Mycena

Grzybówka
	; Różne gatunki
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	grzybówkowate
Rodzaj	grzybówka
	Nazwa systematyczna
	Mycena (Pers.) Roussel; Fl. Calvados, Edn 2: 64 ('46') (1806)
	Typ nomenklatoryczny
	Mycena galericulata (Scop.) Gray
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Mycena (Pers.) Roussel (grzybówka) – rodzaj grzybów należący do rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae)^[1].

Charakterystyka

Grzyby saprotroficzne wytwarzające owocniki z półkulistymi lub stożkowato-dzwonkowymi, higrofanicznymi, przeważnie suchymi kapeluszami o powierzchni pokrytej cienką skórką i blaszkowym hymenoforze na spodzie. Blaszki często o odmiennie ubarwionych ostrzach i regularnej tramie, przyczepione lub zbiegające na (u większości gatunków) łamliwe, puste trzony. Zarodniki grzybówek są eliptyczne, gładkie, pozbawione pory rostkowej, a ich wysyp jest biały, nieamyloidalny lub amyloidalny. U niektórych gatunków w miąższu występuje mleczny sok^[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)^[1].

Historia: W 1797 r. Christiaan Hendrik Persoon utworzył sekcję Mycena w obrębie rodzaju Agaricus (jest to bazonim). W 1806 r. Henri François Anne de Roussel sekcję Mycena zamienił na odrębny rodzaj. Rodzaj Mycena jest typem nomenklatorycznym rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae), natomiast jego gatunkiem typowym jest grzybówka hełmiasta (Mycena galericulata)^[1].

Polska nazwa: Podał ją Stanisław Chełchowski w 1898 r.^[3] W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunki zaliczane do tego rodzaju rodzaj nosiły też nazwy rodzajowe grzybokarlik i grzybica^[4].

Gatunki występujące w Polsce

Mycena abramsii (Murrill) Murrill – grzybówka wczesna
Mycena aetites (Fr.) Quél. – grzybówka trawiasta
Mycena alcalina (Fr.) P. Kumm. – grzybówka alkaliczna^[5]
Mycena alphitophora (Berk.) Sacc. – grzybówka długoszowa^[6]
Mycena algeriensis Maire 1938
Mycena arcangeliana Bres. – grzybówka zielonawa
Mycena atrocyanea (Batsch) Gillet – grzybówka czarnoniebieskawa
Mycena aurantiomarginata (Fr.) Quél. – grzybówka pomarańczowoostrzowa
Mycena belliarum (Johnst.) P.D. Orton – grzybówka trzcinowa^[7]
Mycena bulbosa (Cejp) Kühner – grzybówka bulwiasta
Mycena capillaripes Peck – grzybówka rurkowatotrzonowa
Mycena capillaris (Schumach.) P. Kumm. – grzybówka włoskowatotrzonowa
Mycena chlorantha (Fr.) P. Kumm. – grzybówka oliwkowa
Mycena cinerella (P. Karst.) P. Karst. – grzybówka popielata
Mycena citrinomarginata Gillet – grzybówka cytrynowoostrzowa
Mycena clavicularis (Fr.) Gillet – grzybówka maczużkowata
Mycena clavularis (Batsch) Sacc. – grzybówka tarczowata
Mycena concolor (J.E. Lange) Kühner – grzybówka równobarwna
Mycena corynephora Maas Geest.
Mycena crocata (Schrad.) P. Kumm. – grzybówka szafranowa
Mycena epipterygia (Scop.) Gray – grzybówka cytrynowa
Mycena erubescens Höhn. – grzybówka gorzka
Mycena fagetorum (Fr.) Gillet – grzybówka bukowa
Mycena favrei Maas Geest. 1991
Mycena flavescens Velen. – grzybówka żółtawa
Mycena galericulata (Scop.) Gray – grzybówka hełmiasta
Mycena galopus (Pers.) P. Kumm. – grzybówka mleczajowa
Mycena haematopus (Pers.) P. Kumm. – grzybówka krwista
Mycena inclinata (Fr.) Quél. – grzybówka mydlana
Mycena juniperina Aronsen 1996
Mycena latifolia (Peck) A.H. Sm. – grzybówka szarobrązowa
Mycena leptocephala (Pers.) Gillet – grzybówka chlorowonna
Mycena lignivora Maas Geest. 1995
Mycena longiseta Höhn. – grzybówka długorzęsa
Mycena luteovariegata Harder & Læssøe 2013 - grzybówka żółtawoszarawa^[8]
Mycena maculata P. Karst. – grzybówka plamista
Mycena megaspora Kauffman – grzybówka wielkozarodnikowa
Mycena meliigena (Berk. & Cooke) Sacc. – grzybówka purpurowobrązowa
Mycena metata (Secr. ex Fr.) P. Kumm. – grzybówka borowa
Mycena mirata (Peck) Sacc.
Mycena mitis Maas Geest. 1992
Mycena mucor (Batsch) Quél. – grzybówka pofałdowana
Mycena niveipes (Murrill) Murril – grzybówka popielatotrzonowa
Mycena olivaceomarginata (Massee) Massee – grzybówka oliwkowoostrzowa
Mycena parabolica (Fr.) Quél. – grzybówka fioletowoszara
Mycena pelianthina (Fr.) Quél. – grzybówka gołębia
Mycena picta (Fr.) Harmaja 1979 – grzybówka złotobrzega
Mycena plumipes (Kalchbr.) P.-A. Moreau 2003 - grzybówka świerkowa^[8]
Mycena polyadelpha (Lasch) Kühner – grzybówka dębowa
Mycena polygramma (Bull.) Gray – grzybówka bruzdowanotrzonowa
Mycena praelonga (Peck) Sacc. – grzybówka torfowiskowa
Mycena pseudocorticola Kühner – grzybówka niebieskoszara
Mycena pseudopicta (J.E. Lange) Kühner – grzybówka białawoostrzowa
Mycena pterigena (Fr.) P. Kumm. – grzybówka paprociowa
Mycena pura (Pers.) P. Kumm. – grzybówka fioletowawa
Mycena purpureofusca (Peck) Sacc. – grzybówka fioletowobrązowa
Mycena renati Quél. – grzybówka złototrzonowa
Mycena rhenana Maas Geest. & Winterh.
Mycena romagnesiana Maas Geest. 1991
Mycena rosea Gramberg – grzybówka różowa
Mycena rosella (Fr.) P. Kumm. – grzybówka różowawa
Mycena rubromarginata (Fr.) P. Kumm. – grzybówka czerwonoostrzowa
Mycena sanguinolenta (Alb. & Schwein.) P. Kumm. – grzybówka krwawiąca
Mycena septentrionalis Maas Geest. – grzybówka czarniawa
Mycena silvae-nigrae Maas Geest. & Schwöbel – grzybówka dwuzarodnikowa^[8]
Mycena simia Kühner – grzybówka torfowcolubna
Mycena smithiana Kühner – grzybówka bladoszara
Mycena stipata Maas Geest. & Schwöbel
Mycena strobilicola J. Favre & Kühner – grzybówka wiosenna
Mycena subcaerulea Sacc. – grzybówka niebieskawa
Mycena subsanguinolenta A.H. Sm. 1939
Mycena tenuispinosa J. Favre 1957 – grzybówka orzęsiona^[8]
Mycena tintinnabulum (Batsch) Quél. – grzybówka dzwoneczkowata
Mycena tubarioides (Maire) Kühner – grzybówka nadwodna
Mycena urania (Fr.) Quél. – grzybówka górska
Mycena venustula Quél. – grzybówka różowoostrzowa
Mycena villicaulis Maas Geest. 1988
Mycena viridimarginata P. Karst. – grzybówka zielonoostrzowa
Mycena vitilis (Fr.) Quél. – grzybówka elastyczna
Mycena vulgaris (Pers.) P. Kumm. – grzybówka żelatynowoblaszkowa
Mycena xantholeuca Kühner – grzybówka kremowa
Mycena zephirus (Fr.) P. Kumm. – grzybówka rdzawoplamista

