku narodził się Michał I, panujący na Wołoszczyźnie w latach 1418–1420. Z jego licznych dzieci, pochodzących ze związków małżeńskich i pozamałżeńskich, na tronie wołoskim zasiedli także: Radu II Praznaglava, Aleksander Aldea i Wład Diabeł.
Panowanie
Objąwszy tron w 1386[1] po śmierci brata, Dana I Mircza próbował uniezależnić Wołoszczyznę od Węgier. Od 1389 roku, za pośrednictwem hospodara mołdawskiego Piotra Muszatowicza, prowadził rozmowy z królem Polski Władysławem Jagiełłą, które zaowocowały zawartym w 1390 r. antywęgierskim sojuszem z Polską.
Rozpoczęta dzięki zabezpieczeniu się od strony Węgier ekspansja wołoska na tereny Dobrudży spowodowała konflikt z Turcją, co w połączeniu ze zmianą na tronie mołdawskim, na którym zasiadł skonfliktowany z Jagiełłą Roman I, spowodowało zwrot w stosunkach wołosko-węgierskich. Mircza wprawdzie powstrzymał najazd turecki zwyciężając w bitwie pod Rowinami (10 października 1394 r.), niemniej zagrożenie tureckie wciąż pozostawiło silne (jeszcze w 1393 r. została utracona Dobrudża), co zmusiło Mirczę do zawarcia sojuszu z królem Węgier, Zygmuntem Luksemburskim. Traktat podpisano w marcu 1395 r. (odzyskując przy tym zapewne tereny stracone przez Radu I, a także zamek Bran).
W tym samym 1395 r. Mircza został pozbawiony tronu hospodarskiego przez swego bratanka Włada Uzurpatora, wykorzystującego niezadowolenie z rosnącej pozycji Mirczy wśród lokalnych bojarów, a także mającego poparcie Mołdawii, Turcji i Polski (uznał jej zwierzchnictwo). Pierwszy atak Mirczy na Włada, wsparty przez Węgry zakończył się jednak niepowodzeniem - mimo początkowych sukcesów, Wład zdołał go pokonać z pomocą tureckiego wsparcia. Dopiero w 1396 r. Wład został obalony przez bojarów wołoskich, których przeraziło tureckie zwycięstwo pod Nikopolis i opanowanie przez nich terenów na południe od Dunaju. Mircza (który uczestniczył w bitwie pod Nikopolis, gdzie krzyżowcy ponieśli klęskę) powrócił wówczas na tron wołoski, a rok później zdołał odeprzeć kolejną interwencję turecką.
W 1401 r. Mircza rozpoczął działania wojenne przeciwko Turcji, zdobywając tereny za Dunajem, m.in. port Kilia oraz Silistrię i docierając do Morza Czarnego. Korzystał z faktu pogrążenia się Turcji w wojnie domowej po klęsce pod Ankarą. W 1409 r. wdał się w spory dynastyczne w Imperium Osmańskim, udzielając pomocy pretendującemu do sułtańskiego tronu Musie. Wydał nawet za niego swą córkę. Musa, odniósłszy sukces wynagrodził Mirczę licznymi nadaniami terytorialnymi.
W 1411 r. Mircza zawarł sojusz z Jagiełłą, skierowany przeciw Zygmuntowi Luksemburskiemu. W tym czasie władza Musy w Turcji słabła, a szala zwycięstwa przechyliła się na korzyść Mehmeda I. W początkach roku 1413 r. Mircza, przewidując rychły upadek Musy, odstąpił go, usiłując nawiązać przyjazne stosunki z Mehmedem. Ten jednak po pokonaniu Musy doprowadził do wybuchu konfliktu, którego zarzewiem były prawdopodobnie zadunajskie posiadłości Mirczy, które hospodar zaczął tracić. W 1415 r. Mircza zdołał doprowadzić do porozumienia (za cenę haraczu), lecz rok później poparł kolejnego pretendenta do tronu tureckiego, Mustafę (ekspedycja Mirczy dotarła aż do Salonik). Spowodowało to skierowanie na Wołoszczyznę odwetowej wyprawy tureckiej. Konflikt turecko-wołoski trwał aż do śmierci Mirczy w 1418 r.
Mecenat
Mircza ufundował m.in słynny zespół klasztorny w Cozia (1388), gdzie został pochowany i gdzie zachowały się oryginalne malowidła ścienne. Był również fundatorem klasztoru w Snagov, w którym, według legendy, mają spoczywać szczątki jego wnuka, Włada Palownika.
Przypisy
- ↑ David Nicolle: Bitwa pod Nikopolis - 1396. Wyd. I. Inowrocław: AmerCom SA na licencji Osprey Publishing, 2010, s. 16. ISBN 978-83-261-0910-2.
Literatura
- J. Demel: Historia Rumunii. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1970, s. 117-120, 127.
- J. Rajman: Encyklopedia średniowiecza. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2006, s. 655-656. ISBN 83-7435-263-9.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.