Mukti
Mukti (dewanagari मुक्ति) – termin filozofii indyjskiej oznaczający wyzwolenie w doktrynach Upaniszad oraz wedanty.
Rozróżnić można następujące trzy rodzaje[1] mukti:
- kramamukti – stopniowe wyzwolenie (po śmierci) na drodze dewajany (Badri)
- widehamukti – wyzwolenie uzyskiwane w chwili śmierci (Dźaimini)
- sadjomukti – wyzwolenie natychmiastowe będące następstwem poznania atmana jakiego dostępują dźiwanmuktinowie osiągający następnie widehakaiwalję w momencie śmierci (Śankara)
W nauczaniu współczesnego Śankarze wedantysty Mandanamiśry:
- mukti jest równoważna doświadczaniu oglądu brahmana[2]
- zdobywa się ją przez połączenie właściwego czynu (karma) z wiedzą (dźńana)
- następuje po usunięciu niewiedzy (awidja) oddzieleniu[3]
Zobacz też
- wimukti
- muktam – wolny
- moksza – wyzwolenie w njai, wajszeszice, mimamsie i wczesnej sankhji
- wimoksza
- kaiwalja – ostateczne wyzwolenie w jodze i sankhji[4]
- apawarga
- nirwana – oświecenie w tradycji buddyzmu i dżinizmu
- dżina
- budda
- kaiwalin
Przypisy
- ↑ Wstęp. W: Asztawakragita. Tajemnice jogi poznania. M.M.Wüthrich Saranowska (tłum, wstęp). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2005, s. XIV-XV, seria: Biblioteka Klasyków Filozofii. ISBN 83-01-14512-9.
- ↑ Paweł Sajdek: Istnienie świata wielości. W: Filozofia Wschodu. Beata Szymańska (red.). Wyd. 1. Cz. Wedanta: Teoria nieorzekalności Mandanamiśry. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 130. ISBN 83-233-1487-X.
- ↑ Paweł Sajdek: Wyzwolenie. W: Filozofia Wschodu. Beata Szymańska (red.). Wyd. 1. Cz. Wedanta: Teoria nieorzekalności Mandanamiśry. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 132–133. ISBN 83-233-1487-X.
- ↑ Wstęp. W: Asztawakragita. Tajemnice jogi poznania. M.M.Wüthrich Saranowska (tłum., wstęp). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2005, s. XIV, seria: Biblioteka Klasyków Filozofii. ISBN 83-01-14512-9.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.