Modalohr

Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na stronie głównej w rubryce „Czy wiesz”.
Pomóż nam go sprawdzić: oceń zgłoszoną nominację.

Modalohr
Lohr UIC

specjalny wagon do przewozu naczep
Wagon Lohr UIC podczas targów InnoTrans 2014
Producent	Lohr Industrie
Wymiary
Długość całkowita	32,94–34,80 m
Masa własna	40,7–42,7 t
Nadwozie i załadunek
Granica obciążenia	75,3–77,3 t
Konstrukcja
Minimalny promień łuku	135 m
Prędkość maksymalna	100 km/h
Multimedia w Wikimedia Commons

Modalohr, także Lohr Railway System lub Lohr UIC – system poziomego przeładunku w transporcie kombinowanym kolejowo-drogowym oraz rodzina niskopodłogowych wagonów towarowych przeznaczonych przede wszystkim do przewozu standardowych naczep siodłowych na europejskiej sieci kolejowej^[1]. Rozwiązanie zostało opracowane przez francuską grupę Lohr i obejmuje wagony z obrotowymi kieszeniami ładunkowymi oraz specjalistyczne terminale z urządzeniami naziemnymi otwierającymi kieszenie wagonów „pod kątem”^[2][3].

System jest przeznaczony zwłaszcza do obsługi naczep, które nie są przystosowane do klasycznego pionowego przeładunku dźwigowego lub suwnicowego w terminalach intermodalnych^[1]. W wagonach Lohr UIC możliwy jest przewóz standardowych naczep drogowych o wysokości do 4 m na liniach o minimalnej skrajni UIC GB1 bez przebudowy infrastruktury liniowej^[2].

Podstawowym elementem systemu jest niskopodłogowy wagon z kieszenią ładunkową, do której wprowadzana jest naczepa. Kieszeń wagonu jest obracana w terminalu, co umożliwia boczny wjazd naczepy z poziomu placu manewrowego bez użycia dźwigu, suwnicy lub reachstackera^[2][3]. W rozwiązaniu Lohr UIC obrót kieszeni nie jest wykonywany przez mechanizmy zamontowane na wagonie; producent podaje, że wagony nie mają własnego silnika ani cylindrów hydraulicznych, a ruch kieszeni odbywa się za pomocą urządzeń naziemnych w terminalu^[2].

Układ przeładunku jest poziomy, dlatego ciągnik terminalowy albo ciągnik siodłowy może wprowadzić naczepę bezpośrednio na wagon. Takie rozwiązanie odróżnia Modalohr od klasycznych terminali transportu intermodalnego, w których do przeładunku naczep zwykle potrzebne są jednostki przystosowane do podnoszenia pionowego^[1].

Wagon Lohr UIC ma maksymalną wysokość podłogi 225 mm nad główką szyny. Producent wskazuje trzy typy wagonów: skrajny UIC 1, pośredni UIC 2 oraz pojedynczy UIC 3^[2].

Ze względu na poziomy sposób przeładunku standardowych naczep wagony Modalohr wymagają terminali wyposażonych w naziemne urządzenia hydrauliczne umożliwiające otwieranie kieszeni wagonów^[3]. Producent wyróżnia terminale małe, średnie i pełne. Terminal mały może otwierać jednocześnie niewielką grupę wagonów, terminal średni obsługuje połowę pociągu i wymaga przestawienia składu w trakcie operacji, a terminal pełny umożliwia jednoczesne otwarcie kieszeni całego pociągu^[3].

W pełnym terminalu rozładunek i ponowny załadunek kompletnego pociągu wagonów Modalohr może zostać wykonany w około godzinę, natomiast w terminalu średnim analogiczna operacja trwa około trzech godzin^[3]. Do terminali systemu należą m.in. Aiton, Orbassano, Le Boulou, Dudelange, Calais i Poznań/Swarzędz^[3].

Niezależne omówienie UIRR wskazuje, że terminal Modalohr wymaga specjalnie przygotowanej platformy z torem wbudowanym w plac terminalowy i miejscem na obrót kieszeni wagonów pod kątem około 30 stopni^[4]. Ograniczeniem systemu jest więc potrzeba odpowiedniego terminala, natomiast jego zaletą jest możliwość obsługi naczep nieprzystosowanych do przeładunku pionowego^[4].

System Modalohr wszedł do eksploatacji komercyjnej w 2003 roku na Rollende Landstraße AFA między Aiton w rejonie Chambéry a Orbassano koło Turynu^[5]. W 2007 roku uruchomiono połączenie Lorry-Rail między Bettembourg w Luksemburgu a Le Boulou przy granicy francusko-hiszpańskiej^[5].

W 2011 roku wagony Modalohr zostały dopuszczone do użytkowania w tunelu pod kanałem La Manche przez międzyrządową komisję nadzorującą bezpieczeństwo tunelu^[6]. Getlink wskazywał przy tym, że niskopodłogowe, członowe wagony Modalohr umożliwiają boczny załadunek pojazdów ciężarowych w specjalnych terminalach^[6].

Sieć autostrad kolejowych obsługiwanych wagonami Lohr była następnie rozwijana na relacjach m.in. Le Boulou–Calais, Orbassano–Calais i Sète–Calais^[1]. Operator Lorry-Rail podaje, że na relacji Bettembourg–Le Boulou i Mouguerre przewożone są niekonwojowane naczepy, a pociąg zestawiony z 24 wagonów Modalohr ma pojemność 48 standardowych naczep^[7].

W Polsce system został wykorzystany w terminalu CLIP w Swarzędzu koło Poznania. W 2019 roku CLIP i CFL multimodal zapowiedziały uruchomienie pociągu autostrady kolejowej między Swarzędzem a Bettembourg-Dudelange, obejmującego przewóz kontenerów, naczep przystosowanych do przeładunku pionowego oraz naczep nieprzystosowanych do takiego przeładunku dzięki technologii Lohr Railway System^[8]. Połączenie Bettembourg-Dudelange–Poznań/Swarzędz uruchomiono 28 stycznia 2020 roku, początkowo z czterema kursami w obie strony tygodniowo^[9].

Według informacji Lohr z 2022 roku w terminalu CLIP Rail Mega Hub Intermodal w Swarzędzu działał system załadunku naczep na wagony bez użycia reachstackerów i dźwigów; Lohr określił go jako pierwsze rozwiązanie tego typu w polskim terminalu intermodalnym^[10].

Modalohr należy do grupy systemów poziomego przeładunku naczep drogowych na wagony kolejowe. W literaturze technicznej system francuski Modalohr bywa zestawiany z rozwiązaniami takimi jak niemiecki CargoBeamer i szwedzki Flexiwaggon jako jeden z systemów umożliwiających przewóz standardowych naczep w ruchu kombinowanym bez klasycznego pionowego przeładunku całej jednostki ładunkowej^[11].

System jest uzupełnieniem klasycznego transportu kombinowanego, ponieważ umożliwia obsługę dużej części naczep drogowych, które nie są wyposażone do podnoszenia w terminalach pionowych^[1]. Jednocześnie wymaga infrastruktury terminalowej dostosowanej do otwierania kieszeni wagonów, co ogranicza możliwość jego wykorzystania do relacji obsługiwanych przez terminale zgodne z technologią Lohr^[3][4].

• Transport intermodalny
• Transport kombinowany
• Naczepa
• Wagon towarowy
• Rollende Landstraße