Niemoje

Niemoje
uroczysko-dawna miejscowość
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

iławski

Gmina

Zalewo

SIMC

nie nadano

Położenie na mapie gminy Zalewo
Mapa konturowa gminy Zalewo, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Niemoje”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Niemoje”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Niemoje”
Położenie na mapie powiatu iławskiego
Mapa konturowa powiatu iławskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Niemoje”
Ziemia53°51′35″N 19°40′31″E/53,859722 19,675278

Niemoje (niem. Nehmen, Gross Nehmen[1]) – dawna miejscowość położona na terenie obecnej gminy Zalewo, woj. warmińsko-mazurskiego nad dawnym jeziorem o tej samej nazwie (niem. Nehmen See). W czasach krzyżackich siedziba komornictwa w komturii dzierzgońskiej. Dziś okolice wsi Girgajny i Tarpno.

Historia

Prusy Górne w czasach krzyżackich. Niemoje (Nehmen) widoczne w komturii dzierzgońskiej.

Wieś wzmiankowana w dokumentach z roku 1315 i 1332 jako wieś pruska na 13 włókach. Pierwotna nazwa brzmiała Neymen lub Nemoy[2] i jest pochodzenia pruskiego[potrzebny przypis].

W czasach krzyżackich miała tam miejsce siedziba komornictwa w obszarze komturii dzierzgońskiej. Urząd utworzony około 1300 roku pobierał czynsze z kilkunastu wsi. Nie przetrwał jednak do końca państwa zakonnego. Jego rolę w XV wieku przejęło komornictwo w Przezmarku[3].

Niemoje (Nehmen) jako wieś opustoszały w okresie wczesnonowożytnym, zwłaszcza po wojnie pruskiej. Na ich obszarze utworzono dwa folwarki: Niemoje (Gross Nehmen) i Niemojki (Klein Nehmen), które należały do majątku dworskiego w Girgajnach[4]. W ramach reformy w 1874 roku obszar dworski Girgajny z dwoma folwarkami został włączony do gminy Tarpno w powiecie morąskim.

W roku 1782 w Niemojach odnotowano 8 domów (dymów), natomiast w 1858 w jednym gospodarstwie domowym było ośmiu mieszkańców. W latach 1937–1939 było 21 mieszkańców.

Lokalizacja

Na mapie z początkowego XX w. w portalu meyersgaz.org we wskazanym miejscu jest jeden budynek bez przypisanej nazwy, w portalu nie jest znana proponowana nazwa niemiecka[5].

Nazwy Niemoje nie znaleziono w zestawieniach zmiany nazw miejscowości z niemieckich na polskie, jest wymieniona w publikacji z 1973 roku, jako niezamieszkany majątek, należący do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo[6].

Jezioro

Niemoje (niem. Nehmen See), dawniej jezioro położone między przysiółkami: Tarpno i Woryty Zalewskie[7]. Osuszane od początku XX w., w na początku lat 70. XX w. pozostałości jeziora osuszono za pomocą systemu pomp[8]. Według zdjęć satelitarnych z 2015 roku oraz gminnego systemu informacji przestrzennej teren byłego jeziora oznaczony jest ponownie jako woda, na mapach nie występuje nazwa tego obiektu fizjograficznego. Teren ten obejmuje działki w obrębie Pozorty i Barty[9], klasoużytek typu stawy i woda obejmuje na tych działkach ponad 80 ha. W planie zagospodarowania przestrzennego gminy Zalewo, w opisie wód gminy, teren ten jest opisany jako w Girgajnach, zlokalizowany jest staw rybny o pow. ok. 52 ha. W XXI w. są to stawy rybne „hodowla ryb karpiowatych”[8].

Przypisy

  1. Mapa 1:100 000, WIG 1931, Arkusz 132 Christburg (Dzierzgoń).
  2. „Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 90.
  3. Heide Wunder: Siedlungs- und Bevölkerungsgeschichte der Komturei Christburg. Harrassowitz, Wiesbaden 1968
  4. Gergehnen – GenWiki [online], wiki.genealogy.net [dostęp 2025-10-28].
  5. Meyersgaz.org – Terpen. [dostęp 2019-06-11].
  6. Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 301 – „Wykaz miejscowości nie objętych szczegółowym opisem”.
  7. Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 33.
  8. a b Wikimapia – Stawy rybne Girgajny. [dostęp 2019-06-12].
  9. System informacji przestrzennej gminy Zalewo. [dostęp 2019-06-12].

Bibliografia

  • „Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 90, 301

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya