Naglady

Naglady
wieś
Ilustracja
Kapliczka w środku wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

olsztyński

Gmina

Gietrzwałd

Wysokość

130 m n.p.m.

Liczba ludności (2022)

392[2]

Strefa numeracyjna

89

Kod pocztowy

11-036[3]

Tablice rejestracyjne

NOL

SIMC

0473721

Położenie na mapie gminy Gietrzwałd
Mapa konturowa gminy Gietrzwałd, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego
Mapa konturowa powiatu olsztyńskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Naglady”
Ziemia53°45′03″N 20°16′38″E/53,750833 20,277222[1]

Naglady (niem. Nagladden[4]) – wieś w Polsce na Warmii, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W miejscowości działają m.in. Ochotnicza Straż Pożarna, sklep i kilka firm.

Nazwa i historia

Nazwa miejscowości jest nazwą osobową – zapisy z 1331 r. informują, że właścicielem miejscowości został Naglande. W 1383 r. miejscowość występuje pod nazwą Nagladen, a w 1564 r. pod nazwą Naglauden. Spolszczona nazwa Naglady powstała przez zastąpienie końcówki -en, pojętej jako liczby mnogiej, końcówką -y. Nazwa taka pojawia się w 1879 r. u Kętrzyńskiego, a także w Słowniku Geograficznym z 1885 roku[5].

W 1911 na 56 dzieci we wsi, 46 mówiło po polsku[6].

1 lipca 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Naglady[4].

Położenie

Naglady położone są przy drodze krajowej nr 16 (dawnej niemieckiej Reichsstraße 127(inne języki)), około 3,5 km od Gietrzwałdu i 14 km do Olsztyna.

Demografia

  • 12.03.1861: W spisie, wieś ma 35 budynków mieszkalnych i 257 mieszkańców katolickich.
  • 12.01.1905: liczy 49 domów zamieszkałych 348 katolickich mieszkańców w spisie.
  • 31.12.1910: 331 mieszkańców[7]
  • 31.12.2014: 286 mieszkańców[8][9].

Deskal w Nagladach

Deskal przedstawiający Józefa Białojana

W 2022 r. na drewnianych ścianach i wrotach Arkadiusz Andrejkow na podstawie dawnych zdjęć mieszkańców namalował kilka obrazów zwanych deskalami. Bohaterem jednej z prac jest Józef Białojan urodzony w Nagladach w 1899 r. Polak, który ze swoją żoną komunikował się po niemiecku. Wraz ze swoimi siostrami został zesłany na Syberię, z której z wielką determinacją wracał do kraju. Ciężko pracował na roli, był również sołtysem Naglad oraz radnym powiatowym[10].

Przypisy

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 85700.
  2. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 816 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. Nr 111, poz. 719 (ISAP)).
  5. Mariusz Rutkowski: Informacja Turystyczna w Gietrzwałdzie - Nazwy naszej gminy. IT Gietrzwałd, 2010. [dostęp 2013-02-05]. (pol.).
  6. Leon Sobociński, Na gruzach Smętka, wyd. B. Kądziela, Warszawa, 1947, s.85
  7. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de [online], www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2025-03-02].
  8. Demografia [online], gietrzwald.pl [dostęp 2017-03-21] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-22] (pol.).
  9. Nagladden – GenWiki [online], wiki-de.genealogy.net [dostęp 2017-03-21] (niem.).
  10. Informacja Turystyczna w Gietrzwałdzie - Gietrzwałdzkie deskale [online], www.itgietrzwald.pl [dostęp 2025-03-02].

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya