Mokry Stawek

Mokry Stawek

Staw wiosną
Położenie
Państwo	Polska
Lokalizacja	Zawoja
Morfometria
Powierzchnia	ok. 4,5 ara
Hydrologia
Rodzaj jeziora	osuwiskowe
Położenie na mapie Beskidu Żywieckiego, Małego i Makowskiego Mokry Stawek
Położenie na mapie Karpat Mokry Stawek
49°35′26,9″N 19°33′58,0″E/49,590806 19,566111
Multimedia w Wikimedia Commons

Mokry Stawek – staw na północnych stokach Babiej Góry w Beskidzie Żywieckim, największy naturalny zbiornik wodny w masywie babiogórskim. Znajduje się na obszarze Babiogórskiego Parku Narodowego.

Leży na lokalnym wypłaszczeniu zbocza we wschodniej części masywu Babiej Góry, u północnych podnóży Sokolicy, na wysokości 1025 m n.p.m., nieco poniżej Górnego Płaju.

Mokry Stawek był kiedyś uważany za zbiornik wodny pochodzenia lodowcowego (jezioro polodowcowe). Jednak przeprowadzona analiza pyłkowa jego osadów dennych określiła wiek stawu na około 6 tys. lat. Obecnie powszechnie uznaje się go za typowe jeziorko osuwiskowe, powstałe w wyniku lokalnych ruchów masowych (osuwisko) na podłożu fliszu karpackiego.

Misa jeziorna o kształcie nieznacznie owalnym jest zamknięta od północy wałem rumowiskowym. Brzegi (zwłaszcza południowy) są strome i zasypane gruzem, częściowo pokryte gliniastą glebą i miejscami zarastające roślinnością. Dno jest muliste, a pod południowym brzegiem wypływa kilka drobnych źródełek zasilających zbiornik. Odwodnienie stawu stanowi system dennych szczelin przy północnym brzegu.

Powierzchnia stawu wynosi średnio ok. 450 m², a jego średnia głębokość 2–2,5 m. Pomiary z dnia 12 września 1971 roku wykazały powierzchnię stawu równą 865 m² i głębokość 3,25 m. W czasie przewlekłych deszczów poziom wody w stawku znacząco wzrasta: np. w 1934 roku woda z niego przelewała się przez próg, co oznacza, że głębokość zbiornika wynosiła ok. 5 m. Z kolei w okresie długotrwałych suszy ubytek wody ze zbiornika jest większy niż dopływ i stawek wysycha (najczęściej na jesieni). Trwała pokrywa lodowa utrzymuje się średnio przez 5 miesięcy, od połowy listopada do połowy kwietnia.

Jeszcze w połowie XIX wieku Mokry Stawek nazywany był Rybnym Stawem, chociaż najprawdopodobniej w zbiorniku tym ryby nigdy nie występowały. Próba sztucznego zarybienia jeziorka na początku XX wieku nie powiodła się. Jedynymi przedstawicielami kręgowców w faunie stawu są płazy. W strefie pelagicznej zbiornika rozmnażają się dwa gatunki traszek, górska i karpacka, kumak górski i żaba trawna. Niektóre źródła podają występowanie tu (rozmnażanie?) salamandry plamistej^[1]. Poza nimi w skład nektonu Mokrego Stawku wchodzi kilka gatunków stawonogów z rodzin kałużnicowatych, pływakowatych i wioślakowatych. W skład zooplanktonu Mokrego Stawku wchodzi po kilka gatunków skorupiaków z grup systematycznych wioślarek i widłonogów oraz kilka gatunków wrotek.

Zespół zwierząt strefy dennej (bentos) reprezentują głównie larwy chrząszczy wodnych oraz larwy muchówek z rodziny ochotkowatych. Licznie występuje tu również górski gatunek ślimaka Radix bathica peregra (Müll.) – krewniak występującej na niżu błotniarki stawowej.

Świat zwierzęcy strefy nawodnej reprezentują trzy gatunki nartników oraz pokrewna im plesica Velia currens (Fabr.).

• WładysławW. Midowicz WładysławW. (red.), Mała Encyklopedia Babiogórska, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 1992, s. 52–53, ISBN 83-85557-04-0 .
• WładysławW. Szafer WładysławW., Babiogórski Park Narodowy, Kraków: Polska Akademia Nauk – Zakład Ochrony Przyrody, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963 .
• KazimierzK. Zabierowski KazimierzK. (red.), Park narodowy na Babiej Górze. Przyroda i człowiek, Warszawa – Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, ISBN 83-01-04137-4 .
• StanisławS. Figiel StanisławS., PiotrP. Krzywda PiotrP., Beskid Żywiecki, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006, ISBN 83-89188-59-7 .