Monika Maron
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Narodowość | |
| Język | |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka |
Literatura współczesna |
| Gatunek |
powieść, opowiadania |
| Ważne dzieła | |
|
"Flugasche" (1981) | |
Monika Maron (ur. 3 czerwca 1941 w Berlinie) – niemiecka pisarka, która w latach 1951–1988 mieszkała w NRD[1].
Życiorys i twórczość
Monika Eva Maron (nazwisko rodowe: Iglarz) urodziła się 3 czerwca 1941 w Berlinie. Wychowywana była przez matkę Helenę. Dziadek Paweł Iglarz był konwertowanym Żydem, który został deportowany i zamordowany w 1942 roku w bełchatowskim getcie (w ówczesnym Warthegau). Maron poświęca dziadkowi wspomnienia Pawels Briefe (Listy Pawła). Jej ojciec Walter nie mógł poślubić matki Maron, która była w połowie Żydówką, z powodu zakazów ustanowionych w norymberskich ustawach rasowych.
Jej matka Helene Iglarz rozstała się z biologicznym ojcem Moniki i wyszła za mąż w 1955 roku za urzędnika SED i późniejszego Ministra Spraw Wewnętrznych NRD Karla Marona. Rodzina przeniosła się do Berlina Wschodniego, a Monika przyjęła nazwisko ojczyma. Po maturze Monika Maron przez rok pracowała w fabryce samolotów w Dreźnie. Później studiowała teatrologię i pracowała jako aspirantka naukowa w Szkole Teatralnej w Berlinie. Przez dwa lata próbowała swoich sił jako asystentka reżysera w telewizji. Monika Maron sprawdziła się również jako dziennikarka dwóch kobiecych czasopism Für Dich i die Wochenpost[1].
Od 1976 pracowała jako niezależna pisarka w Berlinie Wschodnim.
Od października 1976 roku Maron spotkała się wielokrotnie z pracownikami Stasi (Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego NRD), jednak nigdy nie zobowiązała się do konspiracyjnej współpracy. W 1977 Maron mogła podróżować jako osoba kontaktowa Głównego Zarządu Wywiadu do Berlina Zachodniego. Napisała dla pracowników Stasi dwa raporty: o podróży do Berlina Zachodniego i stałej misji w Berlinie Wschodnim. Współpraca Maron ze Stasi trwała prawie dwa lata. W dokumentach Federalnego Urzędu ds. Akt Stasi (pot. Instytut Gaucka) znajduje się 50 stron dokumentów potwierdzających, że Maron podjęła współpracę w latach 1976–1978 ze Stasi i dla niej donosiła o obywatelach Niemiec Zachodnich, dyplomatach i dziennikarzach. Otrzymała pseudonim „Mitsu”[2].
Stasi zerwało z nią kontrakt i nakazało monitorowanie i śledzenie Maron. Do jej wyjazdu w 1988 roku była pod ciągłym nadzorem.
W 1981 roku opublikowała swoją pierwszą powieść Flugasche, w której opisuje m.in. swoje doświadczenia jako reporterki przemysłowej w komendzie chemicznej w NRD. Flugasche była pierwszą książką o środowisku w NRD, w której otwarcie zostali napiętnowani sprawcy zanieczyszczeń. Ze względu na krytykujące treści książka Maron nie mogła ukazać się w NRD. Powieść nie mogła się ukazać w tamtym czasie, dlatego została opublikowana w RFN w 1981 roku przez wydawnictwo S. Fischer. Od tamtej pory Maron napisała kilkanaście powieści oraz innych tekstów, takich jak eseje i opowiadania. Szczególne zainteresowanie zdobyła powieść Animal triste z 1996 roku.
Po rosnącej alienacji w 1988 roku wyjechała wraz z mężem, naukowcem Wilhelmem Tappe i ich synem Jonasem po otrzymaniu trzyletniej wizy do RFN. Do 1992 roku mieszkała w Hamburgu, a następnie przeniosła się z powrotem do Berlina.
Od 2012 roku Maron napisała wiele artykułów krytykujących islam. W jednym podkreśla „Politycy muszą pokazać granice muzułmanom”. Zwróciła uwagę na to, że świecka konstytucja wymaga równego traktowania wszystkich wspólnot religijnych, także skupienie się tylko na islamie jako na „wyczerpującej” i „w rezultacie ubogiej”, nie zostało uzasadnione na Islamskiej Konferencji. To właśnie ta krytyka na Konferencji Islam 2014 sprowokowała aktora Murata Topala do sprzeciwu, który odpowiedział na artykuł Maron: „Oto najlepszy przykład na to, jak kiczowata i krzykliwa jest tak zwana debata na temat Islamu w Niemczech, której nie jest się w stanie obecnie ocenić”.
Wraz z kolegą pisarzem Peterem Schneiderem, z którym odwiedziła Drezno w poniedziałek przed Bożym Narodzeniem w 2014 roku, aby przedstawić własne zdanie na temat demonstracji PEGIDA. Następnie nakreśla w artykułach, że „PEGIDA nie jest chorobą, PEGIDA jest objawem” oraz stwierdziła, że „chwalimy otwarte społeczeństwo i odmawiamy otwartej dyskusji”.
Teksty literackie
Powieści
- Popiół lotny (Flugasche), 1981
- Die Überläuferin, 1986
- Stille Zeile Sechs, 1991
- Animal triste, 1996
- Pawels Briefe. Eine Familiengeschichte, 1999 (polskie wydanie Listy Pawła. Historia pewnej rodziny, 2011)
- Endmoränen, 2002
- Ach Glück, 2007
- Zwischenspiel, 2013
- Munin oder Chaos im Kopf, 2018,
Opowiadania
- Das Missverständnis, 1982
Dzieła teatralne
- Ada und Evald, 1983
Eseje i artykuły
- „Nach Maßgabe meiner Begreifungskraft”, 1993
- „quer über die Gleise. Essays, Artikel, Zwischenrufe”, 2000
- „Geburtsort Berlin”, 2003
- „Wie ich ein Buch nicht schreiben kann und es trotzdem versuche”, 2005
- „Bitterfelder Bogen. Ein Bericht”, 2009
- „Zwei Brüder. Gedanken zur Einheit 1989 bis 2009”, 2010
Teksty Moniki Maron zostały przetłumaczone na język angielski, francuski, włoski, japoński, koreański, chorwacki, holenderski, polski, rosyjski, hiszpański i portugalski.
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda literacka Irmgardy Heilmann (Irmgard-Heilmann-Literaturpreis) 1990
- Nagroda Braci Grimm (Brüder-Grimm-Preis der Stadt Hanau) Hanau 1991
- Nagroda Kleista (Kleist-Preis) 1992
- Nagroda literacka Solothurner (Solothurner Literaturpreis) 1994
- Medal Pamięci Roswithy (Roswitha-Preis) Bad Gandersheim 1994
- Nagroda literacka Niemieckiego Stowarzyszenia Bibliotek Ewangelickich (Evangelischer Buchpreis) 1995
- Nagroda Friedricha Hölderlina (Friedrich-Hölderlin-Preis) Bad Homburg 2003
- Medal Carla Zuckmayera (Carl-Zuckmayer-Medaille) Rheinland Pfalz 2003
- Wykłady poetyckie na Uniwersytecie we Frankfurcie nad Menem (Frankfurter Poetik-Vorlesungen) 2005
- Pisarka Miejska miasta Mainz (Mainzer Stadtschreiber) 2009
- Niemiecka Nagroda Narodowa (Deutscher Nationalpreis) 2009
- Nagroda Humanistyczna (Humanismus-Preis des Deutschen Altphilologenverbandes) 2010
- Nagroda Lessinga (Lessing-Preis des Freistaates Sachsen) 2011
Eseje w wersji niemieckojęzycznej (online)
- Warum der Islam nicht zu Deutschland gehört, welt.de, 23.04.2012 [3]
- Das Licht des Wissens. Was von Lessing und Moses Mendelssohn über den Umgang mit dem Islam zu lernen ist. Mowa z okazji otrzymania Nagrody Lessinga 2011. Der Spiegel 4/2011 z 24.01. 2011 [4]
- Bin ich vielleicht verrückt geworden? Der Spiegel 34/2013 z 19.08.2013 [5]
Przypisy
- ↑ a b Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red. Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 216. ISBN 83-01-11995-0 (autorka biogramu: Elżbieta Dzikowska).
- ↑ SPIEGEL ONLINE, Hamburg, Germany, Schriftsteller: Stasi-Deckname „Mitsu” – DER SPIEGEL 32/1995 [online], www.spiegel.de [dostęp 2017-04-28] (niem.).
- ↑ https://www.welt.de/debatte/kommentare/article106216946/Warum-der-Islam-nicht-zu-Deutschland-gehoert.html
- ↑ http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-76551170.html
- ↑ http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-107728933.html
Linki zewnętrzne
- Monika Maron wird 80 - "Eine prototypische Intellektuelle aus dem deutschen Osten" (deutschlandfunkkultur.de)
- ISNI: 0000000110492932
- VIAF: 29562501
- LCCN: n82204258
- GND: 118842269
- NDL: 00865770
- LIBRIS: ljx142j44153w4z
- BnF: 12096481p
- SUDOC: 029311942
- NKC: jn19990005413
- NTA: 068735227
- BIBSYS: 90274825
- CiNii: DA0767807X
- Open Library: OL29041A
- PLWABN: 9810550082105606
- NUKAT: n01038254
- J9U: 987007265047405171
- LNB: 000257257
- NSK: 000391832
- KRNLK: KAC201001044
- LIH: LNB:V*153009;=BE
- WorldCat: E39PBJcWqqYWrmv73xfg7Gx4bd
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.