Niektóre inne:

Mycena radicifera J. Favre 1957 – grzybówka korzeniasta^[8]
Mycena seynii Quél. 1877 – grzybówka winnoostrzowa^[8]

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum^[9]. Wykaz gatunków według Władysława Wojewody^[4] i późniejszych źródeł^[10] (pominięto taksony wątpliwe). Nazwy polskie według W. Wojewody^[4].

Przypisy

↑ ^a ^b ^c Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
↑ E.E. Gerhardt E.E., Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .
↑ StanisławS. Chełchowski StanisławS., Grzyby Podstawkowe Królestwa Polskiego (Basidiomyces Polonici). Część 1. Audiobasidiomycetes. Postawczaki. Basidomycetes of Kingdom of Poland. Part. 1. Audiobasiomycetes, „Pamiętn. Fizjogr.”, 15, 1898, s. 1–258 .
↑ ^a ^b ^c WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 441–463, ISBN 83-89648-09-1 .
↑ Przez W. Wojewodę błędnie uznana za synonim Mycena stipata Maas Geest. & Schwöbel.
↑ Polska nazwa podana dla synonimu Mycena osmundicola J.E. Lange.
↑ Przez W. Wojewodę podana pod błędną nazwą Mycena belliae (Johnst.) P.D. Orton.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-25] .
↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-08-10] .

[if-1] Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).

[ger-2] E.E. Gerhardt E.E., Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .

[chech-3] StanisławS. Chełchowski StanisławS., Grzyby Podstawkowe Królestwa Polskiego (Basidiomyces Polonici). Część 1. Audiobasidiomycetes. Postawczaki. Basidomycetes of Kingdom of Poland. Part. 1. Audiobasiomycetes, „Pamiętn. Fizjogr.”, 15, 1898, s. 1–258 .

[check-4] WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 441–463, ISBN 83-89648-09-1 .

[5] Przez W. Wojewodę błędnie uznana za synonim Mycena stipata Maas Geest. & Schwöbel.

[6] Polska nazwa podana dla synonimu Mycena osmundicola J.E. Lange.

[7] Przez W. Wojewodę podana pod błędną nazwą Mycena belliae (Johnst.) P.D. Orton.

[kom-8] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-25] .

[if2-9] Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[lit-10] Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-08-10] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

Mycena

Charakterystyka

Systematyka i nazewnictwo

Przypisy

Content Disclaimer