Mistek
| Część miasta Frydka-Mistka | |||
 Mistecki rynek, w tyle kościół św. Jakuba | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Kraj | |||
| Miasto | |||
| Powierzchnia |
12,4 km² | ||
| Populacja (2001) • liczba ludności |
| ||
| Kod pocztowy |
738 01 | ||
Położenie na mapie miasta Frydek-Mistek  | |||
Położenie na mapie Czech  | |||
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego  | |||
 49°41′08″N 18°21′02″E/49,685556 18,350556
| |||
Mistek (cz. Místek, niem. Friedberg, Mistek, w latach Protektoratu Freiberg) – dawne miasto, obecnie część miasta Frydek-Mistek w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek w Czechach w granicach historycznego regionu Moraw. Jest to także gmina katastralna o powierzchni ponad 1214,2564 ha[1]. Populacja w 2001 wynosiła 24343 osób[2], zaś w 2012 odnotowano 2198 adresów[3].
Historia
Mistek leży na lewym brzegu rzeki Ostrawicy, na której w grudniu 1261 uregulowana została granica pomiędzy kasztelanią cieszyńską księstwa opolsko-raciborskiego a Morawami co potwierdzono w specjalnym dokumencie wystawionym przez nowego króla czeskiego Przemysła Ottokara II.
Poprzednikiem Mistka była osada targowa Friedeberk[4], po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie biskupa ołomunieckiego Brunona ze Schauenburku z 29 listopada 1267. Biskup ten osadę i gród na pobliskim wzgórzu Štandl, kilka kilometrów na zachód od późniejszego Mistka, założył najprawdopodobniej w swej akcji kolonizacyjnej. W 1288 biskup Dětřich z Hradce wydzielił ze swych włości dział w skład którego weszły okoliczne miejscowości i przydzielił je w lenno rodowi Stangów. Około 1339 rolę targową osady Friedeberk zaczęła przejmować nowa osada na miejscu dzisiejszego Mistka, z początku również nazywana Friedeberg, która otrzymała prawa miejskie przed 1388 rokiem, kiedy zawładnął nią Lacek z Kravař.
Pod koniec XV wieku zamek Friedeberg został zniszczony, po czym w jego miejscu założono około 1402 roku[4] nową osadę nazwaną Newenstetil, która wraz z okolicą oddana została w dzierżawę Przemysławowi I Noszakowi, księciu cieszyńskiemu. Niemiecka nazwa Newenstetil oznaczała tyle co Nowe Miasteczko, po czesku Nové Městko. W 1434 państwo misteckie (z Mistkiem wzmiankowanym po raz pierwszy jako Miestko) wraz z frydeckim oddany został przez cieszyńskich Piastów w zastaw. Oba państwa odzyskał książę Kazimierz II w 1490 roku. W 1545 po raz kolejny zastawił je Wacław III Adam, m.in. Janowi z Pernsteinu.
Próby przyłączenia lenna misteckiego na trwałe do księstwa cieszyńskiego zaniepokoiły biskupów ołomunieckich, którzy starali się potwierdzić swe prawa do niego jako pana lennego. W 1573 państwo frydecko-misteckie zakupili Logauowie. W 1581 zakupił je z kolei biskup ołomuniecki Stanisław Pawłowski, który w trzy lata później odsprzedał Frydek zostawiając przy sobie jedynie Mistek, który przyłączył do państwa hukwaldzkiego (pozostało w nim do 1850 roku). Używana jeszcze przez jakiś czas nazwa Fridberg zanikła w XVI wieku.
W ramach państwa hukwaldzkiego nasiliła się rekatolizacja miasta. Gospodarczo miasto z czasem coraz bardziej ustępowało i uzależniało się od pobliskiego Frydka. W XIX wieku nastąpiło jego uprzemysłowienie. W 1834 miasto liczyło 2601 mieszkańców, a w 1869 już 3951. W 1850 miasto stało się siedzibą powiatu politycznego. W 1854 przyłączono podmiejskie osady Bahno (na południu), Boudy (na zachodzie), natomiast w 1908 przyłączono ludną kolonię Koloredov. Po I wojnie światowej i upadku Austro-Węgier Mistek i Frydek znalazły się w granicach Czechosłowacji. W 1919 po raz pierwszy próbowano bezskutecznie połączyć oba miasta w jedno. W październiku 1938 roku Mistek został zajęty przez wojska niemieckie i przeszedł do historii jako jedyne miejsce oporu armii czeskiej przed hitlerowską okupacją (strzelaniny pomiędzy Wehrmachtem i żołnierzami 8. śląskiego regimentu piechoty). W marcu 1939 roku Niemcy zajęli także Frydek. 1 stycznia 1943 roku połączono Frydek, Mistek i kilka okolicznych wsi w miasto Frydek. Władze okupacyjne przywróciły średniowieczną nazwę Friedberg, jednak nie w nazwie miasta, lecz tylko dzielnicy. W maju 1945 ciężkie walki o miasto pomiędzy wycofującą się armią niemiecką i oddziałami Armii Czerwonej (zakończone 4 maja wyparciem Niemców na Morawy). Po wojnie miasto włączono ponownie do Czechosłowacji. Władze tego kraju w 1945 usamodzielniły Sviadnov (ponownie włączony do miasta w 1975) a w 1955 dodały do nazwy miasta człon Mistek.
-
Dawny ratusz w Mistku -
Kolumna z figurą Matki Boskiej wraz z kościołem parafialnym na rynku -
Dom Narodowy
Przypisy
- ↑ Katastrální území Místek. [w:] www.uir.cz [on-line]. [dostęp 2011-12-25]. (cz.).
- ↑ Český statistický úřad: Historický lexikon obcí ČR 1869 - 2005 - 1. díl. [w:] www.czso.cz [on-line]. 20 sierpnia 2008. s. 714-715. [dostęp 2010-10-03]. (cz.).
- ↑ Adresy v České republice. 2011-12-16, 2011-12-16. [dostęp 2011-12-25]. (cz.).
- ↑ a b Předchůdcem Místku je trží obec Friedeberk.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.