Na jagody

Na jagody
Ilustracja
okładka wydania z 1913 roku
Autor

Maria Konopnicka

Typ utworu

baśń poetycka

Wydanie oryginalne
Język

polski

Data wydania

1903

Multimedia w Wikimedia Commons
Fragment utworu

Na jagody – baśń poetycka Marii Konopnickiej, przeznaczona głównie dla dzieci, inspirowana szwedzką opowiastką dla dzieci Puttes äventyr i blåbärsskogen z 1901 autorstwa ilustratorki książek dla dzieci Elsy Beskow[1]. Wersja Konopnickiej powstała w 1902 z wykorzystaniem oryginalnych ilustracji[2].

Plan wydarzeń

  1. Opis zielonego boru nad Bugiem, pełnego cudów natury, kryjącego baśniowy świat.
  2. Trudne możliwości wejścia w kniej borową.
  3. Ostrzeżenie przed spotkaniem na swej drodze pająków, os oraz ślimaka.
  4. Historia wyprawy do boru małego Janka:
    • a) poranna wyprawa chłopca po jagody, mimo jego strachu;
    • b) chęć zrobienia mamie niespodzianki z okazji jej imienin;
    • c) bezowocne, długie poszukiwania jagód i smutek chłopca;
    • d) spotkanie Jagodowego króla (opis postaci);
    • e) nazbieranie przez krasnoludków dwóch krobek jagód w atmosferze śmiechu i zabawy;
    • f) odkrywanie piękna boru przed chłopcem oraz prezentacja jagodowego królestwa;
    • g) spotkanie pięciu panien Borówczanek;
    • h) zniknięcie leśnych czarów i obudzenie się chłopca przy pełnych krobkach jagód;
    • i) niespodzianka i radość mamy.

Forma

Baśń poetycka o wyraźnie spójnej konstrukcji. Konwencja baśniowa. Liczne komentarze autorki. Pojawiają się odwołania do dawnych obyczajów szlacheckich i opisy przyrody ojczystej. Utwór składa się z partii opisowych, lirycznych wstawek oraz dramatycznych scen. „Poemacik Konopnickiej (...) mieni się bogactwem barw, błyszczy od złota i srebra, nabiera rumieńców polskiego obyczaju i tradycji, tylko nić ubogiej akcji pozostaje taka jak w skromnym i prostym opowiadaniu (...)”[1].

Natura. Opis boru

Tajemnicza kraina, pełna bogactwa, kolorów, radości i uroków; z drugiej strony - trudno dostępna ludziom. Odkrywa ją mały, niewinny chłopiec, Janek, który ma wobec niej uczciwe zamiary. Szlachetność chłopca zostaje nagrodzona przez przyrodę i mieszkańców „baśni borowej”. Elementy monizmu przyrodniczego. Krajobraz jest pełen tajemnicy i czarów. Plastyczne i barwne opisy lasu oraz jego mieszkańców.

Zainteresowanie się Marii Konopnickiej literaturą dziecięcą

„Umiem piosenki znad łąki, tak jak je nucą skowronki...”[3]. Maria Konopnicka często w swoich pracach poruszała problematykę dziecięcą. Stworzyła dla najmłodszych czytelników wiele cennych pozycji. Jej tendencje literackie są więc zgodne z zamówieniami pedagogicznymi doby pozytywizmu - uwrażliwia dzieci na bogaty świat natury, czyniąc ich pełnoprawnymi uczestnikami życia społecznego, uczy takich wartości jak: pracowitość, uczciwość, wytrwałość, zgodne współdziałanie oraz potępienie egoizmu społecznego.

Przypisy

  1. ↑ a b R. Heltberg: M. Konopnickiej „Na jagody“ a poemat Elsy Beskow (1960)
  2. ↑ BUWlog, Obiekt miesiąca: Przez Bałtyk do nadbużańskiego lasu. Pierwodruk „Na jagody! Książeczki Leśnej” Marii Konopnickiej z ilustracjami Elsy Beskow (Warszawa [1902]) [online], BuwLOG, 22 października 2024 [dostęp 2026-04-12].
  3. ↑ M. Konopnicka: A co wam śpiewać...

Bibliografia

  • 1. J. Z. Białek, Przymierze z dzieckiem, Kraków 1994.
  • 2. K. Kuliczkowska, Wielcy pisarze - dzieciom, Warszawa 1964.
  • 3. H. Markiewicz, Pozytywizm, Warszawa 1999.

Linki zewnętrzne

Twórczość Marii Konopnickiej
Dzieła
Upamiętnienie
Adaptacje

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya